ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
8 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 09:26 PM, 17 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/8
જેમ જન્મ પછી મૃત્યુ અનિવાર્ય છે, તેમ યુગોનું ચક્રીય પરિવર્તન પણ નિશ્ચિત માનવામાં આવે છે. હિન્દુ શાસ્ત્રોમાં સમયના ચક્રને ચાર યુગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું છે: સત્યયુગ, ત્રેતાયુગ, દ્વાપરયુગ અને કળિયુગ. વર્તમાન યુગને કળિયુગ માનવામાં આવે છે. આપણા શાસ્ત્રોમાં કળિયુગની વિશેષતાઓ અને આ સમયગાળા દરમિયાન થતા ફેરફારોનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. ચાલો જાણીએ કે શિવપુરાણ અનુસાર, કળિયુગના ચરમકાળ દરમિયાન માનવ જીવન અને સમાજ કેવા હશે.
આ તસવીર શેર કરો
2/8
શિવ પુરાણમાં વર્ણવેલ અનુસાર, કળિયુગના આગમન સાથે, મનુષ્યો સત્કર્મોથી દૂર થઈને અનૈતિકતામાં લિપ્ત થઈ જશે. લોકો સત્ય બોલવાનું છોડી દેશે અને અન્યની નિંદા કરવામાં વધુ રસ લેશે. બીજાની સંપત્તિ હડપવાની ઈચ્છા અને પરસ્ત્રી પ્રત્યેની કામવાસના જેવા દુર્ગુણો વ્યાપક બનશે. લોકો અન્ય જીવો પર હિંસા આચરતા અચકાશે નહીં. મનુષ્યો ભૌતિક શરીરને જ આત્મા માનવાની ભૂલ કરવા લાગશે; તેમનામાં સદ્ગુણોનો અભાવ હશે અને તેમની બુદ્ધિ પશુવત બની જશે. એવી આગાહી પણ કરવામાં આવી છે કે માતા-પિતા પ્રત્યે દ્વેષની ભાવના વધશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/8
આ લખાણમાં બ્રાહ્મણોના સંદર્ભમાં કલિયુગની કેટલીક વિશેષતાઓનું પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે તેઓ લોભને વશ થઈ શકે છે અને વેદો વેચીને આજીવિકા મેળવવાની વૃત્તિઓ વધી શકે છે. શિક્ષણનો ઉદ્દેશ્ય હવે જ્ઞાન પ્રાપ્તિ નહીં, પરંતુ માત્ર ધન કમાવવાનો રહેશે.લોકો પોતાની પરંપરાગત જવાબદારીઓ અને કર્તવ્યોનો ત્યાગ કરશે. અન્યને છેતરવાની વૃત્તિ વધશે. એવું પણ કહેવાય છે કે લોકો નિયમિત ધાર્મિક વિધિઓ અને સંધ્યાવંદન જેવી પરંપરાઓથી દૂર થઈ જશે. બ્રહ્મજ્ઞાનમાં લોકોની રુચિમાં ઘટાડો થવાનું પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/8
કળિયુગના વર્ણનમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે, ક્ષત્રિય વર્ગ ધર્મ અને ન્યાયના માર્ગનો ત્યાગ કરવા લાગશે. તેમનામાં શૌર્ય અને પરાક્રમનો અભાવ હશે અને તેઓ આજીવિકા માટે અનુચિત માર્ગો અપનાવશે. તેમાં કર્તવ્ય અને ધર્મ કરતાં અનૈતિક કાર્યોને પ્રાધાન્ય આપવાની વધતી જતી વૃત્તિનો પણ ઉલ્લેખ જોવા મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/8
વૈશ્ય વર્ણના સંદર્ભમાં, આ ગ્રંથ ધર્મ અને સંસ્કારો થી દૂર થવાની પ્રવૃત્તિનો ઉલ્લેખ કરે છે; જેમાં સંપત્તિનો સંગ્રહ કરવો એ મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બની જાય છે. તેમાં વેપાર દરમિયાન તોલમાપમાં બેઈમાની તેમજ લોકોને છેતરવાની અન્ય પદ્ધતિઓ જેવી વૃત્તિઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તેવી જ રીતે, એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે શૂદ્રો તેમના નિર્ધારિત કર્તવ્યોનો ત્યાગ કરશે અને અન્ય વર્ણોની રીત-રિવાજો તથા જીવનશૈલી અપનાવશે. બાહ્ય દેખાવ અને દેખાડા પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવશે, જ્યારે તેમના વાસ્તવિક કર્તવ્યો પ્રત્યે વિમુખતા વધતી જશે.
આ તસવીર શેર કરો
6/8
શિવપુરાણમાં કળિયુગની સ્ત્રીઓ સાથે સંકળાયેલા કેટલાક નકારાત્મક ગુણોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં સદાચારના માર્ગથી ભટકી જવું, પતિનો અનાદર કરવો અને સાસરી પક્ષ પ્રત્યે દ્વેષભાવ રાખવો જેવી વૃત્તિઓનો ઉલ્લેખ છે. તેમના આચરણ, આહાર-વિહાર અને સામાન્ય વર્તનમાં આવેલા ફેરફારોની સાથે સાથે, પતિની સેવા કરવામાં બેદરકારી દાખવવી અને પારિવારિક જવાબદારીઓથી વિમુખ થવાની વૃત્તિ પણ તેમાં દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે, તે સમયના ધાર્મિક અને સામાજિક સંદર્ભમાં આ વર્ણનોને સમજવા આવશ્યક છે. આજના સમાજની દરેક વ્યક્તિ કે સ્ત્રીને તે લાગુ પાડવા યોગ્ય નથી.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/8
શિવપુરાણમાં વર્ણવેલ કળિયુગના લક્ષણો વાંચ્યા પછી, ઘણા લોકોને એવું લાગે છે કે આમાંની કેટલીક પ્રવૃત્તિઓ આજના સમાજમાં પણ જોવા મળે છે. બેઈમાની, લોભ, કપટ, હિંસા, સ્વાર્થ અને સંબંધોમાં વધતી જતી દુરી જેવી સમસ્યાઓ આજે પણ સમાજમાં વિદ્યમાન છે. જોકે, એ નોંધવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે પ્રાચીન ગ્રંથોમાં મળેલી ભવિષ્યવાણીઓ અને આધુનિક સમયની ઘટનાઓ વચ્ચે કોઈ સીધો વૈજ્ઞાનિક સંબંધ સ્થાપિત કરી શકાતો નથી. આ બાબતોને ધાર્મિક માન્યતાઓ અને શાસ્ત્રોમાં વર્ણવેલ સમયના ચક્રીય સ્વરૂપ (યુગ-ચક્ર)ના સંદર્ભમાં જોવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, કળિયુગનો સમયગાળો અત્યંત લાંબો માનવામાં આવે છે. તેથી, વર્તમાન યુગને કળિયુગનો પ્રારંભિક તબક્કો ગણવામાં આવે છે અને એવું કહેવાય છે કે તેના અંતમાં હજુ ઘણો લાંબો સમય બાકી છે.
આ તસવીર શેર કરો
8/8
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
