ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ધર્મ / મથુરાથી દ્વારકા સુધી શ્રીકૃષ્ણના ચરણ જ્યાં પડ્યા, એ 7 શહેરોની બદલાઈ કિસ્મત, જાણો કાન્હાની પાવન યાત્રા!
10 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 07:53 AM, 4 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/10
મથુરામાં શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ અને કંસનો વધ થયો તો ગોકુલ અને નંદગાંવમાં તેમના બાળપણની યાદો જોડાયેલી છે. વૃંદાવનમાં રાસલીલા અને ગોવર્ધનની કથા છે જ્યારે ઉજ્જૈનમાં તેમણે શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. કુરુક્ષેત્રમાં તેમણે ભગવદ્ ગીતા સંભળાવી અને દ્વારકામાં રાજધાની સ્થાપી. ગુજરાતના પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં તેમની અંતિમ લીલા સાથે જોડાયેલા પવિત્ર સ્થળો આજે પણ ભક્તોને આકર્ષે છે.આ જન્માષ્ટમી પર જાણીએ શ્રીકૃષ્ણની જીવનયાત્રાના એવા 7 મોટા પડાવ વિશે જ્યાં તેમની સાથે જોડાયેલી કથાઓએ આ સ્થળોને સદીઓ સુધી વિશેષ ઓળખ આપી.
આ તસવીર શેર કરો
2/10
મથુરા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની જન્મભૂમિ તરીકે ઓળખાય છે. દ્વાપર યુગમાં આ નગરી ક્રૂર રાજા કંસના અત્યાચારોથી પરેશાન હતી. ભાદરવા માસની અંધારી રાત્રે કારાગૃહમાં દેવકીના ગર્ભમાંથી શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ થયો. વાસુદેવજી તેમને યમુના પાર ગોકુલ લઈ ગયા અને ત્યારથી મથુરાની કથા એક નવા વળાંક પર પહોંચી.મોટા થયા બાદ શ્રીકૃષ્ણ મથુરા પરત ફર્યા અને કંસનો વધ કર્યો. કંસના અંત સાથે મથુરા તેના આતંકમાંથી મુક્ત થઈ અને ધર્મની સ્થાપનાનો સંદેશ મળ્યો. આજે શ્રીકૃષ્ણ જન્મભૂમિ, યમુનાના ઘાટ અને અહીંના મંદિરોને કારણે મથુરા દેશ-વિદેશના શ્રદ્ધાળુઓ માટે મોટું તીર્થસ્થળ છે. ધાર્મિક પ્રવાસનના કારણે શહેરની સ્થાનિક અર્થવ્યવસ્થાને પણ સતત વેગ મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/10
શ્રીકૃષ્ણના જન્મ બાદ વાસુદેવજી તેમને યમુના પાર કરીને ગોકુલ લઈ આવ્યા હતા. નંદબાબા અને યશોદા મૈયાના સ્નેહમાં કાન્હાનું બાળપણ અહીં વીત્યું. ગોકુલની ધરતી પર શ્રીકૃષ્ણની માખણ ચોરી, મટકી ફોડવી અને ગોપ-ગોપીઓ સાથેની બાળલીલાઓની અનેક કથાઓ આજે પણ જીવંત છે.પૂતના અને તૃણાવર્ત જેવા અસુરોના વધની કથાઓ પણ શ્રીકૃષ્ણના બાળપણ સાથે જોડાયેલી છે. નંદગાંવમાં નંદબાબા અને યશોદા મૈયા સાથે જોડાયેલી યાદો ભક્તોને આકર્ષે છે. ક્યારેક સામાન્ય પશુપાલકોની વસાહત રહેલા આ વિસ્તારો આજે કૃષ્ણભક્તિ સાથે જોડાયેલા મહત્વના ધાર્મિક પ્રવાસન કેન્દ્રો બની ગયા છે. રમણ રેતી અને નંદભવન જેવા સ્થળો ભક્તોને બાળ કૃષ્ણની લીલાઓ સાથે જોડાયેલી અનુભૂતિ કરાવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/10
ગોકુલમાં અસુરોના ભય વચ્ચે નંદબાબા પોતાના સમાજ સાથે વૃંદાવન તરફ આવ્યા હતા. વૃંદાવનમાં શ્રીકૃષ્ણના બાળપણ અને કિશોરાવસ્થાની અનેક પ્રસિદ્ધ લીલાઓ જોડાયેલી છે. રાધારાણી અને ગોપીઓ સાથેની રાસલીલા આ ભૂમિને ભક્તિ અને પ્રેમની અનોખી ઓળખ આપે છે. કાળિયા નાગનું દમન અને ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની આંગળી પર ધારણ કરવાની કથાઓ પણ બ્રજભૂમિ સાથે જોડાયેલી છે.આજે વૃંદાવન દેશ-વિદેશના કૃષ્ણભક્તો માટે અત્યંત મહત્વનું તીર્થ છે. બાંકે બિહારી મંદિરથી લઈને ઇસ્કોન મંદિર અને પ્રેમ મંદિર સુધી અનેક ધાર્મિક સ્થળો અહીં આવેલા છે. વર્ષ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ અહીં પહોંચે છે. પરિક્રમા, ભજન, ધાર્મિક ઉત્સવો અને મંદિરો સાથે જોડાયેલા પ્રવાસનથી સ્થાનિક વેપાર અને રોજગારીને પણ મોટો આધાર મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/10
કંસના વધ બાદ શ્રીકૃષ્ણ અને તેમના મોટા ભાઈ બલરામ શિક્ષણ મેળવવા માટે અવંતિકા નગરી પહોંચ્યા હતા. આજના સમયમાં આ શહેર ઉજ્જૈન તરીકે ઓળખાય છે. અહીં મહર્ષિ સંદીપનિના આશ્રમમાં શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામે શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. પરંપરાગત કથાઓ અનુસાર શ્રીકૃષ્ણે અહીં ચોસઠ દિવસમાં ચોસઠ કલાઓ અને ચૌદ વિદ્યાઓનું જ્ઞાન મેળવ્યું હતું.સંદીપનિ આશ્રમ સાથે શ્રીકૃષ્ણ અને તેમના મિત્ર સુદામાની મિત્રતાની કથા પણ જોડાયેલી છે. આ મિત્રતાની ગાથા આજે પણ ભારતીય સંસ્કૃતિમાં નિઃસ્વાર્થ સંબંધનું ઉદાહરણ માનવામાં આવે છે. ઉજ્જૈન આજે મહાકાલેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ છે. સાથે જ સંદીપનિ આશ્રમ શ્રીકૃષ્ણના જીવન અને પ્રાચીન શિક્ષણ પરંપરામાં રસ ધરાવતા લોકો માટે મહત્વનું સ્થળ છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/10
મહાભારતના યુદ્ધ સમયે કુરુક્ષેત્રની ભૂમિ પર શ્રીકૃષ્ણે અર્જુનના સારથિની ભૂમિકા ભજવી હતી. યુદ્ધ શરૂ થવા પહેલાં પોતાના જ સ્વજનોને સામે જોઈને અર્જુન મોહમાં પડી ગયા અને તેમણે શસ્ત્ર ઉઠાવવાનો ઇનકાર કર્યો. ત્યારે શ્રીકૃષ્ણે તેમને કર્મ, ધર્મ અને જીવનનું જ્ઞાન આપ્યું. આ જ ઉપદેશને શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.કુરુક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા જ્યોતિસર સ્થળને ગીતા ઉપદેશની પરંપરા સાથે ખાસ રીતે જોડવામાં આવે છે. શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશે કુરુક્ષેત્રને માત્ર યુદ્ધભૂમિ નહીં પરંતુ ધર્મ, કર્મ અને જ્ઞાનની ભૂમિ તરીકે ઓળખ આપી. આજે અહીં ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ગીતા મહોત્સવને કારણે કુરુક્ષેત્રને વૈશ્વિક સ્તરે પણ વિશેષ ઓળખ મળી છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/10
મથુરા પર વારંવાર થતા આક્રમણોથી પ્રજાને સુરક્ષિત રાખવા માટે શ્રીકૃષ્ણે પશ્ચિમ દિશામાં નવી નગરી વસાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર સમુદ્ર કિનારે દ્વારકા નગરીનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે અહીં દ્વારકાધીશ તરીકે રાજ કર્યું અને એક સુવ્યવસ્થિત તથા સમૃદ્ધ રાજ્યની સ્થાપના કરી.દ્વારકાને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની રાજધાની તરીકે વિશેષ ઓળખ મળી છે. પૌરાણિક દ્વારકા સમુદ્રમાં સમાઈ ગઈ હોવાની માન્યતા છે. જોકે આજની દ્વારકા ચાર ધામોમાંના એક મહત્વપૂર્ણ ધામ તરીકે દેશ-વિદેશના ભક્તોને આકર્ષે છે. દ્વારકાધીશ મંદિર, સમુદ્ર કિનારો અને આસપાસના ધાર્મિક સ્થળોના કારણે આ શહેર ગુજરાતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તીર્થ અને ધાર્મિક પ્રવાસન કેન્દ્રોમાં સામેલ છે.
આ તસવીર શેર કરો
8/10
શ્રીકૃષ્ણના જીવનનો અંતિમ પડાવ પણ ગુજરાત સાથે જોડાયેલો છે. વેરાવળ નજીક આવેલા પ્રભાસ ક્ષેત્રમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની અંતિમ લીલા સાથે જોડાયેલી અનેક પૌરાણિક માન્યતાઓ છે. ભાલકા તીર્થને તે સ્થળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જ્યાં એક શિકારીના બાણથી ઘાયલ થયા બાદ શ્રીકૃષ્ણે પોતાની પૃથ્વી પરની લીલાનો અંત કર્યો હતો.ભાલકા તીર્થ અને પ્રભાસ ક્ષેત્ર આજે શ્રદ્ધાળુઓ માટે પવિત્ર સ્થળો છે. નજીક આવેલા સોમનાથ જ્યોતિર્લિંગને કારણે પણ આ સમગ્ર વિસ્તારનું ધાર્મિક મહત્વ ઘણું વધી જાય છે. અહીં આવતા ભક્તો શ્રીકૃષ્ણની અંતિમ લીલા સાથે જોડાયેલા સ્થળોના દર્શન કરે છે. આ કારણે ગુજરાતનો આ વિસ્તાર પણ ભારતના ધાર્મિક પ્રવાસનના નકશા પર વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
9/10
શ્રીકૃષ્ણની જીવનયાત્રા માત્ર એક ધાર્મિક કથા નથી પરંતુ ભારતની સાંસ્કૃતિક પરંપરા સાથે ઊંડે જોડાયેલી ગાથા છે. મથુરા, ગોકુલ, નંદગાંવ, વૃંદાવન, ઉજ્જૈન, કુરુક્ષેત્ર, દ્વારકા અને પ્રભાસ જેવા સ્થળો આજે પણ તેમની સાથે જોડાયેલી કથાઓના કારણે કરોડો લોકોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે.આ સ્થળોએ વર્ષભર ધાર્મિક ઉત્સવો, મેળાઓ, ભજન-કીર્તન અને પરિક્રમા યોજાય છે. તેના કારણે સ્થાનિક હોટેલ ઉદ્યોગ, પરિવહન, હસ્તકલા, પ્રસાદ અને નાના વેપારીઓને રોજગારીની તકો મળે છે. આમ શ્રીકૃષ્ણ સાથે જોડાયેલી આ પાવન ભૂમિઓએ ભારતના ધાર્મિક પ્રવાસન અને સાંસ્કૃતિક વારસાને નવી ઓળખ આપી છે. કાન્હાના ચરણ જ્યાં પડ્યા એવી માન્યતા ધરાવતી આ ધરતી આજે પણ ભક્તિ, સંસ્કૃતિ અને આસ્થાની જીવંત ઓળખ બનીને ઊભી છે.
આ તસવીર શેર કરો
10/10
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
