ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 03:18 PM, 19 September 2026
ADVERTISEMENT
કેન્દ્ર સરકારે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે CGHS (સેન્ટ્રલ ગવર્નમેન્ટ હેલ્થ સ્કીમ)ના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે.નવા નિયમથી હવે કવરેજ વિસ્તારની બહાર રહેતા પાત્ર કર્મચારીઓને પણ આ હેલ્થ સ્કીમ પસંદ કરવાની તક મળશે.અગાઉ રહેઠાણ કે પોસ્ટિંગના સ્થળને લગતી ભૌગોલિક મર્યાદાને કારણે કેટલાક કર્મચારીઓ CGHSનો લાભ લઈ શકતા નહોતા. નવા નિયમથી આવા કર્મચારીઓને પણ CGHS પસંદ કરવાની તક મળશે. જોકે, આ માટે નક્કી કરેલી શરતો પૂરી કરવી અને નિયમ મુજબનું યોગદાન ભરવું પડશે.
ADVERTISEMENT
નવા નિયમ પ્રમાણે, CGHSના નિર્ધારિત વિસ્તારની બહાર રહેતા કે પોસ્ટિંગ ધરાવતા પાત્ર કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ હવે CGHSમાં જોડાવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે. આ પહેલાં આવા કર્મચારીઓ સામાન્ય રીતે સેન્ટ્રલ સર્વિસિસ (મેડિકલ એટેન્ડન્સ) રૂલ્સ, 1944 એટલે કે CS(MA) હેઠળ તબીબી સુવિધા મેળવતા હતા.હવે કર્મચારીઓ અન્ય પાત્રતાની શરતો પૂરી કરીને અને નક્કી કરેલું યોગદાન ચૂકવીને CGHS પસંદ કરી શકશે. જોકે, આ એક જ વખત મળતો વિકલ્પ છે. એકવાર CGHS પસંદ કર્યા બાદ નિર્ણય બદલી શકાશે નહીં. CGHS પસંદ કરનાર કર્મચારીએ લેખિત બાંહેધરી પણ આપવી પડશે કે તેઓ કે તેમના પાત્ર પરિવારના સભ્યો બંને યોજનાઓ હેઠળ એકસાથે મેડિકલ લાભ નહીં લે.
ADVERTISEMENT
જે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ CGHSના કવરેજ હેઠળ આવતા વિસ્તારમાં રહે છે અથવા ત્યાં ફરજ બજાવે છે, તેમના માટે CGHSનું કવરેજ ફરજિયાત રહેશે. આવા કર્મચારીઓ CGHSને બદલે CS(MA) રૂલ્સ, 1944 હેઠળ મળતી તબીબી સુવિધાઓ પસંદ કરી શકશે નહીં.એટલે કે, નવા નિયમથી CGHSની બહારના વિસ્તારમાં રહેતા કર્મચારીઓને વિકલ્પ મળ્યો છે, પરંતુ CGHSના કવરેજ વિસ્તારમાં આવતા કર્મચારીઓ માટે આ વ્યવસ્થા લાગુ પડતી નથી.
ADVERTISEMENT
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે CGHSનો લાભ મેળવવા માટે કોઈ કર્મચારી ખોટી, અધૂરી કે ભ્રામક માહિતી આપશે તો તેની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આવા કિસ્સામાં સંબંધિત કર્મચારી સામે શિસ્તભંગનાં પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.આ ઉપરાંત ખોટી માહિતીના આધારે મેળવેલા અયોગ્ય મેડિકલ લાભની રકમ પણ પરત વસૂલવામાં આવી શકે છે. તેથી કર્મચારીઓએ CGHS માટે અરજી કરતી વખતે તમામ વિગતો સાચી આપવી જરૂરી છે.
ADVERTISEMENT

આ પણ વાંચોઃ ''એક સમાન કામ કરો એટલે...'', સેમ ટુ સેમ સેલરીને લઇ સુપ્રીમ કોર્ટનું મોટું નિવેદન
ADVERTISEMENT
સેન્ટ્રલ ગવર્નમેન્ટ હેલ્થ સ્કીમ એટલે કે CGHS કેન્દ્ર સરકારના વર્તમાન અને નિવૃત્ત કર્મચારીઓ તેમજ તેમના પાત્ર પરિવારના સભ્યોને આરોગ્યલક્ષી સુવિધાઓ પૂરી પાડતી યોજના છે. તેની શરૂઆત 1 જુલાઈ, 1954ના રોજ દિલ્હીમાં કરવામાં આવી હતી.આ યોજના હેઠળ વેલનેસ સેન્ટર, પોલીક્લિનિક, લેબોરેટરી અને માન્યતા પ્રાપ્ત હોસ્પિટલોના માધ્યમથી આરોગ્ય સેવાઓ આપવામાં આવે છે. તેમાં પાત્ર લાભાર્થીઓને તબીબી સારવાર અને અન્ય નક્કી કરેલી સુવિધાઓ મળે છે. સમય જતાં આ યોજનાનો વિસ્તાર દિલ્હીથી આગળ અનેક શહેરોમાં થયો છે.
ADVERTISEMENT
CGHS પસંદ કરનાર કર્મચારીઓએ નક્કી કરેલું યોગદાન ભરવાનું રહેશે અને એકવાર કરેલી પસંદગી અંતિમ રહેશે. કર્મચારી કે તેના પરિવારના સભ્યો CGHS અને CS(MA) બંને હેઠળ એકસાથે મેડિકલ લાભ લઈ શકશે નહીં. CGHS હેઠળ સારવાર કે દવા મેળવવા માટે મુસાફરી ભથ્થું (TA/DA) પણ મળવાપાત્ર નથી.આથી, CGHSના કવરેજ વિસ્તારની બહાર રહેતા કે ફરજ બજાવતા પાત્ર કર્મચારીઓએ વિકલ્પ પસંદ કરતાં પહેલાં પોતાની જરૂરિયાત, હાલની મેડિકલ સુવિધાઓ અને યોજનાની શરતો સમજી લેવી જરૂરી છે. નવા નિયમો તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવ્યા છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો