ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / વિશ્વ / માયાવી રાક્ષસના નામ પરથી પડ્યું ચક્રવાત અકવાનનું નામ, જાણો કયા દેશે વાવાઝોડાને આપ્યું રાક્ષસનું નામ
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 04:51 PM, 20 November 2026
1/7
શુક્રવારે સવારે ચક્રવાત અકવાન આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશાના કિનારે આવીને ટકરાયુ છે. જેમાં 80થી 90 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાતા પવનોએ બંને રાજ્યોમાં અસર પહોંચાડી છે. સરકારો અને વહીવટી તંત્ર સતર્ક છે. આ ચક્રવાતને અકવાન નામ ઈરાને આપ્યું છે. અકવાનનો અર્થ રાક્ષસ થાય છે પણ આ નામની પાછળ ઈરાની સાહિત્યની એક જૂની અને રસપ્રદ કથા છુપાયેલી છે.
2/7
ઉત્તરીય હિંદ મહાસાગરમાં આવતા ચક્રવાતોના નામ વિશ્વ હવામાન સંગઠન અને એશિયા-પેસિફિક વિસ્તારના દેશોની સંયુક્ત વ્યવસ્થા હેઠળ નક્કી થાય છે. દરેક દેશ પોતાના સાંસ્કૃતિક વારસામાંથી નામ સૂચવે છે. તે નામોની યાદી બને છે અને જ્યારે કોઈ ચક્રવાત નક્કી માપદંડ સુધી પહોંચે ત્યારે ક્રમાનુસાર આગળનું નામ વાપરવામાં આવે છે. તેથી અકવાન નામ ઈરાને પોતાની પરંપરામાંથી સૂચવ્યું હતું, પણ તેનો અર્થ એ નથી કે તોફાનની તાકાત કે સ્વભાવને કારણે આ નામ પસંદ કરવામાં આવ્યું હોય.
ADVERTISEMENT
3/7
અકવાનનું જોડાણ ફારસી મહાકાવ્ય શાહનામાના પાત્ર અકવાન-એ-દીવ સાથે છે. આ મહાકાવ્યની રચના કવિ ફિર્દૌસીએ કરી હતી. શાહનામા ઈરાની સાહિત્ય અને સાંસ્કૃતિક સ્મૃતિની મહત્ત્વની કૃતિ માનવામાં આવે છે. આ કથામાં અકવાન સામાન્ય વિરોધી નથી. તે છળકપટી અને બળવાન દાનવ છે. તે પોતાનું રૂપ બદલી શકે છે અને અલગ-અલગ આકારમાં આવીને લોકોને ભ્રમિત કરે છે. ક્યારેક તે જંગલી ગધેડાનું રૂપ પણ ધારણ કરે છે જેથી તેને ઓળખવો મુશ્કેલ બને છે.
4/7
રુસ્તમ અને અકવાનનું અનોખું યુદ્ધ શાહનામાના સૌથી પ્રસિદ્ધ વીર પાત્ર રુસ્તમ સાથે અકવાનનું મુકાબલો થાય છે. રુસ્તમ અકવાનને પકડવાનો પ્રયાસ કરે છે પણ અકવાન વારંવાર રૂપ છુપાવીને છટકી જાય છે. એક દિવસ રુસ્તમ થાકીને ઊંઘી જાય છે. આ તકનો લાભ લઈને અકવાન રુસ્તમની આસપાસની જમીન કાપી નાખે છે અને તેને જમીન સહિત આકાશમાં ઊંચકી લે છે. પછી તે રુસ્તમને પૂછે છે કે તેને પહાડ પર ફેંકે કે સમુદ્રમાં.
ADVERTISEMENT
5/7
આ પ્રશ્નમાં અકવાનની ચાલ છુપાયેલી હોય છે. તે રુસ્તમની ઈચ્છાની વિરુદ્ધ કામ કરે છે. રુસ્તમ આ વાત સમજી જાય છે. તે વિચારે છે કે જો તે સમુદ્રમાં ફેંકવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરશે તો અકવાન તેને પહાડ પર ફેંકશે. તેથી તે કહે છે કે તેને પહાડ પર ફેંકવામાં આવે. અકવાન તેની વાતની વિરુદ્ધ તેને સમુદ્રમાં ફેંકી દે છે. રુસ્તમ પાણીમાંથી બહાર નીકળવામાં સફળ થાય છે, પોતાના ઘોડા રખ્શને શોધે છે અને અંતે અકવાનને હરાવે છે.
6/7
ADVERTISEMENT
7/7
ચક્રવાતોને નામ આપવાનું મુખ્ય કારણ સંવાદને સરળ બનાવવાનું છે. હવામાન વિભાગ, વહીવટ, મીડિયા અને સામાન્ય લોકો એક જ તોફાન વિશે સરળતાથી વાત કરી શકે તે માટે યાદ રહી જાય એવું નામ ઉપયોગી છે. માત્ર તારીખ કે અક્ષાંશ-રેખાંશ કહેવા કરતાં નામથી ઓળખ ઝડપી થાય છે અને ચેતવણી ફેલાવવી પણ સરળ બને છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ