6 ફોટો ગેલેરી

બિઝનેસ / FD તોડવા પર કેટલું નુકસાન થાય? સમજો વ્યાજ અને પેનલ્ટીનું સંપૂર્ણ કેલ્ક્યુલેશન

Last Updated: 12:55 AM, 25 September 2026

FOLLOW ON

શેર કરો

ઈમરજન્સીના સમયે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) સમય પહેલાં બંધ કરવાથી માત્ર પેનલ્ટી જ નથી લાગતી, પરંતુ વ્યાજ દર ઘટવાને કારણે પણ મોટું આર્થિક નુકસાન થાય છે.

1/6

1. FD તોડવા પર કેટલું નુકસાન થાય? સમજો વ્યાજ અને પેનલ્ટીનું સંપૂર્ણ કેલ્ક્યુલેશન

નાણાકીય સુરક્ષા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) ને સૌથી સુરક્ષિત અને લોકપ્રિય વિકલ્પ ગણવામાં આવે છે. બેંકમાં નાણાં જમા કરાવ્યા બાદ નક્કી કરેલી મુદત સુધી નિશ્ચિત વ્યાજ મળતું રહે છે. પરંતુ, જીવનમાં અચાનક આવી પડતી નાણાકીય કટોકટીના સમયે ઘણીવાર મુદત પૂરી થતાં પહેલાં જ FD તોડવાની (Premature Closure) ફરજ પડે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે સમય પહેલાં FD બંધ કરવાથી તમને કેટલું નુકસાન થઈ શકે છે? તેનો સીધો જવાબ એ છે કે તમને મળનારું વ્યાજ તો ઘટે જ છે, સાથે જ બેંક પ્રી-મેચ્યોર ક્લોઝર બદલ વધારાની પેનલ્ટી પણ વસૂલે છે.

આ તસવીર શેર કરો

2/6

2. સમય પહેલાં FD તોડવાથી શું ફેર પડે છે?

ધારો કે તમે 2 વર્ષ માટે 7% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરે FD કરાવી છે. પરંતુ 10 મહિના પછી જ તમને નાણાંની જરૂર પડી. આ સ્થિતિમાં બેંક તમને પૂરા 2 વર્ષનો 7% વ્યાજ દર નહીં આપે, પરંતુ તમારી FD જેટલા સમય (10 મહિના) સુધી ચાલી છે, તે સમયગાળાનો વ્યાજ દર ગણતરીમાં લેશે. જો 10 મહિનાની FD પર બેંકનો તત્કાલીન વ્યાજ દર 6% હોય અને બેંક સમય પહેલાં FD બંધ કરવા બદલ 1% પેનલ્ટી કાપે, તો તમારો અસલી (એફેક્ટિવ) વ્યાજ દર ઘટીને માત્ર 5% રહી જશે.

આ તસવીર શેર કરો

3/6

3. ₹5 લાખની FD ના ઉદાહરણથી સમજો નુકસાનનું ગણિત

જો તમે ₹5 લાખની FD 2 વર્ષ માટે 7% વ્યાજ દરે કરાવો છો અને તે પૂરી મુદત સુધી ચાલે છે, તો 2 વર્ષ બાદ તમને અંદાજે ₹5.72 લાખ મળશે. પરંતુ જો તમે 10 મહિના પછી જ FD તોડી નાખો છો, તો 6% ના દર પર 1% પેનલ્ટી બાદ કરતાં 5% લેખે જ વ્યાજ મળશે. આ કિસ્સામાં 10 મહિનામાં ₹5 લાખ પર 5% ના દરે વ્યાજ અંદાજે ₹20,833 થશે, એટલે કે તમને કુલ ₹5.21 લાખ જ પાછા મળશે.

આ તસવીર શેર કરો

4/6

4. દરેક બેંકના નિયમો અલગ હોય છે

બધી બેંકોના પ્રી-મેચ્યોર ક્લોઝર અંગેના નિયમો એકસરખા હોતા નથી. કઈ બેંક કેટલો વ્યાજ દર ઘટાડે છે કે કેટલી પેનલ્ટી કાપે છે તે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. તેથી FD બંધ કરાવતા પહેલાં બેંક પાસેથી નીચેના 3 પ્રશ્નોના જવાબો સ્પષ્ટપણે મેળવી લેવા જોઈએ. આજે FD બંધ કરવાથી ખાતામાં કુલ કેટલી રકમ મળશે? કયા સમયગાળાનો વ્યાજ દર લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે? પ્રી-મેચ્યોર ક્લોઝર પર કેટલી પેનલ્ટી કાપવામાં આવશે?

આ તસવીર શેર કરો

5/6

5. FD તોડતા પહેલાં આ વિકલ્પ પર પણ વિચારો

જો તમને થોડા સમય માટે જ નાણાંની જરૂર હોય, તો આખી FD તોડવી જરૂરી નથી. તમે બેંક પાસેથી FD પર લોન કે ઓવરડ્રાફ્ટ (Overdraft) સુવિધા મેળવી શકો છો. આનો મોટો ફાયદો એ છે કે તમારી FD ચાલુ રહેશે અને ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળતું રહેશે, જ્યારે તમારી જરૂરિયાત પણ પૂરી થઈ જશે. તમારી FD મેચ્યોરિટીની ખૂબ જ નજીક હોય, તો થોડા મહિના રાહ જોઈને પૂરૂં વ્યાજ મેળવવું વધુ ડહાપણભર્યું પગલું ગણાશે.

આ તસવીર શેર કરો

6/6