ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / શું ટેક્નોલોજીથી મગજને હેક કરીને જૂની યાદો ભૂંસી શકાય! Brain-Computer Interface અને AI ક્યાં સુધી પહોંચી ?
Last Updated: 12:23 PM, 31 August 2026
ADVERTISEMENT
આજે વૈજ્ઞાનિકો મગજમાંથી મળતા સિગ્નલ્સને વાંચવા અને સમજવા માટે અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. Brain-Computer Interface એટલે કે BCI મગજની પ્રવૃત્તિને કમ્પ્યુટર સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. બીજી તરફ AI આ સિગ્નલ્સમાં રહેલા પેટર્નને સમજવામાં મદદરૂપ બની રહ્યું છે. જોકે હાલ કોઈ ચોક્કસ જૂની યાદીને કમ્પ્યુટરની ફાઇલની જેમ પસંદ કરીને સંપૂર્ણપણે ડિલીટ કરવી શક્ય નથી.
ADVERTISEMENT
આપણે ઘણી વખત માનવ મગજની યાદોની તુલના કમ્પ્યુટરમાં સેવ કરેલી ફાઇલ સાથે કરીએ છીએ. પરંતુ મગજનું કામ કરવાની રીત ખૂબ જ અલગ અને જટિલ છે. કોઈ યાદ બનતી વખતે મગજના અલગ-અલગ ભાગો વચ્ચે ન્યૂરલ કનેક્શન અને અનેક પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ થાય છે. તેથી કોઈ એક યાદને ઓળખીને તેના પર સીધું ડિલીટ બટન દબાવવું શક્ય નથી.
ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT
Brain-Computer Interface મગજમાંથી મળતા સિગ્નલ્સને કમ્પ્યુટર સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. AI આ સિગ્નલ્સનું વિશ્લેષણ કરીને તેમાં રહેલા ચોક્કસ પેટર્ન શોધી શકે છે. આ ટેક્નોલોજીથી વૈજ્ઞાનિકોને મગજ વિચારો અને યાદો સાથે કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજવામાં મદદ મળી રહી છે. જોકે તેનો અર્થ એ નથી કે AI કોઈ વ્યક્તિની પસંદગીની યાદને મનમાની રીતે ડિલીટ કરી શકે છે.

ADVERTISEMENT
યાદો હંમેશાં એક જ સ્વરૂપમાં રહેતી નથી. સમય પસાર થવાની સાથે કેટલીક યાદો નબળી પડી શકે છે અને કોઈ ઘટના વિશે વ્યક્તિની લાગણી પણ બદલાઈ શકે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધનમાં યાદોને ફરી સક્રિય થયા બાદ તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે તેવી પ્રક્રિયાનો પણ અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. પરંતુ યાદમાં ફેરફાર થવો અને તેને સંપૂર્ણપણે ભૂંસી નાખવી બંને અલગ બાબતો છે.
ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT
ભવિષ્યમાં BCI અને AI વધુ વિકસે તો મગજની પ્રવૃત્તિ વિશે વધુ ચોક્કસ માહિતી મેળવવી શક્ય બની શકે છે. તેનાથી મગજ સાથે ટેક્નોલોજી કેવી રીતે કામ કરી શકે છે તેની નવી શક્યતાઓ ઊભી થશે. જોકે કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિની યાદને ઓળખીને તેને સંપૂર્ણપણે દૂર કરવાની ટેક્નોલોજી હજુ વૈજ્ઞાનિક પડકાર છે. સાથે જ આવી ટેક્નોલોજી વિકસે તો ગોપનીયતા અને નૈતિકતા સાથે જોડાયેલા ગંભીર સવાલો પણ ઊભા થશે.

આ પણ વાંચોઃ UPI અને ATMથી હવે ફટાફટ ઉપાડી શકશો PFના પૈસા, ઓટો સેટલમેન્ટ સહિતના આ 5 મોટા બદલાવ જાણો
હાલની ટેક્નોલોજી મગજના સિગ્નલ્સને સમજવાની દિશામાં ચોક્કસપણે આગળ વધી રહી છે. AI અને BCI સંશોધનથી વૈજ્ઞાનિકોને મગજની પ્રવૃત્તિ અને માનસિક પ્રક્રિયાઓ સમજવામાં મદદ મળી રહી છે. પરંતુ હાલમાં કોઈ વ્યક્તિની જૂની યાદને ફોનની ફાઇલની જેમ પસંદ કરીને કાયમ માટે ડિલીટ કરી શકાય તેવી ટેક્નોલોજી ઉપલબ્ધ નથી. એટલે મગજને ‘હેક’ કરીને યાદો ભૂંસી નાખવાની વાત હાલમાં વિજ્ઞાન કરતાં વધુ ભવિષ્યની સંભાવના છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સૌથી વધુ વંચાયેલું
8th Pay Commission / બેઝિક સેલરી હશે ₹72,000? 8માં પગારપંચમાં 4.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ!
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ટોપ સ્ટોરીઝ
8th Pay Commission / બેઝિક સેલરી હશે ₹72,000? 8માં પગારપંચમાં 4.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ!
ADVERTISEMENT