નેશનલ / રાજ્યસભામાં ફરી જામશે જંગ: UPની 9 અને ઉત્તરાખંડની 1 બેઠક પર ખેલાશે સંગ્રામ

નવેમ્બર 2026 ના અંતમાં રાજ્યસભાના 10 સાંસદોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સંસદના ઉચ્ચ ગૃહની ચૂંટણીનો મંચ તૈયાર થઈ ગયો છે. આ 10 માંથી 9 બેઠકો એકલા ઉત્તર પ્રદેશની છે, જ્યારે 1 બેઠક ઉત્તરાખંડની છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં 2027 માં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ યોજાવાની હોવાથી, આ રાજ્યસભા ચૂંટણી રાજકીય દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. આ સિવાય કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં ફેરબદલની પણ અટકળો તેજ થઈ છે, જોકે નેશનલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (NDA) એ હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી. ચૂંટણી પંચ દ્વારા હજુ સુધી સત્તાવાર તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ઓક્ટોબર 2026 ના મધ્યમાં મતદાન થઈ શકે છે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ છે.

ઉચ્ચ ગૃહનું વર્તમાન સમીકરણ

હાલમાં રાજ્યસભાની કુલ 243 સીટોમાંથી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) પાસે 116, કોંગ્રેસ પાસે 30, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પાસે 9 અને ડીએમકે પાસે 8 સાંસદો છે, જ્યારે 7 સભ્યો મનોનીત (Nominated) છે. NDA ની કુલ સાંસદોની સંખ્યા 150 ને પાર છે, પરંતુ તેઓ બે-તૃતીયાંશ બહુમતીથી દૂર છે. બીજી તરફ, વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA પાસે 64 સાંસદો છે, કારણ કે DMK (8 સાંસદો) અને AAP (3 સાંસદો) હાલમાં ગઠબંધનથી અલગ થઈ ગયા છે.

કયા નેતાઓ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે?

25 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નિવૃત્ત થનારા 10 સાંસદોમાંથી 8 ભાજપના, 1 સમાજવાદી પાર્ટીના અને 1 બહુજન સમાજ પાર્ટીના છે.

ભાજપ: હરદીપ સિંહ પુરી, બ્રિજલાલ, સીમા દ્વિવેદી, ચંદ્રપ્રભા, નીરજ શેખર, અરુણ સિંહ અને બી.એલ. વર્મા (ઉત્તરાખંડથી નરેશ બંસલ).

સમાજવાદી પાર્ટી (SP): રામગોપાલ યાદવ.

BSP: રામજી ગૌતમ.

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં સમાજવાદી પાર્ટીના ધારાસભ્યોની સંખ્યા વધવાને કારણે તેમને આ વખતે ઉચ્ચ ગૃહમાં ફાયદો થઈ શકે છે. બીજી તરફ, BSP પાસે 400 થી વધુ બેઠકો ધરાવતા આ રાજ્યમાં હવે એક પણ ધારાસભ્ય નથી (એકમાત્ર ધારાસભ્ય ઉમાશંકર સિંહના નિધન બાદ), તેથી અન્ય પક્ષોનું સમર્થન ન મળે તો BSP નું રાજ્યસભામાંથી પ્રતિનિધિત્વ શૂન્ય થઈ શકે છે.

ઉત્તર પ્રદેશનું સત્તાકીય સમીકરણ

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં હાલ 397 ધારાસભ્યો છે. ભાજપ 256 બેઠકો સાથે સૌથી મોટો પક્ષ છે, જ્યારે અખિલેશ યાદવની સમાજવાદી પાર્ટી 101 ધારાસભ્યો સાથે બીજા નંબરે છે. એનડીએ ગઠબંધનમાં અપના દલ (સોનેલાલ) ની 13, આરએલડીની 9, સુભાસ્પાની 6 અને નિષાદ પાર્ટીની 5 બેઠકો ઉમેરતાં આંકડો 289 પર પહોંચે છે. જનસત્તા દલ લોકતાંત્રિકના 2 ધારાસભ્યોના સમર્થન સાથે એનડીએનો આંકડો 290 થઈ જાય છે.

વધુ વાંચો : 'શેરબજારમાં સારુ વળતર મળશે' ફસાવીને મોરબીના યુવાન સાથે 86.25 લાખની ઠગાઈ, ચેતજો આવા કૌભાંડથી

કેવી રીતે નક્કી થશે વિજેતા? (નંબર ગેમનો ફોર્મ્યુલા):

રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ (STV) પદ્ધતિથી મતદાન થાય છે. UP ની 9 બેઠકો માટે જીતવા માટે ચોક્કસ મત ક્વોટા મેળવવો જરૂરી છે.

જીત માટેનો ફોર્મ્યુલા: [કુલ ધારાસભ્યો / (કુલ બેઠકો + 1)] + 1

આ ફોર્મ્યુલા મુજબ, [397 / (9 + 1)] + 1 = 40.7 એટલે કે એક ઉમેદવારને જીતવા માટે ઓછામાં ઓછા 41 પ્રાથમિક મતોની જરૂર પડશે.

સંખ્યાબળના આધારે NDA ઉત્તર પ્રદેશમાંથી 7 ઉમેદવારોને રાજ્યસભામાં મોકલી શકે છે, જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટીને 1 બેઠકનો સીધો ફાયદો થશે અને તે 2 ઉમેદવારોને સંસદમાં મોકલી શકશે. આ પરિણામો બાદ પણ બંને પક્ષો પાસે વધારાના મતો બચશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ