ટેક્નોલોજી / તમારું સિમકાર્ડ કોઈ બીજું તો નથી યુઝ કરી રહ્યું ને? આ રીતે કરો ચેક

દૂરસંચાર વિભાગે 21 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ જાહેર કરેલી એડવાઇઝરીમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નકલી દસ્તાવેજોથી સિમકાર્ડ મેળવવું, ટેલિકોમ ઓળખ સાથે છેડછાડ કરવી કે મોબાઇલનો IMEI નંબર બદલવો કાયદેસર ગુનો છે. ટેલિકમ્યુનિકેશન એક્ટ, 2023 હેઠળ આવા ગુનાઓમાં 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને ₹50 લાખ સુધીનો દંડ થઈ શકે છે. જોકે, આ મહત્તમ સજાની જોગવાઈ છે. દરેક કિસ્સામાં આટલો જ દંડ કે સજા થાય તેવું નથી.

તમારા નામે લીધેલું સિમકાર્ડ બીજાને આપવું પડી શકે છે ભારે

ઘણા લોકો પોતાના નામે સિમકાર્ડ ખરીદીને મિત્ર, સગા કે અન્ય વ્યક્તિને વાપરવા માટે આપી દેતા હોય છે. પરંતુ આવું કરવું જોખમી બની શકે છે. જો તમારા નામે નોંધાયેલા સિમકાર્ડનો ઉપયોગ સાયબર ફ્રોડ કે અન્ય ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિમાં થાય તો મૂળ સિમધારક સામે પણ કાયદાકીય જવાબદારી ઊભી થઈ શકે છે. એટલે જ DoTએ લોકોને પોતાના નામે લીધેલું સિમકાર્ડ અન્ય વ્યક્તિને વાપરવા માટે ન આપવા સલાહ આપી છે. સિમકાર્ડ તમારા નામે હોવાથી તેની સાથે જોડાયેલી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિની તપાસમાં તમારી પૂછપરછ થઈ શકે છે. માત્ર સિમકાર્ડ કોઈ બીજાને આપ્યું છે એટલે આપમેળે ₹50 લાખનો દંડ થશે એવું નથી, પરંતુ તેના દુરુપયોગમાં તમારી સંડોવણી કે કાયદાકીય જવાબદારી સાબિત થાય તો ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.

છત્તીસગઢના સિમકાંડ બાદ ટેલિકોમ વિભાગની કડક ચેતવણી

DoTની આ ચેતવણી પાછળ છત્તીસગઢમાં સામે આવેલું સિમકાર્ડ કૌભાંડ પણ એક કારણ છે. સાયબર ક્રાઇમની તપાસ દરમિયાન એક સિમકાર્ડ વેચતા PoS એજન્ટે ગ્રાહકોના ઓળખપત્રનો દુરુપયોગ કરીને તેમની જાણ બહાર 25 મોબાઇલ કનેક્શન એક્ટિવેટ કર્યાં હોવાનું સામે આવ્યું હતું.

આ મામલો સામે આવ્યા બાદ DoT અને ટેલિકોમ કંપનીઓએ એજન્ટને બ્લેકલિસ્ટ કર્યો હતો. ત્યારબાદ ડિજિટલ ઇન્ટેલિજન્સ પ્લેટફોર્મ (DIP) દ્વારા આ 25 કનેક્શનની તપાસ કરવામાં આવી હતી. શંકાસ્પદ નંબરોનું ફરીથી વેરિફિકેશન કરાયું હતું અને જે નંબર વેરિફિકેશનમાં નિષ્ફળ ગયા તેમને બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટના દર્શાવે છે કે તમારી જાણ બહાર પણ તમારા ઓળખપત્રનો ઉપયોગ કરીને સિમકાર્ડ એક્ટિવેટ થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ UPI પેમેન્ટ પર કસ્ટમરે નહીં આપવો પડે કોઇ ચાર્જ, નાણામંત્રીએ કરી સ્પષ્ટતા

ઘરે બેઠા ચેક કરો તમારા નામે કેટલા સિમકાર્ડ ચાલે છે

તમારા નામે કેટલા મોબાઇલ કનેક્શન નોંધાયેલા છે તે જાણવા માટે સરકારના સંચાર સાથી પોર્ટલનો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ માટે તમારે ટેલિકોમ કંપનીની ઓફિસે જવાની જરૂર નથી. નીચે આપેલી રીતથી તમે તમારા નામે ચાલતાં મોબાઇલ કનેક્શનની માહિતી મેળવી શકો છો.

સંચાર સાથી પોર્ટલ ખોલો

સૌથી પહેલાં સંચાર સાથીની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ. ત્યાં તમારા નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શન તપાસવાની સુવિધા પસંદ કરો.

મોબાઇલ નંબર નાખીને લોગિન કરો

પોર્ટલ પર તમારો ચાલુ મોબાઇલ નંબર દાખલ કરો. ત્યારબાદ કેપ્ચા અને OTP વેરિફિકેશનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો. લોગિન થયા બાદ તમારા નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શનની યાદી જોઈ શકશો.

અજાણ્યા નંબરની ઓળખ કરો

યાદીમાં દર્શાવેલા દરેક નંબરને ધ્યાનથી તપાસો. જો કોઈ નંબર તમે લીધો જ નથી અથવા ઓળખતા નથી, તો તેની સામે ઉપલબ્ધ યોગ્ય રિપોર્ટિંગ વિકલ્પ પસંદ કરીને ફરિયાદ નોંધાવો.

અજાણ્યા કનેક્શન સામે રિપોર્ટ કરો

જે નંબર તમારો નથી અથવા હવે જરૂરી નથી તેને પોર્ટલ પર દર્શાવેલા વિકલ્પ દ્વારા રિપોર્ટ કરો. તમારી ફરિયાદની સ્થિતિ પણ પોર્ટલ પર તપાસી શકો છો. અજાણ્યા નંબરને ઓળખ્યા વગર અવગણશો નહીં.આ સુવિધા દ્વારા તમારા નામે નોંધાયેલા મોબાઇલ કનેક્શન તપાસી શકાય છે અને બિનજરૂરી અથવા અજાણ્યા કનેક્શન સામે કાર્યવાહી માટે વિનંતી કરી શકાય છે.

આ પણ વાંચોઃ UPI પેમેન્ટ પર કસ્ટમરે નહીં આપવો પડે કોઇ ચાર્જ, નાણામંત્રીએ કરી સ્પષ્ટતા

મોબાઇલનો IMEI નંબર પણ આ રીતે ચેક કરો

માત્ર સિમકાર્ડ જ નહીં પરંતુ તમારો મોબાઇલ ફોન અસલી છે કે નહીં તે પણ સંચાર સાથી પોર્ટલ પર ચેક કરી શકાય છે. તેના માટે પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ 'Check Genuineness of Your Mobile Handset' સુવિધાનો ઉપયોગ કરો.

તમારા ફોનનો IMEI નંબર દાખલ કરીને તેની સાથે જોડાયેલી માહિતી મેળવી શકો છો. આ સુવિધા દ્વારા ફોનની બ્રાન્ડ, મોડલ અને ઉત્પાદકની વિગતો જાણી શકાય છે. IMEI નંબર સામાન્ય રીતે ફોનમાં *#06# ડાયલ કરીને પણ જોઈ શકાય છે. ફોન ખરીદતી વખતે કે વપરાયેલો ફોન લેતી વખતે આ માહિતી ચેક કરવી ઉપયોગી થઈ શકે છે.

સિમકાર્ડ અને આધારકાર્ડને લઈને આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો

સિમકાર્ડ ખરીદતી વખતે તમારી ઓળખનો દુરુપયોગ ન થાય તેની તકેદારી રાખો. તમારા નામે નોંધાયેલું સિમકાર્ડ અન્ય વ્યક્તિને વાપરવા માટે ન આપો. કોઈ દુકાનદારને ઓળખપત્ર આપો ત્યારે તે કયા હેતુ માટે લઈ રહ્યો છે તેની ખાતરી કરો. તમારા નામે અજાણ્યું કનેક્શન નોંધાયેલું દેખાય તો સંચાર સાથી પર તેની જાણ કરો. સાથે જ સમયાંતરે તમારા નામે ચાલતાં તમામ મોબાઇલ કનેક્શન તપાસતા રહો.ટેલિકોમ વિભાગની આ ચેતવણીનો મુખ્ય હેતુ સિમકાર્ડના દુરુપયોગ અને સાયબર ફ્રોડને અટકાવવાનો છે. થોડી સાવચેતી રાખીને તમે તમારા નામે થતી છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટાડી શકો છો.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ