ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / હવે 8માં પગારપંચને લઇને ઉઠી આ માંગ, તમામ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ ખાસ જાણી લે
Last Updated: 12:17 PM, 1 October 2026
ADVERTISEMENT
જો તમે કેન્દ્ર સરકારના નિવૃત્ત કર્મચારી હોવ અને સમાન પદ પરથી નિવૃત્ત થયેલા અન્ય કર્મચારીની સરખામણીમાં તમારી પેન્શનની રકમ ઓછી હોય, તો 8મા પગાર પંચ અંગેની આ માંગ તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. કર્મચારી અને પેન્શનર સંગઠનોએ માંગ કરી છે કે સશસ્ત્ર દળો માટે હાલમાં અમલમાં રહેલી 'વન રેન્ક, વન પેન્શન' (OROP) યોજના જેવી જ વ્યવસ્થા કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના પેન્શન માટે પણ વિચારવામાં આવે.
ADVERTISEMENT
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, માંગ એ છે કે, સમાન પદ અને સ્તર ધરાવતા તથા લગભગ સમાન સેવા-રેકોર્ડ ધરાવતા કર્મચારીઓની પેન્શનની રકમમાં માત્ર નિવૃત્તિની તારીખના તફાવતને કારણે કોઈ મોટો તફાવત ન હોવો જોઈએ. જોકે, હાલમાં આ માત્ર કર્મચારી સંગઠનોની માંગ પૂરતું જ સીમિત છે; ન તો 8મા પગાર પંચે કે ન તો કેન્દ્ર સરકારે તેને મંજૂરી આપી છે.
કેમ ઉઠી પેન્શન બરાબરીની માંગ?
ADVERTISEMENT
માનો કે, એવા બે કર્મચારીઓનો વિચાર કરો કે જેમણે લગભગ સમાન સમયગાળા સુધી સેવા આપ્યા બાદ એક સમાન પદ પરથી નિવૃત્તિ લીધી હોય. જોકે, તેમાંથી એક કર્મચારી બીજા કરતાં થોડા વર્ષો વહેલા નિવૃત્ત થયા હોય. આ સમયગાળા દરમિયાન પગાર અને પેન્શનના નિયમોમાં ફેરફાર થયા, જેના પરિણામે તેમના પેન્શનમાં તફાવત સર્જાયો. કર્મચારી સંગઠનો એવી દલીલ કરે છે કે સમાન પદ પર કાર્યરત અને સમાન સમયગાળા સુધી સેવા આપનાર વ્યક્તિઓના પેન્શનમાં માત્ર નિવૃત્તિની તારીખના તફાવતને કારણે આટલો મોટો તફાવત ન હોવો જોઈએ. આ અસમાનતાને દૂર કરવા માટે, 8મા પગાર પંચ સમક્ષ OROP જેવી વ્યવસ્થાની માંગણી રજૂ કરવામાં આવી છે.
OROP જેવી વ્યવસ્થામાં શું થશે?
ADVERTISEMENT
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, 'વન રેન્ક, વન પેન્શન' (OROP) નો અર્થ એવા નિવૃત્ત કર્મચારીઓના પેન્શનમાં વધુ સમાનતા સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ છે જેમણે સમાન હોદ્દો (રેન્ક) ધરાવ્યો હોય અને સમાન સમયગાળા માટે સેવા આપી હોય. હાલમાં, OROP વ્યવસ્થા સશસ્ત્ર દળો માટે લાગુ છે. કર્મચારી સંગઠનો એવી માંગ કરી રહ્યા છે કે કેન્દ્ર સરકારના સિવિલ સર્વન્ટ્સ માટે પણ આવી જ વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવે; આ માંગ લેવલ 1 થી લેવલ 18 સુધીના તમામ સ્તરના કેન્દ્રીય સિવિલ સર્વન્ટ્સને આવરી લે છે.
પેંશન નક્કી કરવામાં શું જોવામા આવે?
ADVERTISEMENT
સંસ્થાઓ એવી દલીલ કરે છે કે પેન્શન નક્કી કરવાનો આધાર માત્ર કર્મચારીની નિવૃત્તિની તારીખ ન હોવો જોઈએ; તેના બદલે, કર્મચારીનો હોદ્દો, સેવા દરમિયાન મળેલા ઇન્ક્રિમેન્ટ, પ્રમોશન અને કારકિર્દીની પ્રગતિ જેવા પરિબળોને પણ ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. એવી પણ માંગ કરવામાં આવી રહી છે કે જો નિવૃત્તિ બાદ તે હોદ્દાનું સ્તર ઊંચું કરવામાં આવ્યું હોય અથવા તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હોય, તો આવા ફેરફારોની અસર પેન્શનની ગણતરીમાં ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જે પદ પરથી કોઈ વ્યક્તિ રિટાયર થઈ હોય તે જ પદ પર હાલમાં કાર્યરત કર્મચારીઓને મળતા પગાર-વધારાને પણ તે નિવૃત્ત વ્યક્તિના પેન્શનની ગણતરીમાં ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ.
પેંશન કેટલી નક્કી કરવાની માંગ?
ADVERTISEMENT
આ પ્રસ્તાવમાં પેન્શનને 'પેન્શન-પાત્ર પગાર'ના 50% જેટલું નક્કી કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે, જોકે આ બાબત વર્તમાન નિયમો અને અન્ય કાનૂની જોગવાઈઓને આધીન રહેશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે સમાન હોદ્દા ધરાવતા નિવૃત્ત કર્મચારીઓના પેન્શનમાં કોઈ નોંધપાત્ર તફાવત ન હોય.
8માં પગાર પંચની બેઠક ક્યારે થશે?
ADVERTISEMENT
આ માંગણી અંગેની ચર્ચા એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે વિવિધ રાજ્યોમાં 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચ અંગેની બેઠકો યોજાઈ રહી છે. પંચની અધિકૃત વેબસાઇટ અનુસાર, 7 અને 8 ઓક્ટોબરે બેંગલુરુમાં એક બેઠક યોજાનાર છે. ત્યારબાદ, 8મું પગાર પંચ 22 અને 23 ઓક્ટોબરે મુંબઈમાં કર્મચારી સંગઠનો, પેન્શનર સંગઠનો અને અન્ય હિતધારકો સાથે ચર્ચા કરશે. આ બેઠકો દરમિયાન પગાર, ભથ્થાં અને પેન્શનને લગતા મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
કર્મચારી અને પેન્શનભોગી સંગઠનોએ OROP જેવી જ વ્યવસ્થાની માંગણી કરી છે. આનો અર્થ એ નથી કે પેન્શનમાં વધારો કરવાનો નિર્ણય પહેલેથી જ લેવાઈ ગયો છે. 8મા પગાર પંચને કર્મચારીઓ અને પેન્શનભોગીઓ તરફથી સૂચનો અને માંગણીઓ મળી છે; તે આ મુદ્દાઓ પર વિચારણા કરશે અને પોતાની ભલામણો રજૂ કરશે. ત્યારબાદ, કેન્દ્ર સરકારે અંતિમ નિર્ણય લેવો પડશે. પંચની અધિકૃત કાર્યશરતો (ToR) મુજબ, તેણે 18 મહિનાની અંદર પોતાની ભલામણો રજૂ કરવાની રહેશે.
આ પણ વાંચોઃ PM કિસાન યોજનાને લઇ મોટી અપડેટ, દિવાશી પહેલા મળી શકે છે ₹2000, આ રીતે ચેક કરો સ્ટેટ્સ
જૂના પેંશનરો માટે કેમ મહત્વનું છે?
આ માંગણીની સૌથી વધુ અસર એવા રિટાયર કર્મચારીઓ પર પડી શકે છે જેઓ 8મા પગાર પંચની ભલામણોના અમલીકરણ અગાઉ નિવૃત્ત થયા હતા. કર્મચારી સંગઠનોએ અગાઉ માંગણી કરી હતી કે 1 જાન્યુઆરી, 2026 પહેલાં નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓના પેન્શનમાં સુધારો કરવાના મુદ્દાને 8મા પગાર પંચના કાર્યક્ષેત્રમાં સામેલ કરવામાં આવે. ઓગસ્ટ 2026માં, 'ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પર્સનલ એન્ડ ટ્રેનિંગ' (DoPT) એ આવા કેટલાક સંગઠનોની માંગણીઓ આગળની કાર્યવાહી માટે નાણાં મંત્રાલય હેઠળના 'ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એક્સપેન્ડિચર' ને મોકલી હતી.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ