ગુજરાત / નવરાત્રીમાં સાયબર ઠગોથી સાવધાન! ડિજિટલ અરેસ્ટ, નકલી પોલીસ અને APK ફાઈલથી છેતરપિંડી રોકવા પોલીસે જાહેર સ્થળોએ લગાવ્યાં હોર્ડિંગ્સ

સાયબર ઠગો અવનવી તરકીબો અપનાવીને લોકોને છેતરવામાં સફળ થઈ રહ્યા છે ત્યારે આવી ઘટનાઓ અટકાવવા અને નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા પોલીસ દ્વારા જાહેર સ્થળોએ હોર્ડિંગ્સ લગાવવામાં આવ્યાં છે. રાજ્યના પોલીસવડાની સૂચનાથી સાયબર ક્રાઈમ ઓફ એક્સલન્સ દ્વારા શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં આ હોર્ડિંગ્સ મૂકવામાં આવ્યાં છે, તેમાં ખાસ કરીને નકલી પોલીસ બનીને ધમકી આપવી, ડિજિટલ અેરેસ્ટના નામે ડરાવીને રૂપિયા પડાવવા અને અન્ય સાયબર ગુનાઓથી બચવા માટેની સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. નવરાત્રી દરમિયાન શહેરમાં ઠેરઠેર ગરબાનાં આયોજનો થતાં હોવાથી લોકોની અવરજવરવાળા ચાર રસ્તા અને ગરબાનાં સ્થળોની આસપાસ આ બોર્ડ લગાવવાનો હેતુ વધુમાં વધુ નાગરિકો સુધી સાવચેતીનો સંદેશ પહોંચાડવાનો છે.

સાયબર ગુનેગારો સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને નોકરી કરતા લોકો, વેપારીઓ અને વૃદ્ધોને નિશાન બનાવે છે. ક્યારેક પોલીસ કે તપાસ એજન્સીના અધિકારી હોવાનો ડોળ કરી તેમને ડરાવવામાં આવે છે તો ક્યારેક બેન્ક અધિકારી બનીને ખાતાની માહિતી મેળવવામાં આવે છે, બીજી તરફ મોબાઇલ પર મોકલવામાં આવતી શંકાસ્પદ ફાઈલ કે લિંક પણ આર્થિક નુકસાનનું કારણ બની શકે છે. પોલીસ દ્વારા હોર્ડિંગ્સમાં સ્પષ્ટ સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે નકલી પોલીસના વેશમાં કે ખોટી સજાના ડરથી કોઈની વાતમાં આવીને રૂપિયા ચૂકવવા નહીં, કારણ કે ડિજિટલ અેરેસ્ટ જેવી કોઈ કાયદેસર પ્રક્રિયા નથી. વીડિયો કોલ પર પોલીસ અધિકારી હોવાનો દાવો કરનાર વ્યક્તિની વાતને સાચી માનીને ગભરાઈ જવાના બદલે તેની ખરાઈ કરવી જરૂરી છે.

ગુનેગારોની મોડસ ઓપરેન્ડી સમજવી પણ એટલી જ જરૂરી

સાયબર ગુનેગારોની મોડસ ઓપરેન્ડી સમજવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ગુનેગારો પહેલાં વિશ્વાસ જીતે છે અથવા ડર ઊભો કરે છે. ત્યાર બાદ નાણાકીય માહિતી મેળવવા કે રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરાવવા દબાણ કરે છે. કેટલીક વખત ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મોબાઇલ અને બેન્ક ખાતા સાથે જોડાયેલી માહિતીને નિશાન બનાવવામાં આવે છે. તેથી અજાણી વ્યક્તિને ઓટીપી, બેન્કની વિગતો કે અન્ય ગુપ્ત માહિતી આપવી નહીં. અજાણી એપીકે ફાઈલ ઇન્સ્ટોલ કરવી નહીં અને કોઈના કહેવાથી સ્ક્રીન શેરિંગ એપ ડાઉનલોડ કરવી નહીં. બેન્ક કે સરકારી વિભાગના નામે આવતા મેસેજની સત્તાવાર માધ્યમથી ખરાઈ કરવી જોઈએ.

વિવિધ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા જાય

નવરાત્રીમાં લોકો પરિવાર સાથે ગરબા રમવા અને વિવિધ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા જાય છે ત્યારે આવાં હોર્ડિંગ્સ પર નજર પડે તો તેમાંથી મળતી માહિતી અન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવી પણ જરૂરી છે. માત્ર પોલીસની કાર્યવાહીથી જ નહીં, પરંતુ નાગરિકોની સતર્કતાથી પણ સાયબર ગુનાઓ અટકાવી શકાય છે. કોઈ શંકાસ્પદ ફોન, મેસેજ કે લાલચભરી ઓફર મળે ત્યારે ઉતાવળમાં નિર્ણય લેવાના બદલે સાવચેતી રાખવી એ જ સાયબર ઠગોથી બચવાનો પહેલો ઉપાય છે.

સાયબર ઠગોની મોડસ ઓપરેન્ડી

• - ડિજિટલ અેરેસ્ટના નામે છેતરપિંડી: નકલી પોલીસ, સીબીઆઈ કે અન્ય તપાસ એજન્સીના અધિકારી બનીને વીડિયો કોલ કરવામાં આવે છે. પાર્સલમાં ગેરકાયદે વસ્તુ મળી હોવાની કે કોઈ ગુનામાં નામ હોવાની ધમકી આપીને કેસમાંથી બચાવવા લાખો રૂપિયા માગવામાં આવે છે.
• - એપીકે ફાઈલથી બેન્ક ખાતું ખાલી: લગ્નની કંકોતરી, વીજબિલ, સરકારી યોજનાનો લાભ કે અન્ય બહાને વોટ્સએપ પર ફાઈલ મોકલવામાં આવે છે. ફાઈલ ઇન્સ્ટોલ કરાવ્યા બાદ ફોનની માહિતી અને બેન્કિંગ વ્યવહારને જોખમમાં મૂકી નાણાંની ચોરી કરવાનો પ્રયાસ થાય છે.
• - ક્રેડિટકાર્ડના નામે ઠગાઈ: બેન્ક અધિકારી કે ગ્રાહક સેવા કર્મચારી બનીને ફોન કરવામાં આવે છે. કાર્ડ બંધ થવાની, મર્યાદા વધારવાની કે રિવોર્ડ મળવાની વાત કરીને ગુપ્ત માહિતી અને ઓટીપી મેળવવાનો પ્રયાસ થાય છે.
• - વીજબિલ કે ગેસ કનેક્શનની ધમકી: બિલ બાકી હોવાનું જણાવી તાત્કાલિક કનેક્શન કાપી નાખવાની વાત કરવામાં આવે છે. મેસેજમાં આપેલા નંબર પર સંપર્ક કરાવી શંકાસ્પદ એપ ઇન્સ્ટોલ કરાવી શકાય છે.
• - વધુ કમાણીની લાલચ: ઘેરબેઠાં કામ, વીડિયો લાઈક કરવા, ટાસ્ક પૂરા કરવા કે શેરબજારમાં મોટો નફો મેળવવાની લાલચ આપવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં ઓછો નફો બતાવી વિશ્વાસ જીત્યા બાદ વધુ રોકાણ કરાવી છેતરપિંડી થાય છે.
• - કસ્ટમર કેર અને કુરિયરના નામે છેતરપિંડી: પાર્સલ અટક્યું હોવાની કે ઓછી ફી ભરવાની વાત કરીને નકલી લિંક મોકલવામાં આવે છે, તેના દ્વારા બેન્કની માહિતી મેળવવાનો કે નાણાં પડાવવાનો પ્રયાસ થાય છે.

આ પણ વાંચો : આવતી કાલથી રાજ્યભરના તલાટી જોબચાર્જ સિવાયની કામગીરી કરશે બંધ

સાયબર ઠગોથી બચવા શું કરવું?

• - અજાણી વ્યક્તિને ઓટીપી, પાસવર્ડ કે બેન્કની ગુપ્ત માહિતી આપશો નહીં.
• - વોટ્સએપ કે અન્ય માધ્યમથી આવેલી અજાણી એપીકે ફાઈલ ઇન્સ્ટોલ કરશો નહીં.
• - નકલી પોલીસ કે ડિજિટલ અેરેસ્ટની ધમકીથી ગભરાઈને રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરશો નહીં.
• - બેન્ક કે સરકારી વિભાગના નામે આવતા ફોન અને મેસેજની સત્તાવાર માધ્યમથી ખરાઈ કરો.
• - શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરવાનું અને અજાણી વ્યક્તિના કહેવાથી સ્ક્રીન શેર કરવાનું ટાળો.
• - સાયબર છેતરપિંડી થાય તો તાત્કાલિક 1930 પર ફોન કરો અથવા cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ નોંધાવો

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ