ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
6 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 04:45 PM, 1 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/6
હિન્દુ ધર્મમાં જીવનના 16 સંસ્કારો પૈકી અંતિમ સંસ્કારને અત્યંત પવિત્ર અને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવ્યો છે. કોઈ વ્યક્તિના મૃત્યુ પછી તેને સ્નાન કરાવી, નવા કે સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરાવીને અર્થી પર રાખવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ શવને સુરક્ષિત રીતે બાંધીને 4 કે તેથી વધુ લોકો ખાંધ આપીને સ્મશાનગૃહ તરફ લઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે લોકોને પ્રશ્ન થતો હોય છે કે મૃતદેહને અર્થી પર દોરડાથી કેમ બાંધવામાં આવે છે? શું આ માત્ર એક વ્યાવહારિક જરૂરિયાત છે કે તેની પાછળ કોઈ ઊંડો ધાર્મિક અને શાસ્ત્રીય અર્થ પણ છુપાયેલો છે?
આ તસવીર શેર કરો
2/6
મૃત્યુ પછી માનવ શરીરના સ્નાયુઓ અને સાંધાઓ પરથી જીવંત સ્થિતિ જેવો સક્રિય નિયંત્રણ દૂર થઈ જાય છે. સ્મશાન તરફ જતી વખતે રસ્તામાં આંચકા કે હલનચલનને કારણે મૃતદેહ અર્થી પરથી નીચે ન પડી જાય અને સ્થિર રહે, તે માટે તેને સુરક્ષિત રીતે બાંધવામાં આવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/6
હિન્દુ દર્શનમાં શરીરને નશ્વર અને આત્માને અજર-અમર માનવામાં આવી છે. શવને અર્થી સાથે બાંધવું એ બાબતનું પણ પ્રતીક છે કે બંધન માત્ર ભૌતિક શરીરનું છે, આત્માનું નહીં. આ પરંપરા જીવંત પરિજનોને એ સંદેશ આપે છે કે હવે આ ભૌતિક શરીર સાથેનો મોહ ધીમે-ધીમે છોડવાનો સમય આવી ગયો છે.(નોંધ: એવો ભ્રમ રાખવો અયોગ્ય છે કે દોરડું બાંધવાથી આત્મા શરીરમાં અટકાઈ જાય છે કે તેની ગતિ રોકાઈ જાય છે. અંતિમ સંસ્કારનો મૂળ હેતુ જ શવને પંચતત્વમાં વિલીન કરવાનો અને આત્માની આગળની યાત્રાને સરળ બનાવવાનો છે.)
આ તસવીર શેર કરો
4/6
અંતિમ યાત્રામાં 4 લોકો દ્વારા ખાંધ આપવાની પ્રથા પાછળ પણ વિશેષ વ્યાવહારિક અને સામાજિક અર્થ રહેલો છે. અર્થીના 4 ખૂણા હોવાથી 4 લોકો વજનને સમાન રીતે વહેંચી શકે છે અને મૃતદેહને સમતુલન સાથે લઈ જઈ શકે છે. સંકેત રૂપે આ પરંપરા દર્શાવે છે કે માનવી જીવનમાં ગમે તેટલો મહાન કે નાનો હોય, અંતિમ સમયે તેને અન્યના કાંધાના સહારાની જરૂર પડે જ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/6
મૃત્યુ પછી શવને લાંબા સમય સુધી ઘરમાં રાખવાને બદલે જલ્દીથી અંતિમ સંસ્કાર કરવાની પરંપરા છે. જૈવિક પ્રક્રિયા અનુસાર મૃત્યુ પછી શરીરમાં પ્રાકૃતિક ફેરફારો અને વિઘટન શરૂ થઈ જાય છે, તેથી સ્વાસ્થ્ય અને સ્વચ્છતાની દ્રષ્ટિએ સમયસર દાહ-સંસ્કાર કરવો જરૂરી છે. ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ પણ આ ક્રિયા મૃતકની આગળની ગતિ માટે અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/6
અંતિમ યાત્રા દરમિયાન અથવા સ્મશાનથી પાછા ફરતી વખતે પાછળ ફરીને ન જોવાનો નિયમ પાડવામાં આવે છે. આ પરંપરાનો સાંકેતિક અર્થ એ છે કે જે વ્યક્તિ આ દુનિયા છોડીને ચાલી ગઈ છે, તેના ભૌતિક શરીર સાથેનો મોહ હવે પરિજનોએ છોડી દેવો જોઈએ અને જીવંત લોકોએ પોતાના જીવન તથા જવાબદારીઓ તરફ આગળ વધવું જોઈએ.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
