વિશ્વ / ટોરન્ટોમાં મોહન ભાગવતે કહ્યું- ‘ભારત મહાશક્તિ નહીં, વિશ્વગુરુ છે’, પોતાની પ્રકૃતિ અને સેવાભાવના કારણે ભારત વિશ્વગુરુ બન્યું

આરએસએસના વડા મોહન ભાગવતે કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં ‘હિન્દુ વિશ્વ બંધુ: મિત્રતા સાથે વિશ્વને અપનાવો’ શીર્ષક હેઠળ યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં જનમેદનીને સંબોધિત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત ‘સુપરપાવર’ બનીને નહીં, પરંતુ માનવતાની નિઃસ્વાર્થ સેવા દ્વારા ‘વિશ્વ ગુરુ’ બન્યું છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે દેશના સભ્યતાગત ડીએનએમાં વૈશ્વિક મિત્રતા, આશરો આપવાની ભાવના અને વિવિધતા પ્રત્યેનો આદર સામેલ છે.

ભાગવતે જણાવ્યું હતું કે, ભારતને ભલે 'મહાશક્તિ' કહેવામાં આવે, પરંતુ તે તેનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ નથી. ભારતે વિશ્વની સેવા કરી છે અને પોતાના મૂળભૂત સ્વભાવને અનુરૂપ, તે મહાશક્તિ બનવાને બદલે 'વિશ્વગુરુ' બન્યું છે. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય માનવીય સંકટો દરમિયાન ભારત દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી સહાયના ઐતિહાસિક અને વર્તમાન સમયના ઉદાહરણો ટાંક્યા હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન પોલિશ શરણાર્થીઓની દુર્દશાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે વર્ણન કર્યું હતું કે, કેવી રીતે જામનગરના મહારાજાએ તેમને આશ્રય અને સુરક્ષા પૂરી પાડી હતી, જેથી તેઓ સુરક્ષિત રીતે પોતાના દેશ પરત ફરી શકે.

હ્યુએન ત્સાંગે નાલંદામાં ઘણી બાબતો શીખી

તેમણે કહ્યું, “મંચ પર ઉપસ્થિત મહાનુભાવો, વડીલો, ભાઈઓ અને બહેનો ઘણા સમય પહેલાં, ઝુઆનઝાંગ નામના એક મહાન વિશ્વ-પ્રવાસી ભારત આવ્યા હતા. તેમણે નાલંદામાં ઘણી બાબતો શીખી અને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું... તેમણે વિશાળ ગંગા નદી પાર કરવાની હતી. જ્યારે તેઓ હોડી દ્વારા નદી પાર કરી રહ્યા હતા, ત્યારે નાલંદાના ત્રણ યુવાન ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ તેમની સાથે હતા.” તેમણે કહ્યું, “એવામાં જ એક વાવાઝોડું ત્રાટક્યું. એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે, જો હોડીનું વજન ઘટાડવામાં ન આવે, તો તે ડૂબી જશે. નાવિકે તેમને કહ્યું, ‘તમારી સામગ્રી ફેંકી દો.’ આ સાંભળીને શુઆનઝાંગની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. તે સામગ્રીમાં આજીવન કરેલી સખત મહેનત અને મહાન જ્ઞાન સમાયેલું હતું, જે તેઓ પોતાના લોકોના કલ્યાણ માટે સાથે લઈ જઈ રહ્યા હતા અને હવે, તે બધું જ પાણીમાં ફેંકી દેવાનું હતું.”

View this post on Instagram

A post shared by Asian News International (@ani_trending)

પરંતુ નાલંદાના તે ત્રણેય વિદ્યાર્થીઓએ તેને આશ્વાસન આપ્યું, "ચિંતા ન કરો. નાવિક વજન ઘટાડવા માંગે છે. અમે તમારા પુસ્તકોને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના ભાર હળવો કરીશું." અને એક પછી એક, તેઓ ગંગામાં કૂદી પડ્યા અને પોતાના પ્રાણનું બલિદાન આપ્યું, જેથી ચીનને તે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થઈ શકે.

આ એક ઘટના નથી

“આ ઘટના ભારતમાં બની હતી અને તે કોઈ એકલદોકલ ઘટના નહોતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, પોલેન્ડના ઘણા લોકો શરણાર્થી બન્યા હતા. તેઓ પોતાનો દેશ છોડીને સમુદ્રમાર્ગે ભારત આવ્યા હતા. તે સમયે ભારત સ્વતંત્ર નહોતું, તે બ્રિટિશ શાસન હેઠળ હતું અને અંગ્રેજોએ તેમને આશરો આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. જોકે, જામનગરના શાસકે જે તે સમયે એક સ્વતંત્ર રજવાડું હતું. તેમને આમંત્રણ આપતા કહ્યું, ‘અહીં આવો. અહીં વસો. જ્યાં સુધી તમારો દેશ આઝાદ ન થાય અને ફરીથી ત્યાં રહેવા માટે યોગ્ય ન બને ત્યાં સુધી હું તમારું રક્ષણ કરીશ’...”

“જ્યારે પણ વિશ્વમાં ક્યાંય કોઈ સંકટ આવ્યું છે અને ભારત પાસે મદદ માંગવામાં આવી છે, ત્યારે ભારતે ક્યારેય ના પાડી નથી; વાસ્તવમાં, ભારત તો માંગ્યા વિના પણ મદદનો હાથ લંબાવે છે. આ આપણી પરંપરા છે. આ ભારતનું ડીએનએ છે. તમે કદાચ એ ગીત સાંભળ્યું હશે કે, ‘હિન્દુ જાગે તો વિશ્વ જાગે.’ તમે તેની શરૂઆતની પંક્તિ પણ સાંભળી હશે: ‘હિન્દુ હંમેશાં વિશ્વનો મિત્ર રહ્યો છે’ આમ, ભારતમાં વિવિધતા ક્યારેય એકતા માટે અવરોધ બનતી નથી, કારણ કે આપણી પરંપરા આપણને શીખવે છે કે આ માત્ર ‘વિવિધતામાં એકતા’નો વિષય નથી, પરંતુ વિવિધતા પોતે જ એકતાનું એક સ્વરૂપ છે...”

મોહન ભાગવતે કહ્યું, “આપણે આ વિવિધતાની સેવા કરવી જોઈએ, તેને સ્વીકારવી જોઈએ અને તેનો આદર કરવો જોઈએ, કારણ કે તે એકતાની અભિવ્યક્તિ છે. તે વસ્તુઓને સુંદર બનાવે છે. તે એક આભૂષણ સમાન છે. આપણે તેની ઉજવણી કરીએ છીએ. તેમ છતાં, આ વિવિધતાની વચ્ચે પણ આપણે હંમેશાં એકતાનો અનુભવ કરીએ છીએ; તેથી જ ભારત અનેક જાતિઓ, અનેક સંપ્રદાયો અને અનેક ભાષાઓનું ઘર રહ્યું છે. અહીં બધું જ વિવિધ સ્વરૂપો ધરાવે છે.”

કંઈ પણ એકલી કે એક નથી. છતાં, બધું એક છે. આપણે "બધા એક છે" (અલગ-અલગ લોકો) નથી કહેતા, તેના બદલે, આપણે કહીએ છીએ કે "બધા એક છે" (સમગ્ર એક રુપ). આ એટલા માટે છે કારણ કે આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રકૃતિ વાસ્તવિકતાનું અભિવ્યક્તિ વૈવિધ્યસભર છે. વિવિધતા કુદરતી છે, જ્યારે એકતા મૂળભૂત વાસ્તવિકતા છે. વ્યક્તિએ આ વાસ્તવિકતામાં સ્થિર રહીને કુદરતી ક્રમ સાથે જોડાવું જોઈએ. આ પ્રાચીન ભારતીય દ્રષ્ટિકોણ રહ્યો છે. જોકે, સ્વીકાર્ય છે કે, મને ખાતરી નથી કે તે સમયે ભાષાઓ, જાતિઓ અને પેટા-જાતિઓની વિશાળ શ્રેણી અસ્તિત્વમાં હતી. આ કદાચ સમય જતાં ધીમે ધીમે વિકસિત થઈ હતી.

સંભળાવી મિથિલાની કહાની

આરએસએસ પ્રમુખે કહ્યું, "પ્રાચીન મિથિલા રાજ્યમાં શાસક 'જનક' તરીકે ઓળખાતા હતા." તેમને 'પ્રથમ જનક', 'દ્વિતીય જનક' વગેરે નામ આપવાની કોઈ પ્રથા નહોતી. જે કોઈ રાજા બનતા, તેમને 'જનક' જ કહેવામાં આવતા. તો, એકવાર જનક તેમના મહેલમાં સૂતા હતા ત્યારે તેમને એક સ્વપ્ન આવ્યું. સ્વપ્નમાં તેમણે જોયું કે તેમનું રાજ્ય છીનવાઈ ગયું છે અને તેમને કેદી બનાવી લેવામાં આવ્યા છે.

આદેશ આપવામાં આવ્યો કે, તેમણે સૂર્યાસ્ત પહેલાં મિથિલા છોડી દેવું પડશે, અન્યથા તેમને મારી નાખવામાં આવશે. સાથે જ એ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું કે રાજા જનક હવે રાજા રહ્યા નથી અને તેમને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા છે. સૂર્યાસ્ત થાય તે પહેલાં તેમણે રાજ્યની સીમાઓ ઓળંગી જવી જરુરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે ઈશ્વર દ્વારા નિર્મિત દરેક વસ્તુનો એક જ ઉદ્દેશ્ય છે: વિવિધ સ્વરૂપો, આકારો, રંગો વગેરેમાં ઈશ્વરના સૌંદર્ય અને પવિત્રતાને પ્રગટ કરવા. અને કારણ કે બધું જ દિવ્ય છે કારણ કે બધું એક જ છે, તેથી આપણા માટે એવું વિચારવું યોગ્ય નથી કે, "આ મારું છે અને પેલું તમારું છે." તે સંકુચિત માનસિકતા છે...

ભાગવતે કહ્યું, "તેમને આ સમજ પ્રાપ્ત થઈ હતી અને સ્વાભાવિક રીતે જ તેમને લાગ્યું કે આનો અર્થ એ છે કે બધું જ આપણું છે, માલિક તરીકે નહીં, પરંતુ ભાઈઓ તરીકે. બધું જ દિવ્ય છે. તેથી, દરેક વસ્તુ સમાન આદર અને સમાન મહત્વ ધરાવે છે. દરેક વ્યક્તિ સમાન આદર અને મહત્વને પાત્ર છે; ભલે ભૌતિક જગતમાં વ્યક્તિઓ શરીર, આકાર અને દેખાવમાં ભિન્ન હોય, પરંતુ વાસ્તવમાં તો સૌ એક જ છે."

તેથી, અન્યોની સેવા કરવી એ આપણું કર્તવ્ય છે, અને આપણને એવું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું છે. એવું જ્ઞાન જે આપણને શાશ્વત, અવિનાશી સુખ અને સંતોષ પ્રદાન કરે છે. આથી, આપણે તેને વિશ્વ સાથે વહેંચવું જોઈએ. આ જ તો મુખ્ય કર્તવ્ય છે. ભારત તરફ જુઓ ભારતનું અસ્તિત્વ કેવી રીતે આવ્યું? કઈ શક્તિએ સૌને એકજૂટ રાખ્યા? તે આ કર્તવ્ય જ હતું; લોકોના સમૂહે તેને નિભાવવું પડે છે, કોઈ એક વ્યક્તિ તે એકલા હાથે કરી શકતી નથી. આ કર્તવ્યને જાળવી રાખવા માટે સમગ્ર રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થવું જોઈએ, જે વિશ્વની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ વારંવાર તેનું પાલન કરે...

આપણા પૂર્વ પગપાળા જ વિદેશો સુધી પહોંચ્યા

ભાગવતે કહ્યું, “અમે આ કામ ઘણા સમય પહેલાં કર્યું હતું, જ્યારે રસ્તાઓ, હોડીઓ, વિમાનો કે મોટર વાહનો નહોતાં માત્ર બળદગાડાં અને ઘોડાં જ હતાં. અમારા પૂર્વજો મેક્સિકોથી લઈને સાઇબેરિયા સુધીના વિસ્તારોમાં ગયા અને જ્ઞાનનો પ્રસાર કર્યો. તેઓ ચીન, સાઇબેરિયા અને મંગોલિયા પહોંચવા માટે હિમાલયને પગપાળા ઓળંગી ગયા હતા. તેઓ નાની હોડીઓમાં બેસીને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ગયા હતા. તે સમયે જાણીતી દુનિયાના દરેક ખૂણે તેઓ પહોંચ્યા હતા, અને તેમણે ત્યાં શું કર્યું?”

તેમણે કોઈ દેશ જીત્યો નહીં. તેમણે કોઈનો ધર્મ પરિવર્તન કરાવ્યું નહીં. તેઓ જ્યાં પણ ગયા ત્યાં તેમણે જ્ઞાનનો પ્રસાર કર્યો, ગણિત, જ્યોતિષશાસ્ત્ર, આયુર્વેદ અને સંસ્કૃતિના મૂલ્યો શીખવ્યા. ડૉ. મુરલી મનોહર જોશી એક શિંતો ધર્મસ્થાનની મુલાકાત લેવા ચીન ગયા હતા. ત્યાં એક મંદિર હતું. તેથી, તેમણે તેની મુલાકાત લીધી. આખરે, કોઈપણ પૂજાસ્થળની મુલાકાત લેવી એ ભારતીયોનો સ્વાભાવિક સ્વભાવ છે...

આ પણ વાંચોઃ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કાલે રશિયાના પ્રેસિડેન્ટ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે કરશે મુલાકાત, જાણો કયા મુદ્દા પર થશે વાતચીત?

મુક્ત વિચારસરણી ધરાવતા અને જ્ઞાની વ્યક્તિઓ 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ની ભાવનાને અપનાવે છે એટલે કે સમગ્ર પૃથ્વી એક પરિવાર છે તેવી માન્યતા. ભૌતિક જગતમાં લોકોના શરીર, દેખાવ અને શારીરિક લક્ષણો ભલે અલગ-અલગ હોય, પરંતુ વાસ્તવમાં આપણે સૌ એક છીએ. તેથી, અન્યની સેવા કરવી એ આપણું કર્તવ્ય છે. આપણે આ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું છે, જે આપણને શાશ્વત સુખ અને સાચો સંતોષ આપે છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ