દેશભરમાં મતદાર યાદીઓની 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ દરમિયાન, ચૂંટણી પંચે 17 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મતદાર યાદીઓને અદ્યતન કરવા માટે 'સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન' (SSR) ની જાહેરાત કરી છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય મતદાર યાદીઓમાં નવા નામો ઉમેરવાનો, પાત્ર મતદારોની ભાગીદારી વધારવાનો અને યાદીઓમાં જરૂરી સુધારા કરવાનો છે.
SSRનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજકીય પક્ષો સાથે પરામર્શ કરીને મતદાર યાદીને અપડેટ કરવાનો, પાત્ર નવા મતદારોનો સમાવેશ કરવાનો, ભૂલો સુધારવાનો અને આ પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવી રાખવાનો છે. આ અંતર્ગત, યુવા મતદારો અને મતદાર યાદીમાં જેમનું પ્રતિનિધિત્વ ઓછું છે તેવા સમૂહો પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે, જ્યાં SSR એટલે 'સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન' છે, ત્યાં SIR એટલે 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન' છે; આ બંને પ્રક્રિયાઓ તેમની કાર્યપદ્ધતિ અને વ્યાપની દ્રષ્ટિએ એકબીજાથી ભિન્ન છે.
SSR હેઠળ, 1 જાન્યુઆરી, 2027ને મુખ્ય પાત્રતા તારીખ તરીકે નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આવો તેની મુખ્ય જોગવાઈઓને મુદ્દાસર સમજીએ...
SSR પ્રક્રિયા 'રિપ્રેઝન્ટેશન ઓફ ધ પીપલ એક્ટ, 1950'ની કલમ 21 હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયા માટે 1 જાન્યુઆરી, 2027 ને પાત્રતા તારીખ તરીકે નક્કી કરવામાં આવી છે.
- ઘરે-ઘરે જઈને સર્વે નહીં: આ એક 'સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન' હોવાથી, BLOs એટલે કે બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ મતદારોની નોંધણી માટે ઘરે-ઘરે જઈને મુલાકાત લેશે નહીં.
- અગાઉથી અરજી કરવાની સુવિધા: યુવાનો અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા નાગરિકો, જેઓ 1 જાન્યુઆરી, 2027 સુધીમાં પાત્રતા પ્રાપ્ત કરી લેશે, તેઓ નોંધણી માટે અરજી કરી શકે છે. આ ઉપરાંત, જે નાગરિકો 1 એપ્રિલ, 1 જુલાઈ અને 1 ઓક્ટોબર, 2027 સુધીમાં પાત્રતા પ્રાપ્ત કરશે, તેઓ પણ અગાઉથી અરજી સબમિટ કરી શકશે.
- નવા મતદાન મથકો: જો સ્થળ વેરિફિકેશન બાદ નવા મતદાન મથકોની જરૂરિયાત જણાય, તો જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી રાજકીય પક્ષો સાથે પરામર્શ કર્યા પછી તેને આખરી સ્વરૂપ આપશે.
- હેલ્પ ડેસ્ક સેટઅપ: જિલ્લા અને વિધાનસભા મતવિસ્તાર સ્તરે હેલ્પ ડેસ્ક સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય સ્થળાંતર કરનારાઓ, સંવેદનશીલ વ્યક્તિઓ અને હાંસિયામાં ધકેલાયેલા સમુહો સહિતના તમામ પાત્ર નાગરિકો માટે નોંધણી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે.
- વિશેષ અભિયાન અને કેમ્પ: મતદાર યાદીમાં નામો ઉમેરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને જરૂરી સુધારાઓ કરવા માટે વિશેષ અભિયાન અને કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવશે.
- રાજકીય પક્ષો સાથે સાપ્તાહિક બેઠકો: ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO) રાજકીય પક્ષો સાથે સાપ્તાહિક બેઠકો યોજશે. તેમને દાવાઓ અને વાંધાઓની પ્રિન્ટેડ યાદીઓ પણ પૂરી પાડવામાં આવશે.
- ઉમેરા, બાદબાકી અને સુધારા અંગેની માહિતી: ડ્રાફ્ટ મતદાતા સૂચીના પ્રકાશન પહેલાં તૈયાર કરવામાં આવેલા, ઉમેરા, બાદબાકી અને સુધારાને લગતા પૂરક દસ્તાવેજો રાજકીય પક્ષો સાથે શેર કરવામાં આવશે.
- મતદાર યાદીની ડિજિટલ અને મુદ્રિત નકલો: રાજકીય પક્ષોને ડ્રાફ્ટ અને અંતિમ મતદાર યાદીઓની હાર્ડ કોપી તેમજ વાંચી શકાય તેવા PDF ફોર્મેટમાં સોફ્ટ કોપી પૂરી પાડવામાં આવશે.
- ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારો માટેની યાદી: માન્ય રાજકીય પક્ષોના ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારોને અંતિમ મતદાર યાદીની એક કોપી સોફ્ટવેર દ્વારા તૈયાર કરાયેલ કોઈપણ પૂરક યાદીઓ સહિત નિઃશુલ્ક પૂરી પાડવામાં આવશે. અન્ય ઉમેદવારો માટે પણ, નિર્ધારિત પ્રક્રિયા અનુસાર આ યાદી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
- ફોર્મ-7 જમા કરાવવા પર મર્યાદા: ચૂંટણી પંચે, 9 ઓક્ટોબર, 2026ના તેના પત્ર ક્રમાંક 23/Inst/2026-ERS દ્વારા, ફોર્મ-7 જમા કરાવવા માટે મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરી છે. મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવાના પ્રસ્તાવ સામે વાંધો નોંધાવવા અથવા નામ દૂર કરવાની વિનંતી કરવા માટે ફોર્મ-7નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
- ઉમેદવારો માટે ઈલેક્ટ્રોનિક નકલો: ચૂંટણી દરમિયાન, ઉમેદવારોની વિનંતી પર, રિટર્નિંગ ઓફિસર અથવા જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી મતદાર યાદીની વાંચી શકાય તેવી PDF આવૃત્તિ જે મૂળાક્ષરોના ક્રમમાં ગોઠવાયેલી હોય પેન ડ્રાઈવ અથવા અન્ય કોઈ ઈલેક્ટ્રોનિક સ્ટોરેજ ડિવાઇસમાં પૂરી પાડી શકે છે.
- e-EPIC ડાઉનલોડ કરવાની સુવિધા: નોંધણી કરાવ્યા પછી, મતદારો ECINET એપ પર આપવામાં આવેલી લિંક દ્વારા તેમનું e-EPIC ડાઉનલોડ કરી શકશે. આ અંગેની માહિતી તેમના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર SMS દ્વારા મોકલવામાં આવશે. હાલના મતદારો પણ ECINET એપ અથવા પોર્ટલનો ઉપયોગ કરીને તેમનું e-EPIC ડાઉનલોડ કરી શકે છે. ભૌતિક EPIC કાર્ડ સ્પીડ પોસ્ટ દ્વારા અથવા બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) મારફતે પહોંચાડવામાં આવશે.
- આદેશોની દેખરેખ: ERO અને AERO દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશોની ચકાસણી જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી (DEO), રોલ ઓબ્ઝર્વર અને મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી (CEO) ના સ્તરે કરવામાં આવશે.
- રાજકીય પક્ષોને નિયમિત અપડેટ્સ: CEO, DEO અને ERO રાજકીય પક્ષો સાથે નિયમિત બેઠકો યોજશે. આ બેઠકો દરમિયાન, સુધારણા કાર્યક્રમ, સાપ્તાહિક દાવાઓ અને વાંધાઓ, તેમજ મતદાર યાદીને લગતી વિગતો શેર કરવામાં આવશે.
- BLOs અને BLAs વચ્ચે સંકલન: બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ (BLOs) બૂથ લેવલ એજન્ટ્સ (BLAs) સાથે બેઠકો યોજશે અને તેમને SSR કાર્યક્રમ તથા તેની સાથે સંકળાયેલી પ્રક્રિયા અંગે માહિતી પૂરી પાડશે.
- ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીની સંયુક્ત ચકાસણી: BLOs (બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ), માન્ય રાજકીય પક્ષોના BLAs (બૂથ લેવલ એજન્ટ્સ) સાથે મળીને, ખરડા મતદાર યાદીની ચકાસણી કરશે અને તેમાં જરૂરી સુધારાઓની ઓળખ કરશે.
- અરજીઓ સાથે ચકાસણી અંગેનું ઘોષણાપત્ર: જ્યારે BLAs મતદારો વતી અરજી ફોર્મ એકત્રિત કરીને જમા કરાવે, ત્યારે તેમણે અરજીઓની યાદી સાથે એક ઘોષણાપત્ર પણ આપવું પડશે. આ ઘોષણાપત્રમાં તેમણે જણાવવું પડશે કે, તેમણે ફોર્મમાં ભરેલી વિગતોની વ્યક્તિગત રીતે ચકાસણી કરી છે અને તે વિગતો સાચી હોવાનું જણાયું છે.
આ પણ વાંચોઃ ATMમાંથી રૂપિયા નથી ઉપડ્યાં, પરંતુ એકાઉન્ટમાંથી કપાઈ ગયા, તો હવે શું કરશો?
નબળા અને ઓછું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા સમૂહો પર વિશેષ ધ્યાન: મહિલાઓ, ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ, અનુસૂચિત જનજાતિઓ, વિશેષ સંવેદનશીલ આદિવાસી સમૂહો (PVTGs), વરિષ્ઠ નાગરિકો, દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ, બીમાર વ્યક્તિઓ, ગરીબ લોકો અને દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતા નાગરિકોની નોંધણી વધારવા માટે લક્ષિત પગલાં લેવામાં આવશે.
દસ્તાવેજોની સુરક્ષા: મતદાર યાદી અને સંબંધિત દસ્તાવેજોની જાળવણી તથા સુરક્ષા, 'રજિસ્ટ્રેશન ઓફ ઈલેક્ટર્સ રૂલ્સ, 1960' (મતદાર નોંધણી નિયમો, 1960) ના નિયમ 32 અનુસાર કરવામાં આવશે. તમામ સંબંધિત કાયદાકીય જોગવાઈઓનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ
