OMG / વિશ્વનું એકમાત્ર દુર્લભ બ્લડ ગ્રુપ, નામ Gwada Negative, વિશેષતા ચોંકાવનારી

Gwada Negative Blood Group : ફ્રેન્ચ વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવી શોધ કરી છે જેણે તબીબી જગતને ચોંકાવી દીધું છે. નિયમિત રક્ત પરીક્ષણ દરમિયાન, ગ્વાડેલુપ (Guadeloupe) ની એક 68 વર્ષીય મહિલાનું રક્ત જૂથ ગ્વાડા નેગેટિવ (Gwada Negative) હોવાનું જાણવા મળ્યું. આ રક્ત જૂથ એટલું અનોખું છે કે, તે વિશ્વમાં ફક્ત એક જ વ્યક્તિમાં જોવા મળ્યું છે. આ વ્યક્તિ અન્ય કોઈ દાતા પાસેથી રક્ત મેળવી શકતી નથી કારણ કે તેનું રક્ત અન્ય કોઈ રક્ત જૂથ સાથે મેળ ખાતું નથી. આ શોધને જૂન 2025માં ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ઓફ બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન (ISBT) દ્વારા 48મા રક્ત જૂથ તરીકે સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપવામાં આવી હતી.

Gwada Negative બ્લડ ગ્રુપની શોધ

આ વાર્તા 2011 માં શરૂ થઈ હતી જ્યારે ગ્વાડેલુપ (Guadeloupe)ની એક 54 વર્ષીય મહિલા જે તે સમયે પેરિસમાં રહેતી હતી સર્જરી પહેલા નિયમિત રક્ત પરીક્ષણ માટે ગઈ હતી. પરીક્ષણ દરમિયાન ડોકટરોને તેના લોહીમાં એક અસામાન્ય એન્ટિબોડી મળી જે કોઈપણ જાણીતા રક્ત જૂથ સાથે મેળ ખાતી ન હતી. તે સમયની તકનીકી મર્યાદાઓને કારણે આ રહસ્ય ઉકેલવું શક્ય નહોતું. 2019માં વૈજ્ઞાનિકોએ નેક્સ્ટ જનરેશન DNA સિક્વન્સિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મહિલાના લોહીનું ફરીથી વિશ્લેષણ કર્યું. તેમને જાણવા મળ્યું કે, મહિલાના લોહીમાં PIGZ જનીન નામના ચોક્કસ જનીનમાં પરિવર્તન થયું હતું. આ જનીન એક એન્ઝાઇમ બનાવે છે જે લાલ રક્ત કોશિકાઓની સપાટી પર ચોક્કસ પ્રકારના ખાંડના અણુને જોડે છે.

આ ખાંડની ગેરહાજરીને કારણે મહિલાના લોહીમાં EMM એન્ટિજેન (જે લગભગ બધા માણસોમાં જોવા મળે છે) નહોતું. આ અનોખા પરિવર્તનથી એક નવું રક્ત જૂથ બન્યું, જેને EMM-નેગેટિવ અથવા ગુઆડા નેગેટિવ (Gwada Negative) નામ આપવામાં આવ્યું.

Gwada Negative ની વિશેષતાઓ

• EMM એન્ટિજેનનો અભાવ: ગુઆડા નેગેટિવ (Gwada Negative ) બ્લડ ગ્રુપની સૌથી મોટી લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં EMM એન્ટિજેન હોતું નથી, જે સામાન્ય રીતે બધા લોકોના લાલ રક્તકણોમાં હાજર હોય છે. આ તેને અત્યંત દુર્લભ બનાવે છે.
• કોઈ મેળ નહીં: આ મહિલા દુનિયાની એકમાત્ર એવી વ્યક્તિ છે જેનું લોહી ફક્ત તેના પોતાના લોહી સાથે જ મેળ ખાય છે. જો તેને લોહીની જરૂર હોય, તો કોઈ અન્ય દાતા તેને મદદ કરી શકશે નહીં કારણ કે બાકીનું બધું લોહી EMM-પોઝિટિવ હશે, જે તેના શરીરમાં ગંભીર રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયા પેદા કરી શકે છે.
• આનુવંશિક પરિવર્તન : સ્ત્રીને આ રક્ત જૂથ તેના માતાપિતા પાસેથી વારસામાં મળ્યું હતું, જેમાંથી દરેક પાસે આ બદલાયેલા જનીનની એક નકલ હતી.
• ક્લિનિકલ અસરો: આ મહિલાને હળવી બૌદ્ધિક વિકલાંગતા છે. જન્મ સમયે તેણીએ બે બાળકો ગુમાવ્યા હતા. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ સમસ્યાઓ PIGZ જનીનમાં પરિવર્તન સાથે સંબંધિત હોઈ શકે છે.

શોધનું મહત્વ

ગુઆડા નેગેટિવ (Gwada Negative )ની શોધ ફક્ત એક વૈજ્ઞાનિક જિજ્ઞાસા નથી, તે દવાના ક્ષેત્રમાં દૂરગામી અસરો ધરાવે છે.

• રક્તદાનમાં સલામતી: રક્તદાનને સુરક્ષિત બનાવવા માટે દુર્લભ રક્ત જૂથોને ઓળખવા મહત્વપૂર્ણ છે. જો આ મહિલાને ખોટું રક્ત આપવામાં આવે છે, તો તેનું શરીર તેના પર વિદેશી પદાર્થ તરીકે હુમલો કરી શકે છે, જેનાથી રક્ત કોશિકાઓનું ભંગાણ (હેમોલિસિસ) જેવી ગંભીર ગૂંચવણો થઈ શકે છે.
• દુર્લભ રક્તદાતા રજિસ્ટ્રી: આ શોધ આંતરરાષ્ટ્રીય દુર્લભ રક્તદાતા રજિસ્ટ્રીના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે, જે કટોકટીમાં જીવન બચાવનાર સહાય પૂરી પાડી શકે છે.
• ભવિષ્યની સંભાવનાઓ: વૈજ્ઞાનિકો હવે સ્ટેમ સેલમાંથી લાલ રક્તકણો વિકસાવવા પર કામ કરી રહ્યા છે જેને ગુઆડા નેગેટિવ જેવા દુર્લભ રક્ત જૂથો સાથે મેચ કરવા માટે આનુવંશિક રીતે સુધારી શકાય છે.

નામકરણ

"ગ્વાડા નેગેટિવ" Gwada Negative નામ ગ્વાડેલુપ ટાપુના સ્થાનિક નામ "ગ્વાડા" પરથી ઉતરી આવ્યું છે, જે આ મહિલાના મૂળને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ નામ વૈજ્ઞાનિકોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય બન્યું, કારણ કે તે બધી ભાષાઓમાં સરળતાથી ઉચ્ચારવામાં આવે છે.

બધા માન્ય રક્ત જૂથો અને તેમની લાક્ષણિકતાઓ

ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ઓફ બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન (ISBT) એ અત્યાર સુધીમાં 48 બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ્સને માન્યતા આપી છે. દરેક બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ લાલ રક્ત કોશિકાઓ પર હાજર એન્ટિજેન્સના આધારે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. આ એન્ટિજેન્સ પ્રોટીન અથવા ખાંડના અણુઓ છે જે લોહીની સુસંગતતાને અસર કરે છે. અહીં કેટલીક મુખ્ય બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમો અને તેમની લાક્ષણિકતાઓનું વર્ણન છે.

ABO રક્ત જૂથ સિસ્ટમ

આ સૌથી પ્રખ્યાત અને મહત્વપૂર્ણ રક્ત જૂથ પ્રણાલી છે, જે કાર્લ લેન્ડસ્ટીનર દ્વારા 1901 માં શોધાઈ હતી. તે લાલ રક્ત કોશિકાઓ પર A, B અને H એન્ટિજેન્સની હાજરી અથવા ગેરહાજરી પર આધારિત છે.

પ્રકાર

• A: લાલ રક્ત કોશિકાઓમાં A એન્ટિજેન હોય છે.
• B: લાલ રક્ત કોશિકાઓમાં B એન્ટિજેન હોય છે.
• AB: A અને B એન્ટિજેન બંને હાજર હોય છે.
• O: કોઈ A અથવા B એન્ટિજેન નથી, ફક્ત H એન્ટિજેન છે.

લક્ષણો: O નેગેટિવને "યુનિવર્સલ ડોનર" કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે કોઈપણ રક્ત જૂથ ધરાવતી વ્યક્તિને આપી શકાય છે. AB પોઝિટિવને "યુનિવર્સલ રીસીવર" કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે બધા રક્ત જૂથોમાંથી લોહી લઈ શકે છે.

RH રક્ત જૂથ સિસ્ટમ

આ બીજી સૌથી મહત્વપૂર્ણ રક્ત જૂથ પ્રણાલી છે, જે આરએચ એન્ટિજેન (ડી એન્ટિજેન) ની હાજરી અથવા ગેરહાજરી પર આધારિત છે.

પ્રકાર

• RH પોઝિટિવ (+): ડી એન્ટિજેન હાજર છે.
• RH નેગેટિવ (-): ડી એન્ટિજેન ગેરહાજર છે.
• લક્ષણ: RH નેગેટિવ રક્ત ધરાવતા લોકોને ફક્ત આરએચ નેગેટિવ રક્ત જ આપી શકાય છે, અન્યથા રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયા થઈ શકે છે.

MNS રક્ત જૂથ સિસ્ટમ

• વર્ણન: આ સિસ્ટમ M, N, S, s અને U જેવા એન્ટિજેન્સ પર આધારિત છે.
• વિશેષતાઓ: આ સિસ્ટમ મુખ્યત્વે રક્તદાન અને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન સુસંગતતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
• કેલ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ
• વર્ણન: કેલ એન્ટિજેન્સ પર આધારિત, આ સિસ્ટમ રક્ત પરિવર્તન અને નવજાત શિશુઓમાં હેમોલિટીક રોગના જોખમને અસર કરે છે.
• વિશેષતા: કેલ નેગેટિવ રક્ત દુર્લભ છે. ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં તેને પસંદ કરવામાં આવે છે.

ડફી બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ

• વર્ણન: ડફી એન્ટિજેન પર આધારિત, આ સિસ્ટમ મેલેરિયા જેવા ચેપી રોગો પ્રત્યે સંવેદનશીલતાને અસર કરે છે.
• વિશેષતા: ડફી નેગેટિવ રક્ત ધરાવતા લોકો અમુક પ્રકારના મેલેરિયા સામે પ્રતિરોધક હોઈ શકે છે.

કિડ બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ

• વર્ણન: Jka, Jkb, અને Jk3 એન્ટિજેન્સ પર આધારિત.
• વિશેષતા: આ સિસ્ટમ રક્ત તબદિલી દરમિયાન વિલંબિત રક્ત તબદિલી પ્રતિક્રિયાઓનું કારણ બની શકે છે.

ડિએગો બ્લડ ગ્રુપ સિસ્ટમ

• વર્ણન: ડિએગો એન્ટિજેન પર આધારિત, આ સિસ્ટમ મુખ્યત્વે ચોક્કસ એશિયન અને દક્ષિણ અમેરિકન વસ્તીમાં જોવા મળે છે.
• લાક્ષણિકતાઓ: આ દુર્લભ રક્ત જૂથોમાંનું એક છે.

✓ રક્ત જૂથ સિસ્ટમ

• વર્ણન: 2022 માં શોધાયેલ, તે 44મું રક્ત જૂથ હતું.
• લાક્ષણિકતાઓ: આ એક દુર્લભ પ્રણાલી પણ છે, જે ખાસ આનુવંશિક પરિવર્તનો સાથે સંબંધિત છે.

EMM-નેગેટિવ (ગ્વાડા નેગેટિવ) રક્ત જૂથ સિસ્ટમ

• વર્ણન: EMM એન્ટિજેનની ગેરહાજરીના આધારે, આ 48મું અને તાજેતરમાં શોધાયેલ રક્ત જૂથ છે.
• લાક્ષણિકતા: તે વિશ્વમાં ફક્ત એક જ વ્યક્તિમાં જોવા મળ્યું છે, જે તેને સૌથી દુર્લભ બનાવે છે.

આ ઉપરાંત ISBT 48 રક્ત જૂથ પ્રણાલીઓને ઓળખે છે, જેમાંથી કેટલીક અત્યંત દુર્લભ છે અને ફક્ત ચોક્કસ વસ્તી અથવા વ્યક્તિઓમાં જ જોવા મળે છે. દરેક પ્રણાલીમાં બહુવિધ એન્ટિજેન્સ હોઈ શકે છે, જે સૈદ્ધાંતિક રીતે લાખો રક્ત જૂથો શક્ય બનાવે છે.

રક્ત જૂથોનું મહત્વ

દવામાં રક્ત જૂથોને સમજવું ઘણા કારણોસર મહત્વપૂર્ણ

• રક્ત પરિવર્તન: અસંગત રક્તનું પરિવર્તન ગંભીર રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાઓનું કારણ બની શકે છે, જેમ કે રક્ત કોશિકાઓનું ભંગાણ અથવા મૃત્યુ પણ.
• ગર્ભાવસ્થા: માતા અને બાળકના રક્ત જૂથો વચ્ચે અસંગતતા નવજાત શિશુમાં હેમોલિટીક રોગનું કારણ બની શકે છે.
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ: કેટલાક રક્ત જૂથો મેલેરિયા અથવા વાયરલ ચેપ જેવા ચોક્કસ રોગો માટે વધુ કે ઓછા સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.
• અંગ પ્રત્યારોપણ: અંગ પ્રત્યારોપણમાં રક્ત જૂથોની સુસંગતતા પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

આ પણ વાંચો : MP છે ભઇ... રસ્તા માટે એમ્બ્યુલન્સ લઇને પહોંચી સ્વાસ્થય વિભાગની ટીમ

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

ગુઆડા નેગેટિવ (Gwada Negative)ની શોધથી રક્ત વિજ્ઞાનમાં એક નવો અધ્યાય ખુલ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકો હવે ગ્વાડેલુપ અને અન્ય પ્રદેશોમાં વધુ લોકોનું પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે જેથી જાણી શકાય કે શું અન્ય લોકો પણ આ દુર્લભ રક્ત જૂથ ધરાવે છે. વધુમાં ભવિષ્યમાં આવા દુર્લભ રક્ત જૂથો માટે પ્રયોગશાળામાં રક્ત કોશિકાઓ ઉગાડવાની ટેકનોલોજી એક ક્રાંતિકારી ઉકેલ બની શકે છે. વૈજ્ઞાનિકો પહેલાથી જ સ્ટેમ કોષોમાંથી લાલ રક્ત કોશિકાઓ બનાવવા પર કામ કરી રહ્યા છે જેને ગુઆડા નેગેટિવ જેવા રક્ત જૂથો સાથે મેચ કરવા માટે આનુવંશિક રીતે સુધારી શકાય છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ