Yoga Day 2026 / સૂર્ય નમસ્કારથી વધે છે આત્મવિશ્વાસ અને ઊર્જા, જાણો 12 મુદ્રાઓ અને તેના અદ્ભુત ફાયદા

21 જૂનના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. યોગ માત્ર શરીરને સ્વસ્થ રાખવાનો ઉપાય નથી, પરંતુ માનસિક શાંતિ અને આત્મબળ વધારવાનો પણ એક અસરકારક માર્ગ છે. યોગની અનેક પદ્ધતિઓમાં સૂર્ય નમસ્કારને સૌથી સંપૂર્ણ યોગ અભ્યાસ માનવામાં આવે છે. તેમાં 12 અલગ-અલગ યોગ મુદ્રાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે શરીર, શ્વાસ અને મન વચ્ચે સંતુલન સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરે છે. નિયમિત રીતે સૂર્ય નમસ્કાર કરવાથી શરીર સ્ફૂર્તિવાન બને છે, મન એકાગ્ર રહે છે અને જીવનમાં સકારાત્મકતા વધે છે.

સૂર્ય નમસ્કાર શું છે?

સૂર્ય નમસ્કાર શબ્દ બે સંસ્કૃત શબ્દો "સૂર્ય" અને "નમસ્કાર"થી બનેલો છે. તેનો અર્થ થાય છે સૂર્યદેવને વંદન કરવું. આ એક સંપૂર્ણ યોગ ક્રમ છે જેમાં 12 યોગ મુદ્રાઓને નિશ્ચિત ક્રમમાં કરવામાં આવે છે. સૂર્ય નમસ્કાર શરીરની કસરત સાથે શ્વાસ અને ધ્યાનનો પણ સુંદર સમન્વય છે.

સૂર્ય નમસ્કારની 12 મુદ્રાઓ

પ્રણામાસન (Prayer Pose)

સીધા ઊભા રહી બંને હાથ જોડીને સૂર્યદેવને પ્રણામ કરવામાં આવે છે.

હસ્ત ઉત્તાનાસન (Raised Arms Pose)

હાથોને માથા ઉપર લઈ જઈ શરીરને હળવેથી પાછળ તરફ વાળવામાં આવે છે.

પાદહસ્તાસન (Standing Forward Bend)

કમરથી આગળ વળી હાથોને પગની નજીક અથવા જમીન તરફ લઈ જવામાં આવે છે.

અશ્વ સંચાલનાસન (Equestrian Pose)

એક પગ પાછળ લઈ જઈ આગળના ઘૂંટણને વાળીને ઉપર તરફ જોવામાં આવે છે.

દંડાસન (Plank Pose)

બંને પગ પાછળ લઈ જઈ શરીરને સીધી રેખામાં રાખવામાં આવે છે.

અષ્ટાંગ નમસ્કાર (Eight-Limbed Salute)

ઘૂંટણ, છાતી અને ઠોડી જમીન પર ટેકવી પ્રણામની સ્થિતિ બનાવવામાં આવે છે.

ભુજંગાસન (Cobra Pose)

શરીરના ઉપરના ભાગને ઊંચો કરીને પાછળ તરફ વાળવામાં આવે છે.

પર્વતાસન (Mountain Pose)

કૂલ્હાઓને ઉપર ઉઠાવી શરીરને ઊંધા V આકારમાં લાવવામાં આવે છે.

અશ્વ સંચાલનાસન

હવે બીજો પગ આગળ લાવી ચોથી મુદ્રા ફરી કરવામાં આવે છે.

પાદહસ્તાસન

ફરીથી આગળ વળી હાથોને પગની નજીક લાવવામાં આવે છે.

હસ્ત ઉત્તાનાસન

શરીરને ઉપર ઉઠાવી હાથોને પાછળની તરફ લઈ જવામાં આવે છે.

પ્રણામાસન

શરૂઆતની સ્થિતિમાં આવી બંને હાથ જોડીને પ્રણામ કરવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચોઃ શું તમારુ હાર્ટ તંદુરસ્ત છે? 2 સેકન્ડમાં નખ જોઈને જાણી લો, ડોક્ટરે કહ્યો ટેસ્ટ

જ્યોતિષ શાસ્ત્રમાં સૂર્ય નમસ્કારનું મહત્વ

વૈદિક જ્યોતિષમાં સૂર્યને આત્મવિશ્વાસ, નેતૃત્વ ક્ષમતા, યશ, માન-સન્માન અને જીવનશક્તિનો કારક માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષ મુજબ જ્યારે સૂર્ય મજબૂત હોય ત્યારે વ્યક્તિમાં આત્મબળ, નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને વ્યક્તિત્વનો આકર્ષણ વધે છે. તેથી ઘણા જ્યોતિષાચાર્યો દરરોજ સૂર્ય નમસ્કાર કરવાની સલાહ આપે છે. માન્યતા છે કે નિયમિત સૂર્ય ઉપાસના અને સૂર્ય નમસ્કારથી સકારાત્મક ઊર્જામાં વધારો થાય છે.

સૂર્ય નમસ્કારના મુખ્ય ફાયદા

• આત્મવિશ્વાસ અને સકારાત્મકતા વધારવામાં મદદરૂપ
• નિયમિત અભ્યાસ મનને મજબૂત બનાવે છે અને સકારાત્મક વિચારસરણી વિકસાવવામાં મદદ કરે છે.
• શરીરને શક્તિશાળી બનાવે છે
• સૂર્ય નમસ્કાર સમગ્ર શરીરની માંસપેશીઓને સક્રિય કરે છે, જેના કારણે શરીર વધુ મજબૂત અને સ્ફૂર્તિવાન બને છે.
• વજન કંટ્રોલ કરવામાં મદદ કરે છે
• આ એક સંપૂર્ણ બોડી વર્કઆઉટ છે, જે કેલરી બર્ન કરવામાં અને ફિટનેસ જાળવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
• હૃદય અને ફેફસાં માટે લાભદાયી
• નિયમિત અભ્યાસથી રક્તસંચાર સુધરે છે અને શ્વસનતંત્ર વધુ કાર્યક્ષમ બને છે.
• તણાવ અને ચિંતા ઘટાડે છે
• યોગ અને નિયંત્રિત શ્વાસ મનને શાંત રાખે છે અને દૈનિક જીવનનો તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ કરે છે.

સૂર્ય નમસ્કાર ક્યારે કરવો?

સૂર્ય નમસ્કાર સવારના સમયે ખાલી પેટ કરવો સૌથી લાભદાયી માનવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં 5 થી 6 ચક્રથી શરૂઆત કરી શકાય અને ધીમે-ધીમે પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે સંખ્યા વધારી શકાય છે.

સૂર્ય નમસ્કાર માત્ર યોગાસનોનો સમૂહ નથી, પરંતુ શરીર, મન અને આત્માને સંતુલિત રાખવાનો એક સંપૂર્ણ અભ્યાસ છે. નિયમિત રીતે તેનો અભ્યાસ કરવાથી શરીરમાં ઊર્જા, મનમાં શાંતિ અને જીવનમાં સકારાત્મકતા વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. યોગ દિવસના અવસર પર સૂર્ય નમસ્કારને રોજિંદા જીવનનો ભાગ બનાવવો એક ઉત્તમ શરૂઆત બની શકે છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ