રિસર્ચ / આપણને સપના કેમ યાદ રહેતા નથી? જાણો અહીં

• સપના કેમ યાદ રહેતા નથી?
• સપનામાં દેખાતી વસ્તુઓ સાથે સંકળાયેલી છે દુનિયાભરમાં માન્યતા
• સપના ભુલવા પાછળ શરીરની સુરક્ષા સિસ્ટમ જવાબદાર 

અમુક લોકોને વધુ પડતા સપના આવે છે તો કોઇને સાવ ઓછા. સપના પર અનેક રિસર્ચ પણ થયા છે. વહેલી સવારના સપના સાચા પડે છે તેવી પણ માન્યતા છે. સપનામાં દેખાતી વસ્તુઓની શુભ-અશુભ અસર હોવાની પણ દુનિયાભરમાં માન્યતા છે. તેને આપણા સબકોન્શિયસ માઇન્ડ એટલે કે અચેતન મન સાથે જોડીને પણ જોવામાં આવે છે.

સપના વિશે આપણે જે માનીએ તો પણ તમને ખબર છે કે સપના કેમ યાદ રહેતા નથી? આપણે સુતા હોઇ તેની અલગ અલગ સાયકલ હોય છે. સપના મોટાભાગે જેને રેપિડ આઇ મુવમેન્ટ કહે છે તે ત્રીજી સાયકલ વખતે આવે છે. આ એવો સમય છે જયારે આપણે ગાઢ નિંદ્રામાં સરી જઇએ છીએ. 

સાયન્સ જર્નલમાં પબ્લિશ એક નવા રિસર્ચ મુજબ સપના ભુલવા પાછળ શરીરની સુરક્ષા સિસ્ટમ જવાબદાર છે. મગજને માહિતીના ઓવરલોડથી બચાવવા માટે મગજના ન્યુરોન તરીકે ઓળખાતા કોષ સપનાની માહીતીને ડિલીટ કરી દે છે. આ કામ એ ન્યુરોન્સ કરે છે જે આપણી ભુખની લાગણીને કન્ટ્રોલ કરે છે.

આ રિસર્ચ માટે વિજ્ઞાનીઓએ કેટલાક ઉંદર પર પ્રયોગ કર્યો હતો. ઉંઘ દરમિયાન ઉંદરના મગજમાં થતાં ફેરફાર નોંધ્યા હતા. મગજનો હિપોકેમ્પસ તરીકે ઓળખાતો ભાગ કે જે શોર્ટ ટર્મ મેમરીને લોન્ગ ટર્મ મેમરીમાં ફેરવે છે તે સૌથી સૌથી વહેલા ઉંધનો અનુભવ કરે છે અને સૌથી છેલ્લે જાગે છે. મોટાભાગે સપના શોર્ટ ટર્મ મેમરી તરીકે સ્ટોર થાય છે અને તે લોન્ગ ટર્મ મેમરીમાં ફેરવાતા નથી. કેમ કે તમે જયારે જાગો છો ત્યારે હજુ મગજનો હિપોકેમ્પસ તરીકે ઓળખાતો ભાગ પુરેપુરો જાગૃત થયો હોતો નથી. તેથી જ આપણને સપના યાદ રહેતા નથી.