ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ગુજરાત / અન્ય જિલ્લા / મહિલા સહકારી મંડળીઓને પાંચ વર્ષમાં NCDCની માત્ર રૂ. 1.01 કરોડની સહાય, અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ રાજ્ય ઘણું પાછળ
Last Updated: 02:57 PM, 27 August 2026
ADVERTISEMENT
સહકારી ક્ષેત્રે દેશનાં અગ્રણી રાજ્યોમાં ગણાતા ગુજરાતને મહિલા સહકારી મંડળીઓ માટે નેશનલ કો-ઓપરેટિવ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન (એનસીડીસી) તરફથી પાંચ વર્ષમાં માત્ર રૂ. ૧.૦૧ કરોડની નાણાકીય સહાય મળી હોવાનું રાજ્યસભામાં સહકાર મંત્રાલય દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડાઓ પરથી સામે આવ્યું છે.
ADVERTISEMENT

આ આંકડો ખાસ નોંધપાત્ર છે કારણ કે દેશનાં વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મહિલા સહકારી મંડળીઓને આપવામાં આવતી એનસીડીસીની કુલ સહાયમાં આ સમયગાળા દરમિયાન મોટો વધારો થયો છે. ૨૦૨૩-૨૪માં કુલ સહાય રૂ. ૭૧૧.૭૮ કરોડ હતી, જે વધીને ૨૦૨૫-૨૬માં રૂ. ૪,૯૨૬.૪૯ કરોડ થઈ હતી. તેની સામે ગુજરાતને ૨૦૨૫-૨૬માં માત્ર રૂ. ૨૫ લાખ મળ્યા હતા.
ADVERTISEMENT
ગુજરાતમાં સહાયનો ટ્રેન્ડ પણ સતત વધતો જોવા મળ્યો નથી. ૨૦૨૨-૨૩માં સૌથી વધુ રૂ. ૫૦ લાખની સહાય મળી હતી. ત્યાર બાદ ૨૦૨૩-૨૪માં આ રકમ ઘટીને રૂ. ૨૬ લાખ થઈ હતી. ૨૦૨૪-૨૫માં ગુજરાતને કોઈ સહાય મળી નહોતી, જ્યારે ૨૦૨૫-૨૬માં ફરી માત્ર રૂ. ૨૫ લાખની સહાય મળી હતી. આમ પાંચ વર્ષ દરમિયાન મળેલી કુલ સહાય રૂ. ૧.૦૧ કરોડ રહી છે.
ADVERTISEMENT
૨૦૨૫-૨૬માં જ આંધ્રપ્રદેશને મહિલા સહકારી મંડળીઓ માટે રૂ. ૪,૨૦૦ કરોડ, તેલંગાણાને રૂ. ૫૦૦ કરોડ, રાજસ્થાનને રૂ. ૧૯૦.૧૬ કરોડ અને મહારાષ્ટ્રને રૂ. ૩૫ કરોડની સહાય મળી હતી. મધ્યપ્રદેશને પણ રૂ. ૦.૫૮ કરોડ મળ્યા હતા. તેની સામે ગુજરાતનો હિસ્સો માત્ર રૂ. ૦.૨૫ કરોડ રહ્યો હતો. ૨૦૨૫-૨૬માં મહિલા સહકારી મંડળીઓને મળેલી કુલ રૂ. ૪,૯૨૬.૪૯ કરોડની સહાયમાં ગુજરાતનો હિસ્સો ગણીએ તો તે આશરે ૦.૦૦૫ ટકા જેટલો જ થાય છે. આ સરખામણી ગુજરાત અને અન્ય રાજ્યો વચ્ચેની સહાયમાં રહેલો મોટો તફાવત દર્શાવે છે.
ADVERTISEMENT
મહિલાઓની આગેવાની હેઠળની સહકારી સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેન્દ્ર સરકાર પાસે અલગ-અલગ યોજનાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે. તેમાં સ્વયં શક્તિ સહકાર યોજના, ડેરી, પશુપાલન અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ સહિતનાં ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની આગેવાની હેઠળની સહકારી સંસ્થાઓ માટેની નંદિની સહકાર યોજના તથા યુવા મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને સહાય આપતી યુવા સહકાર યોજનાનો સમાવેશ થાય છે.
ADVERTISEMENT
NCDC દ્વારા પાત્ર મહિલા સહકારી મંડળીઓને વર્કિંગ કેપિટલ લોન, માર્જિન મની અને ટર્મ લોન જેવી નાણાકીય સહાય રાજ્ય સરકાર મારફતે અથવા સીધી રીતે આપવામાં આવે છે. સીધી નાણાકીય સહાય મેળવતી સહકારી સંસ્થાઓ માટે સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછા ત્રણ વર્ષનો કાર્યકાળ અને પોઝિટિવ નેટવર્થ જેવી શરતો લાગુ પડે છે. બીજી તરફ, યુવા સહકાર યોજના હેઠળ ઓછામાં ઓછા ત્રણ મહિના કાર્યરત પાત્ર નવી મહિલા સહકારી સંસ્થાઓને પણ સહાયની જોગવાઈ છે. આમ, મહિલાઓની સહકારી સંસ્થાઓ માટે વિવિધ નાણાકીય યોજનાઓ ઉપલબ્ધ હોવા છતાં ગુજરાતને મળેલી NCDC સહાય પાંચ વર્ષમાં માત્ર રૂ. 1.01 કરોડ સુધી સીમિત રહેતાં રાજ્યમાં આ યોજનાઓનો લાભ કેટલી હદે લેવાઈ રહ્યો છે તે અંગે સવાલ ઊભો થાય છે.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ