ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 06:58 PM, 5 September 2026
ADVERTISEMENT
S-400 Air Defence System: ભારતની સીમા એક તરફ ચીન અને બીજી તરફ પાકિસ્તાન સાથે સરહદ ધરાવે છે. આ બંને દેશોના ભારત પ્રત્યેના વલણથી આખી દુનિયા વાકેફ છે. ભારતે પડોશી દેશ ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધો પણ લડ્યા છે. આ બદલાતા વ્યૂહાત્મક વાતાવરણમાં નવી દિલ્હી માટે આધુનિક ટેકનોલોજીની મદદથી તેની સંરક્ષણ પ્રણાલીને મજબૂત અને સ્ટ્રોંગ બનાવવી જરૂરી છે. આ માટે આક્રમક અને ડિફેંસ બંને મોરચે અનેક નિર્ણાયક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
ADVERTISEMENT
હાલમાં દુનિયા બારુદના ઢેર પર બેઠેલી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન સામે યુદ્ધ જાહેર કર્યા પછી પરિસ્થિતિ વિસ્ફોટક બની ગઈ છે. રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે પહેલેથી જ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. આ વિસ્ફોટક વ્યૂહાત્મક વાતાવરણ વચ્ચે, વિશ્વભરના દેશો બે મોરચે એક સાથે કામ કરી રહ્યા છે: હુમલો અને સંરક્ષણ. આક્રમક મોરચે ફાઇટર જેટ, મિસાઇલ, તોપખાના અને ડ્રોન વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
ભારત એક એવો દેશ છે જે બંને મોરચે એક સાથે સફળતા પ્રાપ્ત કરી રહ્યો છે. એક તરફ સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ તે આયાત પણ કરવામાં આવી રહી છે. ભારત મિસાઇલ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બન્યું છે અને ફાઇટર જેટ સેગમેન્ટમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ નિર્ણાયક પગલું ભર્યું છે.
ADVERTISEMENT
બદલાતી વ્યૂહાત્મક અને રણનીતિ સમીકરણ વચ્ચે ભારતે રશિયા પાસેથી S-400 ટ્રાયમ્ફ એયર ડિફેંસ સીસ્ટમના પાંચ વધારાના યુનિટ ખરીદવાનો નિર્ણય લીધો છે. નવીનતમ એ છે કે રશિયાએ ખર્ચ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. ચર્ચા પછી નવા S-400 યુનિટની કિંમત પર વાટાઘાટો કરવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે 2018 માં ભારતે રશિયા સાથે S-400 ના પાંચ યુનિટ ખરીદવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. છેલ્લું યુનિટ નવેમ્બર સુધીમાં પહોંચાડવાની અપેક્ષા છે.
ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન S-400 એ પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલા દરેક હુમલાને નિષ્ફળ બનાવ્યો. ચીની ફાઇટર જેટ અને ડ્રોન પણ નાશ પામ્યા હતા. ઓપરેશન સિંદૂરમાં તેની સફળતાને જોતાં ભારત પાંચ વધારાના યુનિટ ખરીદવાની યોજના ધરાવે છે.
ADVERTISEMENT
S-400 હાઇપરસોનિક જોખમોને નિષ્ક્રિય કરવામાં પણ સક્ષમ છે. ચીને તાજેતરમાં હાઇપરસોનિક મિસાઇલો અને પાંચમી પેઢીના સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટનો કાફલો વિકસાવ્યો છે. પાકિસ્તાન તેના મોટાભાગના શસ્ત્રો ચીન પાસેથી ખરીદે છે, જેના કારણે ભારત માટે બે મોરચા પર યુદ્ધની તૈયારી કરવી જરૂરી બને છે. આ માટે તેની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીને મજબૂત અને અપગ્રેડ કરવાની જરૂર છે. આ જ કારણ છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી પાંચ વધારાના S-400 યુનિટ ખરીદવાનો નિર્ણય લીધો છે. એ નોંધવું જોઈએ કે ભારતે 2018 માં રશિયા સાથે પાંચ S-400 સિસ્ટમ ખરીદવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ચાર યુનિટ ડિલિવર કરવામાં આવ્યા છે અને એક નવેમ્બર અથવા ડિસેમ્બરમાં આવવાની સંભાવના છે.

ADVERTISEMENT
આ પણ વાંચોઃ નેશનલ / કાશ્મીરમાં યુસમર્ગ એન્કાઉન્ટરમાં લશ્કર-એ-તૈયબાનો પાકિસ્તાની કમાન્ડર ઠાર, સુરક્ષાદળોએ મેળવી મોટી સફળતા!
રશિયાએ ખર્ચ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો
ADVERTISEMENT
ભારતે રશિયા પાસેથી પાંચ વધુ S-400 ટ્રાયમ્ફ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે. એક ન્યૂઝ અહેવાલ મુજબ રશિયાએ ભારતને બિલ ઓફ ક્વોન્ટિટીઝ (BOQ) પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે, જેમાં સિસ્ટમોની તૈનાતી સાથે જોડાયેલ ઉત્પાદન અને સામગ્રી ખર્ચની વિગતો આપવામાં આવી છે. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે કિંમત વાટાઘાટોનો માર્ગ મોકળો થાય છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ