6 ફોટો ગેલેરી

Knowledge / વર્ષો સુધી ‘Fan Death’ની અજીબ માન્યતા, બંધ રૂમમાં રાતભર પંખો ચલાવવાથી મોતનો ડર; જાણો હકીકત!

Last Updated: 12:20 PM, 9 September 2026

FOLLOW ON

શેર કરો

Fan Death: લાંબા સમયથી દક્ષિણ કોરિયામાં એક વિચિત્ર માન્યતા પ્રચલિત હતી કે બંધ રૂમમાં રાત્રે પંખા ચાલુ રાખીને સૂવાથી મૃત્યુ થઈ શકે છે. આ માન્યતાને 'ફેન ડેથ' કહેવામાં આવે છે. જાણો આ ગજબ ડરની શરૂઆત કેવી રીતે થઇ અને તેની પાછળ કોઈ વૈજ્ઞાનિક સત્ય છે કે નહીં.

1/6

1. રાત્રે પંખા બંધ કેમ કરાય છે

આ માન્યતા અનુસાર બંધ રૂમમાં પંખા ચાલુ રાખીને રાતે સૂવાથી મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. જ્યારે આ વિચિત્ર લાગે છે, આ ભય દાયકાઓથી ઘણા દક્ષિણ કોરિયાના ઘરોમાં એટલો ઊંડો હતો કે લોકો સૂતા પહેલા પંખા બંધ કરી દેતા હતા.

આ તસવીર શેર કરો

2/6

2. પંખા ખરેખર મૃત્યુનું કારણ કેવી રીતે બની શકે?

એક માન્યતા એવી હતી કે કોઈ વ્યક્તિ બંધ રૂમમાં પંખા ચાલુ રાખીને સૂઈ જાય, તો પંખા રૂમનું તાપમાન એટલું ઘટાડી શકે છે કે શરીરને હાયપોથર્મિયાની સ્થીતીમાં પહોચી શકે છે. કેટલાક તો એવું પણ માનતા હતા કે બંધ રૂમમાં સતત ચાલતો પંખા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને ગૂંગળામણનું કારણ બની શકે છે. જો કે, આ દાવા વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત થયા નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો એવું માનવા માટે કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર નથી કે એકલા પંખા ચાલુ રાખીને સૂવાથી સ્વસ્થ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થઈ શકે છે.

આ તસવીર શેર કરો

3/6

3. દક્ષિણ કોરિયામાં પંખા પર ટાઈમર સુવિધા

આ માન્યતા કેટલી ઊંડાઈ ધરાવે છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે દક્ષિણ કોરિયામાં વેચાતા ઘણા પંખા ટાઈમરની સુવિધા આપવામાં આવે છે. લોકો સૂતા પહેલા પંખાનો ટાઈમર સેટ કરતા હતા, જેથી ચોક્કસ સમય પછી તે આપમેળે બંધ થઈ જાય.

આ તસવીર શેર કરો

4/6

4. વાત ફેલાવા લાગી

દક્ષિણ કોરિયામાં 'ફેન ડેથ' સાથે શરૂઆતી રીપોર્ટ્સ 1970ના દાયકામાં સામે આવ્યા હતા. તે સમયે દેશ ઉર્જા સંકટ અને વીજળીના વધતા ભાવ જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો હતો. ધીમે ધીમે આ વાત લોકોમાં ફેલાવા લાગી કે રાત્રે પંખા ચાલુ રાખીને સૂવું જીવલેણ બની શકે છે.

આ તસવીર શેર કરો

5/6

5. વિજળી બચાવવામાં ભૂમિકા

કેટલાક લોકો એવું પણ માનવા લાગ્યા કે પંખા ઓરડામાં હવા બદલી નાખે છે, જેના કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે. આ સમયની આસપાસ પંખા સંબંધિત મૃત્યુના અહેવાલો મીડિયામાં આવવા લાગ્યા. એવું માનવામાં આવે છે કે વીજળી બચાવવાના સરકારી પ્રયાસો સાથે આ અહેવાલોએ આ ભયને મજબૂત બનાવવામાં ભૂમિકા ભજવી હતી.

આ તસવીર શેર કરો

6/6

6. આજના યુવાનો આ માન્યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવે છે

બદલાતા સમય સાથે દક્ષિણ કોરિયામાં આ માન્યતામાં માનનારા લોકોની સંખ્યા પણ બદલાવ આવ્યો છે. વધુ સારી વૈજ્ઞાનિક માહિતી અને ઇન્ટરનેટના યુગમાં યુવા પેઢી આવા ડર પર પ્રશ્ન ઉઠાવવા લાગી છે. લોકો હવે સમજે છે કે પંખો આપમેળે કોઈ વ્યક્તિનો જીવ નથી લેતો. આનો અર્થ એ છે કે એ વાતને ઘણા પરિવારો ગંભીરતાથી લેતા હતા, આજે તેના પર નવી પેઢી સવાલ કરી રહી છે.

આ તસવીર શેર કરો

સંકળાયેલા મુદ્દાઓ

Utility News Fan Death Myth South Korea