ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / UPI યુઝર્સ માટે મોટી રાહત, પેમેન્ટ પર ચાર્જનો નિયમ લાગુ થાય તે પહેલાં સરકારે લીધો મોટો નિર્ણય
Last Updated: 12:41 PM, 18 September 2026
ADVERTISEMENT
UPI ચાર્જને લઈને હાલમાં રાજકીય હોબાળો ચાલી રહ્યો છે અને લોકોમાં પણ મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. સરકાર તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે UPI ફીનો બોજ સામાન્ય લોકો પર નહીં પડે. તેમ છતાં લોકોને એવી ચિંતા છે કે ફી વેપારીઓ પર લાગુ થયા બાદ તેનો બોજ અંતે સામાન્ય ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે. આ જ કારણસર UPI ચાર્જ અંગે સરકારના નિર્ણયને લઈને અલગ-અલગ મંતવ્યો સામે આવી રહ્યા છે. સરકારનું કહેવું છે કે ₹2,000થી વધુની વાણિજ્યિક UPI ચુકવણીઓ પર લાગનારા ચાર્જની અસર સામાન્ય ગ્રાહકો પર ન પડે તે માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ADVERTISEMENT

નવા નિયમ મુજબ, 15 ઓક્ટોબરથી ₹2,000થી વધુની વ્યક્તિ-થી-વેપારી એટલે કે Person-to-Merchant UPI ચુકવણી પર 0.4 ટકા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થશે. મહત્વની વાત એ છે કે આ ફી ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલવામાં નહીં આવે, પરંતુ વેપારીઓએ તેનો ખર્ચ ઉઠાવવાનો રહેશે. એટલે સામાન્ય UPI વપરાશકર્તાઓ માટે હાલની જેમ જ ચુકવણી વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે અને તેમને કોઈ વધારાની ફી ચૂકવવાની રહેશે નહીં. ₹75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારો માટે મહત્તમ ચાર્જ ₹300 રહેશે.
ADVERTISEMENT
જોકે, લોકોને ડર છે કે કંપનીઓ અથવા વેપારીઓ આ ફીનો બોજ કોઈ રીતે સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ પર નાખી શકે છે. આ ચિંતા વચ્ચે સરકાર હવે મોનિટરિંગ સિસ્ટમ તૈયાર કરી રહી છે. સરકારનો પ્રયાસ છે કે દુકાનદારો અને વેપારીઓ UPI ફીના નામે ગ્રાહકો પાસેથી વધારાના પૈસા વસૂલ ન કરે. સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં લાગુ કરાયેલા MDRનો બોજ ગ્રાહકો પર ન પડે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ અને UPI ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાયેલા અન્ય હિસ્સેદારો સાથે ચર્ચા શરૂ કરી છે.
ADVERTISEMENT
સમાચાર એજન્સી PTIના અહેવાલ મુજબ, નાણા મંત્રાલય દ્વારા એક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ પણ વિકસાવવામાં આવી રહી છે. આ સિસ્ટમનો હેતુ એ જોવાનો રહેશે કે વેપારીઓ નવા ચાર્જનો બોજ ગ્રાહકો પર ન નાખે. સરકાર સામે મુખ્ય ચિંતા એ છે કે મોટા પેમેન્ટ માટે UPIનો ઉપયોગ કરતા લોકોના ખર્ચમાં કોઈ વધારો ન થાય. ખાસ કરીને ₹2,000થી વધુની ચુકવણીમાં નવા MDRને કારણે ગ્રાહકો પર પરોક્ષ રીતે કોઈ વધારાનો બોજ ન આવે તે માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
ADVERTISEMENT
દરમિયાન, નાણા મંત્રાલયનો અંદાજ છે કે 15 ઓક્ટોબરથી ₹2,000થી વધુના મર્ચન્ટ UPI વ્યવહારો પર 0.4 ટકા MDR લાગુ થવાથી લોકો ફરીથી રોકડ વ્યવહારો તરફ મોટા પ્રમાણમાં વળશે નહીં. સરકારી સૂત્રોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય કુલ UPI વ્યવહારના માત્ર આશરે ચાર ટકા વોલ્યુમને અસર કરશે. તેથી UPIના ઉપયોગમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા પણ ઓછી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
ADVERTISEMENT
આ પણ વાંચો : 1,140bhpની તાકાત સાથે ભારત આવી રહી આ દમદાર કાર, કિંમત જાણીને ચોંકી જશો
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે RuPay ડેબિટ કાર્ડથી કરવામાં આવતા વ્યવહારો કોઈપણ રકમ માટે સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે. આમ, એક તરફ ₹2,000થી વધુની કેટલીક વાણિજ્યિક UPI ચુકવણીઓ પર MDR લાગુ થવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય ગ્રાહકો પર તેનો સીધો ચાર્જ ન આવે તે માટે સરકાર પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ સાથે ચર્ચા કરી રહી છે અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમ તૈયાર કરી રહી છે. હવે 15 ઓક્ટોબરથી નિયમ અમલમાં આવ્યા બાદ તેનો વાસ્તવિક પ્રભાવ કેટલો રહે છે અને વેપારીઓ દ્વારા તેનો બોજ ગ્રાહકો પર ન આવે તે માટે સરકારની મોનિટરિંગ વ્યવસ્થા કેટલી અસરકારક રહે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
media professional with nine years of expertise in frontline reporting and crafting compelling special stories.