ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
9 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 09:04 AM, 28 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/9
આપણે બાળપણથી જ મહાભારતની અનેક રસપ્રદ કથાઓ સાંભળતા આવ્યા છીએ. આ કથાઓ માનવતા, ધર્મ, સંબંધો અને સ્વયં જીવન વિશે મહત્વપૂર્ણ બોધપાઠ પૂરા પાડે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે મહાભારતના યુદ્ધનું વાસ્તવિક કારણ શું હતું? કઈ ચોક્કસ ઘટનાઓએ કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચેના વધતા જતા સંઘર્ષને એક વિનાશક યુદ્ધમાં બદલી દીધો? મહાભારતના યુદ્ધની સંપૂર્ણ કથામાં કેવી રીતે ઇન્દ્રપ્રસ્થના વૈભવે દુર્યોધનના હૃદયમાં ઈર્ષ્યાની આગ પ્રગટાવી, કેવી રીતે જુગારની રમતને કારણે પાંડવોને વનવાસ ભોગવવો પડ્યો અને કેવી રીતે અંતે દુર્યોધનની જીદે સમગ્ર કુરુ વંશને મહાભારતના યુદ્ધ તરફ ધકેલી દીધો. તો આવો, આ સંપૂર્ણ કથા જાણીએ.
આ તસવીર શેર કરો
2/9
આ કથા તે સમયની છે જ્યારે પાંડવોએ ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં 'રાજસૂય યજ્ઞ'નું આયોજન કર્યું હતું અને તેમાં સામેલ થવા માટે હસ્તિનાપુરથી દુર્યોધન સહિત ઘણા લોકોને આમંત્રિત કર્યા હતા. દુર્યોધન આ સમારોહ માટે ઇન્દ્રપ્રસ્થ પહોંચ્યો અને ત્યાંની ભવ્યતા તથા વૈભવ જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો. ત્યાંનો રાજમહેલ ખરેખર અદ્ભુત હતો, તેની રચના એવી હતી કે ઘણી જગ્યાએ જે પાણી જેવું દેખાતું હતું તે વાસ્તવમાં પારદર્શક ફ્લોર હતું, જ્યારે જે નક્કર ફ્લોર જેવું લાગતું હતું તે હકીકતમાં પાણીનો કુંડ હતો. કહેવાય છે કે મહેલમાં ફરતી વખતે દુર્યોધન એક એવી જગ્યાએ આવી પહોંચ્યો જ્યાં ફ્લોર પાણીનું બનેલું હોય તેવું લાગતું હતું. તેને નક્કર જમીન સમજીને તે તેના પર ચાલવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યો. બાદમાં, તેને પાણીનો એક વાસ્તવિક કુંડ મળ્યો, પરંતુ આ વખતે તેણે તેને ફ્લોર સમજી લીધું અને જેવો તેણે આગળ પગલુ માંડ્યું, તે પાણીમાં પડી ગયો.દુર્યોધનને આવી વિકટ સ્થિતિમાં જોઈને ત્યાં હાજર રહેલા કેટલાક લોકો જેમાં દ્રૌપદીનો પણ સમાવેશ થતો હતો ખડખડાટ હસી પડ્યા. આ ઘટનાને કારણે દુર્યોધન અત્યંત અપમાનિત અનુભવવા લાગ્યો. પાંડવો પ્રત્યે તેના મનમાં રહેલી ઈર્ષ્યાની ભાવના વધુ તીવ્ર બની ગઈ. ઈન્દ્રપ્રસ્થની સમૃદ્ધિ અને પાંડવોની વધતી જતી પ્રતિષ્ઠા જોઈને, તેઓ પોતાના કરતાં ચડિયાતા બની ગયા છે તેવો વિચાર તેના મનમાં દ્રઢ થઈ ગયો; તે આ વાસ્તવિકતાને સ્વીકારી શક્યો નહીં.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/9
ઇન્દ્રપ્રસ્થથી હસ્તિનાપુર પાછા ફર્યા પછી, દુર્યોધને પાંડવો પાસેથી બદલો લેવાની યોજના બનાવવાનું શરૂ કર્યું. દુર્યોધન જાણતો હતો કે સીધા યુદ્ધમાં પાંડવોને હરાવવા સરળ નહીં હોય; તેથી, તેણે તેના મામા શકુનિની મદદ લીધી.શકુનિએ પાંડવોને પાસાની રમતમાં આમંત્રિત કરવાની યોજના બનાવી. તે સમયે, રાજાઓ અને ક્ષત્રિયોમાં જુગાર રમવાનું આમંત્રણ સ્વીકારવું એ એક પ્રચલિત પ્રથા ગણાતી હતી. વળી, યુધિષ્ઠિરને જુગારનો વિશેષ શોખ હતો, જ્યારે શકુનિ આ રમતમાં અત્યંત કુશળ માનવામાં આવતો હતો. દુર્યોધન અને શકુનિનો ઉદ્દેશ્ય પાસાની આ રમત દ્વારા પાંડવોનું રાજ્ય અને સંપત્તિ પડાવી લેવાનો હતો.
આ તસવીર શેર કરો
4/9
દુર્યોધનના આમંત્રણ પર પાંડવો હસ્તિનાપુર પહોંચ્યા. ત્યારબાદ, યુધિષ્ઠિર અને શકુનિ વચ્ચે પાસાની રમત શરૂ થઈ. રમત દરમિયાન, યુધિષ્ઠિરે એક પછી એક પોતાની સંપત્તિ, ધન અને આભૂષણો ગુમાવી દીધા. અંતે, તેમણે પોતાનું રાજ્ય પણ દાવ પર લગાવ્યું અને તે પણ ગુમાવી દીધું. શકુનિ અને દુર્યોધને તેને સતત દાવ વધારવા માટે ઉશ્કેર્યા. યુધિષ્ઠિરે પોતાના ભાઈઓને પણ દાવ પર લગાવ્યા અને એક પછી એક તેમને પણ હારી ગયા. ત્યારબાદ, તેમણે પોતાને દાવ પર લગાવ્યા અને તે દાવ પણ હારી ગયા. જોકે, જુગારની રમત ત્યાં જ અટકી નહીં; ત્યારબાદ દ્રૌપદીને દાવ પર લગાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો. યુધિષ્ઠિરે દ્રૌપદીને દાવ પર લગાવી અને તેમને પણ હારી ગયા. આ પછી, કૌરવોએ જાહેર કર્યું કે પાંડવો અને દ્રૌપદી હવે તેમના દાસ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/9
દુર્યોધને દ્રૌપદીને સભામાં લાવવાનો આદેશ આપ્યો. એક દૂત દ્રૌપદી પાસે ગયો અને તેને જણાવ્યું કે યુધિષ્ઠિરે જુગારની રમતમાં તેને દાવ પર લગાવી હતી અને તે હારી ગયા હતા. આ સાંભળીને દ્રૌપદીએ પ્રશ્ન કર્યો કે જ્યારે યુધિષ્ઠિર પોતે જ હારી ચૂક્યા હતા, ત્યારે તેમને તેને દાવ પર લગાવવાનો અધિકાર કેવી રીતે હોઈ શકે? દ્રૌપદીએ સભામાં આવવાનો ઇનકાર કર્યો. ત્યારબાદ, કૌરવોના ભાઈ દુશાસને દ્રૌપદીને બળજબરીથી સભામાં ખેંચી આણી. સભાની વચ્ચે, દ્રૌપદીએ પોતાની સાથે થયેલા અન્યાયનો વિરોધ કર્યો અને ત્યાં ઉપસ્થિત વડીલો તથા રાજાઓ પાસે 'ધર્મ'ને અનુરૂપ જવાબની માંગણી કરી. આ ઘટનાને લઈને સભામાં ઉગ્ર વાદ-વિવાદ સર્જાયો. જ્યારે દ્રૌપદીનાં વસ્ત્રહરણનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેના અપમાનની પરિસ્થિતિ વધુ ભયાનક બની ગઈ. પોતાને લાચાર અનુભવતા દ્રૌપદીએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સ્મરણ કર્યું. ધાર્મિક કથાઓ અનુસાર, જેમ જેમ દુશાસન દ્રૌપદીની સાડી ખેંચતો ગયો, તેમ તેમ તે વસ્ત્ર લાંબું થતું ગયું. તે તેમના વસ્ત્ર ઉતારવામાં અસફળ રહ્યો અને અંતે થાકીને બેસી ગયો. આ ઘટનાએ સભામાં ભારે તણાવ ઊભો કર્યો.
આ તસવીર શેર કરો
6/9
આખરે પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લાવવા માટે ધૃતરાષ્ટ્રએ પાંડવો અને દ્રૌપદીના અધિકારો પાછા આપ્યા. જોકે, ફરી એકવાર જુગારની રમત રમાઈ. આ વખતે શરત એ હતી કે હારનાર પક્ષે 12 વર્ષનો વનવાસ ભોગવવો પડશે અને ત્યારબાદ 1 વર્ષ અજ્ઞાતવાસમાં વિતાવવું પડશે. જો આ અજ્ઞાતવાસ દરમિયાન તેઓ પકડાઈ જાય, તો તેમણે ફરીથી 12 વર્ષનો વનવાસ ભોગવવો પડે.યુધિષ્ઠિર આ રમત પણ હારી ગયા. પરિણામે, પાંડવોને 12 વર્ષનો વનવાસ અને ત્યારબાદ એક વર્ષનો અજ્ઞાતવાસ ભોગવવો પડ્યો. તેમણે નિર્ધારિત સમયગાળો પૂર્ણ કર્યો અને પછી પોતાનું રાજ્ય પાછું મેળવવા માટે હસ્તિનાપુર પાછા ફર્યા.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/9
પાંડવો તેમના અધિકારો પાછા મેળવવા માંગતા હતા, પરંતુ દુર્યોધન તેમનું રાજ્ય પાછું આપવા તૈયાર નહોતો. પાંડવો તરફથી સમાધાન સાધવાના અને યુદ્ધ ટાળવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. લોકવાયકા મુજબ, સંઘર્ષને ટાળવાના પ્રયાસરૂપે પાંડવો છેવટે માત્ર પાંચ ગામો માંગવા સુધી પણ તૈયાર થઈ ગયા હતા.જોકે, દુર્યોધન આ વાત માટે પણ તૈયાર ન થયો. મહાભારતની પ્રસિદ્ધ કથા મુજબ, તેણે સ્પષ્ટપણે જાહેર કર્યું હતું કે તે પાંડવોને સોયની અણી જેટલી જમીન આપવા પણ તૈયાર નથી. દુર્યોધનનો હઠાગ્રહ, પાંડવોના અધિકારો અંગેનો વિવાદ, દ્રૌપદીનું અપમાન અને વર્ષોથી બંને પક્ષો વચ્ચે વધતો જતો સંઘર્ષ - આ તમામ બાબતો આખરે મહાભારતના યુદ્ધના મુખ્ય કારણો બન્યા.
આ તસવીર શેર કરો
8/9
જ્યારે સમાધાનના તમામ માર્ગો સમાપ્ત થઈ ગયા, ત્યારે કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે યુદ્ધ અનિવાર્ય બની ગયું. કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમેદાનમાં બંને પક્ષોની વિશાળ સેનાઓ સામસામે આવીને ઊભી રહી, એક તરફ કૌરવોની સેના અને બીજી તરફ પાંડવોની સેના. આ સંઘર્ષ માત્ર બે પરિવારો વચ્ચેનો ટકરાવ નહોતો; તે હસ્તિનાપુરની ગાદી, અધિકારો, ધર્મ અને સત્તાને લગતા લાંબા સમયથી ચાલતા વિવાદની પરાકાષ્ઠા હતી. આ એ જ સંઘર્ષ છે જે ઇતિહાસ અને ભારતીય મહાકાવ્ય પરંપરામાં 'મહાભારતનું યુદ્ધ' તરીકે ઓળખાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
9/9
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
