6 ફોટો ગેલેરી

નેશનલ / ISROની સેટેલાઇટ તસવીરોમાં વરસાદનો સંપૂર્ણ 'રૂટ મેપ' કેદ, ક્યાંથી આવી રહ્યો છે વરસાદ?

Last Updated: 09:24 AM, 23 July 2026

FOLLOW ON

શેર કરો

દેશના વિવિધ ભાગોમાં ફરી એકવાર વરસાદનું જોર વધ્યું છે. દિલ્હી, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, બિહાર, ઝારખંડ, ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિતના અનેક રાજ્યોમાં ચોમાસું ફરી સક્રિય થયું છે. 22 જુલાઈના રોજ ઈસરો (ISRO)ના INSAT-3DR અને INSAT-3DS ઉપગ્રહો દ્વારા લેવામાં આવેલી તસવીરોમાં બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર પર એકસાથે પાંચ ચક્રવાતી સિસ્ટમ અને સક્રિય ચોમાસુ ટ્રફ ની હાજરી જોવા મળી હતી.

1/6

1. સેટેલાઇટ તસવીરોમાં બંગાળની ખાડી

ભારતીય હવામાન વિભાગ જણાવે છે કે, દેશના વિવિધ ભાગોમાં વરસાદમાં થયેલા વધારા માટે આ પ્રણાલી મુખ્ય કારણ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ઉત્તર ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદ ઘટ્યો હતો, પરંતુ હવે હવામાન ફરી બદલાયું છે. સેટેલાઇટ તસવીરોમાં બંગાળની ખાડીથી અરબી સમુદ્ર સુધી વિસ્તરેલી વાદળોની લાંબી હારમાળા સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે.હવામાન શાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે એકસાથે અનેક ચક્રવાતી સિસ્ટમ અને ચોમાસુ ટ્રફ સક્રિય થાય છે ત્યારે વરસાદની તીવ્રતા વધે છે. આ જ કારણ છે કે દિલ્હીની આસપાસના વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર સારો વરસાદ શરૂ થયો છે.

આ તસવીર શેર કરો

2/6

2. શું ચક્રવાતી સિસ્ટમ છે ?

ચક્રવાતી સિસ્ટમએ ઓછા દબાણવાળા વિસ્તારમાં રચાતી હવામાનની એક ઘટના છે, જેમાં પવનો ગોળાકાર ગતિમાં ફરે છે. તે આસપાસની ભેજવાળી હવાને પોતાની તરફ ખેંચે છે, જ્યારે આ ભેજવાળી હવા ઉપર ચઢે છે, ત્યારે તે ઠંડી પડીને વાદળો બનાવે છે, જેના પરિણામે વરસાદ પડે છે. હાલમાં, હરિયાણા, ઉત્તર-પૂર્વીય મધ્ય પ્રદેશ, દક્ષિણ-પશ્ચિમી રાજસ્થાન, ઉત્તરીય છત્તીસગઢ અને પશ્ચિમ-મધ્ય બંગાળની ખાડી ઉપર આવી પાંચ ચક્રવાતી સિસ્ટમ સક્રિય છે.

આ તસવીર શેર કરો

3/6

3. મોનસૂન ટ્રફનું કાર્ય શું છે?

મોનસૂન ટ્રફએ રાજસ્થાનથી બંગાળની ખાડી સુધી વિસ્તરેલો ઓછું દબાણ ધરાવતો એક લાંબો પટ્ટો છે. વરસાદ લાવતી મોટાભાગની હવામાન સિસ્ટમ આ પટ્ટાની આસપાસ જ રચાય છે અને આગળ વધે છે. હાલમાં, તમામ પાંચ ચક્રવાતી સિસ્ટમ તેની સાથે જોડાયેલી છે અને બંગાળની ખાડી તથા અરબી સમુદ્ર એમ બંને તરફથી સતત ભેજ ખેંચી રહી છે. આ ભેજ વરસાદ લાવતા વાદળોના બનાવી રહ્યો છે.

આ તસવીર શેર કરો

4/6

4. ISROની સેટેલાઇટ તસવીરો

ISROના INSAT-3DR દ્વારા લેવામાં આવેલી તસવીરો ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ અને બિહાર પર ગાઢ વાદળોનું આવરણ દર્શાવે છે. આ વાદળોની ટોચ પરનું તાપમાન -50 થી -70 ડિગ્રી સેલ્સિયસની વચ્ચે નોંધાયું હતું. હવામાનશાસ્ત્રીઓના મતે, આ બાબત સૂચવે છે કે વાદળો ખૂબ ઊંચાઈ પર છે અને નોંધપાત્ર વરસાદ લાવી શકે છે.INSAT-3DS ની તસવીરોમાં અરબી સમુદ્રથી બંગાળની ખાડી સુધી વિસ્તરેલો ભેજનો એક મજબૂત પટ્ટો જોવા મળ્યો છે. આ હવામાં નોંધપાત્ર માત્રામાં ભેજ હોવાનું સૂચવે છે, જેનો અર્થ છે કે વરસાદનો આ દોર હજુ થોડા દિવસો સુધી ચાલુ રહી શકે છે.

આ તસવીર શેર કરો

5/6

5. શું અલ નીનોની અસર ખતમ?

અલ નીનો હજુ પણ હવામાનને અસર કરી રહ્યું છે, પરંતુ દૈનિક હવામાનની સ્થિતિ માત્ર તેના પર જ નિર્ભર હોતી નથી. જો ચોમાસાનો ટ્રફ મજબૂત હોય અને એકસાથે અનેક ચક્રવાતી પ્રણાલીઓ સક્રિય હોય, તો 'એલ નીનો'ની સ્થિતિ દરમિયાન પણ ઘણા દિવસો સુધી સારો વરસાદ પડી શકે છે.

આ તસવીર શેર કરો

6/6

6. અનેક રાજ્યોમાં વરસાદ યથાવત રહેશે

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી થોડા દિવસો સુધી મધ્ય ભારત, પશ્ચિમ કિનારો, પશ્ચિમ હિમાલયના રાજ્યો અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની આગાહી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની અને વાહનવ્યવહારમાં અવરોધ આવવાની શક્યતા છે. દરમિયાન, જે વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસો દરમિયાન ઓછો વરસાદ થયો હતો ત્યાંના રહેવાસીઓને થોડી રાહત મળી શકે છે.

આ તસવીર શેર કરો

સંકળાયેલા મુદ્દાઓ

monsoon rain india isro satellite images 5 cyclonic circulation