ન્યૂઝ અપડેટ્સ
9 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 07:35 AM, 21 November 2026
1/9
હિન્દુ ધર્મમાં તુલસીના છોડને માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પરંતુ ખૂબ પવિત્ર માનવામાં આવે છે. કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિએ તુલસી વિવાહ કરવામાં આવે છે. આ દિવસે તુલસી માતાને દુલ્હનની જેમ શણગારવામાં આવે છે અને ભગવાન શાલિગ્રામને વરરાજા બનાવવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે તુલસી વિવાહ કરાવવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. ખાસ કરીને લગ્નમાં અડચણો આવતી હોય તેવા લોકો માટે પણ આ દિવસ શુભ માનવામાં આવે છે.
2/9
વર્ષ 2026માં 21 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ તુલસી વિવાહ મનાવવામાં આવી રહ્યો છે. કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિએ આ ધાર્મિક વિધિ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે દેવઉઠી એકાદશીના બીજા દિવસે તુલસી વિવાહની પરંપરા છે. આ દિવસથી હિન્દુ ધર્મમાં લગ્ન સહિતનાં શુભ અને માંગલિક કાર્યોની શરૂઆત પણ માનવામાં આવે છે.તુલસી વિવાહ માટે સાંજનો ગોધૂળિ સમય ખાસ શુભ ગણાય છે. આ સમયે સૂર્યાસ્ત પહેલાં અને પછીના સમયગાળામાં તુલસી માતા અને ભગવાન શાલિગ્રામના લગ્ન કરાવી શકાય છે. જો તમે પણ ઘરે તુલસી વિવાહ કરાવવાના હોવ તો પૂજાની તૈયારી આ શુભ સમય પ્રમાણે કરી શકો છો.
ADVERTISEMENT
3/9
21 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ તુલસી વિવાહ કરવામાં આવશે. આ દિવસે દ્વાદશી તિથિ સવારે 6:31 વાગ્યે શરૂ થશે અને 22 નવેમ્બરના રોજ સવારે 4:56 વાગ્યે પૂર્ણ થશે.તુલસી વિવાહ માટે ગોધૂળિ મુહૂર્ત સાંજે 5:25થી 6:13 વાગ્યા સુધી રહેશે. જ્યારે પ્રદોષ કાળ સાંજે 5:25થી 7:49 વાગ્યા સુધીનો છે. આ સમય દરમિયાન તુલસી માતા અને ભગવાન શાલિગ્રામની પૂજા કરીને લગ્નની વિધિ કરી શકાય છે.
4/9
ઘરે તુલસી વિવાહ કરાવવો હોય તો સૌથી પહેલાં પૂજાની જગ્યાની સફાઈ કરી લો. ત્યારબાદ સ્નાન કરીને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. તુલસીના કુંડાને ફૂલ, રંગોળી અને રંગીન કપડાંથી સજાવો. તુલસી માતાને લાલ કે પીળી ચુંદડી ઓઢાડો. તેમને બંગડી, સિંદૂર, મહેંદી અને ફૂલ જેવી સુહાગની વસ્તુઓ અર્પણ કરો.બીજી તરફ ભગવાન શાલિગ્રામને સ્વચ્છ પાણી અથવા ગંગાજળથી સ્નાન કરાવો. ત્યારબાદ તેમને પીળાં વસ્ત્ર અને ચંદનથી શણગારો. હવે શાલિગ્રામને તુલસીના છોડની બાજુમાં સ્થાપિત કરો. આ રીતે બંનેને લગ્ન માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
5/9
સાંજે ગોધૂળિ મુહૂર્તમાં સૌથી પહેલાં ભગવાન ગણેશ અને ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ કરો. ત્યારબાદ તુલસી માતા અને ભગવાન શાલિગ્રામને ધૂપ, દીવો, ફૂલ, ફળ અને મીઠાઈ અર્પણ કરો. પૂજા દરમિયાન મંત્રોચ્ચાર અને લગ્નનાં મંગળ ગીતો ગાઈ શકાય છે.ત્યારબાદ મૌલીના દોરાથી તુલસી માતા અને શાલિગ્રામને પ્રતીકાત્મક રીતે જોડવામાં આવે છે. સામાન્ય લગ્નની જેમ તેમની લગ્નવિધિ કરવામાં આવે છે. વિધિ પૂર્ણ થયા પછી બંનેની પરિક્રમા કરો અને આરતી ઉતારો. અંતમાં પરિવારના તમામ સભ્યોને પ્રસાદ વહેંચો.
6/9
હિન્દુ ધર્મમાં તુલસી વિવાહને ખૂબ શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે તુલસી માતાનો પૂર્વજન્મ વૃંદા તરીકે થયો હતો. વૃંદા ભગવાન વિષ્ણુના પરમ ભક્ત જલંધરની પત્ની હતી. વૃંદા પતિવ્રતા સ્ત્રી હતી અને તેના પતિવ્રતા ધર્મના પ્રભાવને કારણે જલંધરને હરાવવો મુશ્કેલ હતો.પૌરાણિક કથા પ્રમાણે જલંધરના અત્યાચારથી પરેશાન દેવતાઓએ ભગવાન વિષ્ણુ પાસે મદદ માગી હતી. ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુની લીલાને કારણે વૃંદાનો પતિવ્રતા ધર્મ તૂટ્યો અને જલંધરનો વધ થયો. આ વાતની જાણ થતાં વૃંદા ખૂબ દુઃખી થઈ હતી. ગુસ્સામાં તેણે ભગવાન વિષ્ણુને પથ્થર બની જવાનો શ્રાપ આપ્યો હતો. માન્યતા છે કે આ શ્રાપના કારણે ભગવાન વિષ્ણુ શાલિગ્રામ સ્વરૂપે પ્રગટ થયા.
ADVERTISEMENT
7/9
પૌરાણિક કથા અનુસાર, વૃંદાએ પોતાનું શરીર ત્યાગ કર્યા પછી તેના શરીરમાંથી તુલસીના છોડનો જન્મ થયો હતો. ભગવાન વિષ્ણુએ તુલસીને પોતાની પ્રિય હોવાનો આશીર્વાદ આપ્યો હતો. ત્યારથી ભગવાન વિષ્ણુની પૂજામાં તુલસીનાં પાનનું ખાસ મહત્વ છે. શાલિગ્રામની પૂજા પણ તુલસી વિના અધૂરી માનવામાં આવે છે.આ જ ધાર્મિક માન્યતાને કારણે દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિએ તુલસી અને શાલિગ્રામના લગ્ન કરાવવામાં આવે છે. આ પ્રસંગને તુલસી વિવાહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
8/9
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે તુલસી વિવાહ કરાવવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. પરિવારના સભ્યો વચ્ચે પ્રેમ અને એકતા જળવાઈ રહે છે. ખાસ કરીને જે યુવક-યુવતીઓનાં લગ્નમાં વારંવાર અડચણો આવી રહી હોય તેમના માટે તુલસી વિવાહ કરાવવો શુભ માનવામાં આવે છે.આ ઉપરાંત, વિવાહિત જીવનમાં સુખ અને શાંતિ રહે તે માટે પણ લોકો આ દિવસે તુલસી માતાની પૂજા કરે છે. અનેક ઘરોમાં દર વર્ષે આ દિવસે તુલસી વિવાહનું આયોજન કરવામાં આવે છે અને પરિવારના સભ્યો સાથે મળીને લગ્નની તમામ પરંપરાઓ નિભાવે છે.
ADVERTISEMENT
9/9
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ