ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ધર્મ / રામાયણમાં રાવણ સાથે ભીડાઈ ગયો હતો આ દિવ્ય સફેદ હાથી! એક શ્રાપના કારણે તેની ચમક થઈ ગઈ હતી ગાયબ, જાણો પૌરાણિક કથા!
Last Updated: 12:59 PM, 20 November 2026
ADVERTISEMENT
રણબીર કપૂર અને યશ અભિનીત ફિલ્મ 'રામાયણ' બોક્સ ઓફિસ પર ખૂબ જ શાનદાર પ્રદર્શન કરી રહી છે. આ ફિલ્મનું દરેક દ્રશ્ય શરૂઆતથી લઈને અંત સુધી પ્રેક્ષકોને જકડી રાખે છે. ફિલ્મમાં એક તબક્કે રાવણ અને દેવરાજ ઈન્દ્ર વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ બતાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં રાવણ વિજયી થાય છે. આ દ્રશ્યમાં, ઈન્દ્ર એક વિશાળ સફેદ હાથી પર સવાર જોવા મળે છે. શું તમે જાણો છો કે આ દિવ્ય હાથી કોણ હતો, તેની ઉત્પત્તિ કેવી રીતે થઈ અને તે ઈન્દ્રને કેવી રીતે પ્રાપ્ત થયો? આવો જાણીએ.
ADVERTISEMENT
'રામાયણ'માં ઇન્દ્ર જે હાથી પર સવાર થયેલા દર્શાવવામાં આવ્યા છે, તે કોઈ સામાન્ય હાથી નથી. શાસ્ત્રોમાં આ હાથીની ઓળખ 'ઐરાવત' તરીકે આપવામાં આવી છે, જેને હાથીઓના રાજા પણ માનવામાં આવે છે. અનેક પૌરાણિક ગ્રંથોમાં ઐરાવતને ચાર દાંત હોવાનો ઉલ્લેખ છે. ઐરાવતની ઉત્પત્તિ વિશે વિવિધ પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે. એક પરંપરા અનુસાર, 'સમુદ્ર મંથન' દરમિયાન ચૌદ દિવ્ય રત્નો પ્રાપ્ત થયા હતા, અને આ ઘટનાક્રમમાં જ ઐરાવત પ્રગટ થયો હતો. દેવતાઓએ આ રત્નોને પરસ્પર વહેંચી લીધા, અને ત્યારે દેવરાજ ઇન્દ્રએ ઐરાવતને પોતાના વાહન તરીકે પસંદ કર્યો.
ક્યાં સ્થિત છે ઐરાવતેશ્વર મંદિર?
ADVERTISEMENT
ભગવાન શિવને સમર્પિત પ્રસિદ્ધ ઐરાવતેશ્વર મંદિર તમિલનાડુના દારાસુરમમાં આવેલું છે. કહેવાય છે કે આ મંદિરનું નામ સ્વર્ગીય હાથી 'ઐરાવત' પરથી પડ્યું છે. દંતકથા અનુસાર, એકવાર ઋષિ દુર્વાસાના શાપને કારણે ઐરાવતે પોતાનો મૂળ સફેદ રંગ ગુમાવી દીધો હતો. ત્યારબાદ તેણે ભગવાન શિવની આરાધના કરી અને મંદિરના પવિત્ર જળમાં સ્નાન કર્યું. ભગવાન શિવની કૃપાથી તેને તેનો મૂળ સફેદ રંગ પાછો મળ્યો. આ માન્યતાને કારણે, અહીં ભગવાન શિવને 'ઐરાવતેશ્વર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જેનો અર્થ થાય છે "ઐરાવત દ્વારા પૂજાયેલા ઇશ્વર."
ઐરાવતને કેમ મળ્યો હતો શ્રાપ?
ADVERTISEMENT
વિષ્ણુ પુરાણમાં ઐરાવતને મળેલા શ્રાપની કથા વર્ણવવામાં આવી છે. આ કથા અનુસાર, એકવાર ઋષિ દુર્વાસા વૈકુંઠ લોકથી પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની મુલાકાત દેવરાજ ઇન્દ્ર સાથે થઈ, જેઓ પોતાના હાથી, ઐરાવત પર સવાર હતા. ત્રણેય લોકના સ્વામી તરીકે ઇન્દ્રને ઓળખીને, ઋષિ દુર્વાસાએ તેમને ભગવાનના 'પ્રસાદ' સ્વરૂપે એક પુષ્પમાળા અર્પણ કરી. પરંતુ, અહંકારમાં અંધ બનેલા ઇન્દ્રે કોઈ આદર દર્શાવ્યો નહીં; ઉલટાનું, તેમણે ઋષિ દ્વારા આપવામાં આવેલી તે પુષ્પમાળા લઈને પોતાના હાથી, ઐરાવતના મસ્તક પર મૂકી દીધી.
આ પણ વાંચોઃ દેવઉઠી એકાદશીએ ભૂલથી પણ ન કરતા આ 5 કામ, ભગવાન વિષ્ણુની નારાજગીથી બચવા રાખજો ધ્યાન!
ADVERTISEMENT
ત્યારબાદ, ઐરાવતે તે પુષ્પમાળા પોતાની સૂંઢમાં લીધી અને તેને પગ નીચે કચડી નાખી. આ જોઈને ક્રોધિત થયેલા ઋષિ દુર્વાસાએ તેને શ્રાપ આપ્યો કે, ત્રણેય લોકમાં તેનું તમામ વૈભવ નષ્ટ થઈ જશે અને તે પોતાની દિવ્યતા ગુમાવી બેસશે. માનવામાં આવે છે કે ઋષિ દુર્વાસાના આ શ્રાપને કારણે જ ઐરાવતે પોતાની અલૌકિક અને તેજસ્વી શ્વેતતા ગુમાવી દીધી હતી. ભગવાન શિવની શરણમાં ગયા પછી જ તેને આ શ્રાપમાંથી મુક્તિ મળી.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો