જાણવા જેવું / અઠવાડિયામાં 4 દિવસ કામ અને 3 દિવસ આરામ, અહીંની ઓફિસોમાં નવો નિયમ લાગુ

આજના ઝડપી જીવનમાં, કાર્ય-જીવન સંતુલન જાળવવું એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. કર્મચારીઓના તણાવને ઘટાડવા અને તેમની ઉત્પાદકતા વધારવા માટે, વિશ્વભરના ઘણા દેશો અને કંપનીઓ અઠવાડિયામાં ચાર દિવસ કામ અને ત્રણ દિવસની રજા (4-દિવસ કાર્ય સપ્તાહ) ની નીતિ અપનાવવા તરફ પગલાં લઈ રહી છે. આ મોડેલને લાગુ કરવા પાછળનો હેતુ કર્મચારીઓને વધુ વ્યક્તિગત સમય આપવાનો, તેમના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરવાનો અને કાર્યસ્થળ પર તેમની કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે.

દુબઈ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (યુએઈ)

૨૦૨૨ માં, દુબઈએ સરકારી કર્મચારીઓ માટે ૪.૫ દિવસનો કાર્ય સપ્તાહ રજૂ કરીને એક અભૂતપૂર્વ પગલું ભર્યું, જેમાં અઢી દિવસની રજા હતી. ત્યારબાદ, ઉનાળાની ઋતુ દરમિયાન કર્મચારીઓ માટે ચાર દિવસનો કાર્ય સપ્તાહ લાગુ કરવામાં આવ્યો. ગયા વર્ષે પાયલોટ પ્રોજેક્ટના સકારાત્મક પરિણામોના આધારે, દુબઈ સરકારે આ નીતિને કાયમી ધોરણે લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો. દુબઈના માનવ સંસાધન વિભાગ (DGHR) ના ડિરેક્ટર જનરલ અબ્દુલ્લા અલી બિન ઝાયેદ અલ ફલાસીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નીતિએ કર્મચારીઓના સંતોષ અને ખુશીમાં સુધારો કર્યો છે, તેમજ તેમની ઉત્પાદકતામાં વધારો કર્યો છે. આ પગલું ભારતીય વિદેશીઓમાં ખાસ કરીને લોકપ્રિય રહ્યું છે, કારણ કે દુબઈ ભારતીયો માટે પસંદગીનું કાર્યસ્થળ છે.

આઇસલેન્ડ

૨૦૧૫ થી ૨૦૧૯ દરમિયાન ચાર દિવસના કાર્યકારી દિવસોનો પ્રયોગ કરનાર આઇસલેન્ડ પ્રથમ દેશોમાંનો એક હતો. પ્રયોગમાં સામેલ ૨,૫૦૦ થી વધુ કર્મચારીઓએ દર્શાવ્યું કે કામના કલાકો ઓછા હોવા છતાં તેમની ઉત્પાદકતા જાળવી રાખવામાં આવી છે અથવા તેમાં સુધારો થયો છે. પરિણામે, આઇસલેન્ડમાં ઘણી કંપનીઓ અને જાહેર ક્ષેત્રોએ આ મોડેલને કાયમી ધોરણે અપનાવ્યું. કર્મચારીઓએ અહેવાલ આપ્યો કે તેનાથી તેમનો થાક ઓછો થયો અને વ્યક્તિગત જીવન માટે વધુ સમય મળ્યો.

યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે)

2022 માં યુકેમાં 61 કંપનીઓ અને લગભગ 3,000 કર્મચારીઓ સાથે ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહનો સૌથી મોટો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ ચલાવવામાં આવ્યો હતો. ટ્રાયલમાં 100:80:100 મોડેલનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કર્મચારીઓનો હેતુ 100% પગાર સાથે 80% સમય 100% ઉત્પાદકતા જાળવી રાખવાનો હતો. પરિણામો ખૂબ જ સકારાત્મક હતા - 89% કંપનીઓએ નીતિ ચાલુ રાખી, અને 51% કંપનીઓએ તેને કાયમી ધોરણે લાગુ કરી. કર્મચારીઓએ ઓછો તણાવ, વધુ સારું માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને કાર્ય-વ્યક્તિગત જીવન સંતુલન નોંધાવ્યું.

જાપાન

લાંબા કામના કલાકોની સંસ્કૃતિ ધરાવતા જાપાને પણ ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહનો પ્રયોગ કર્યો છે. માઈક્રોસોફ્ટ જાપાને 2019 માં તેના કર્મચારીઓ માટે ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહનો અમલ કર્યો હતો, જેના પરિણામે ઉત્પાદકતામાં 40% વધારો થયો હતો. આ સફળતાએ અન્ય જાપાની કંપનીઓને પણ આ મોડેલ પર વિચાર કરવા પ્રેરણા આપી છે.

બેલ્જિયમ

બેલ્જિયમ સરકારે 2022 માં ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહને મંજૂરી આપી હતી, જેનાથી કર્મચારીઓને પગારમાં કાપ મૂક્યા વિના ઓછા કાર્યદિવસ કામ કરવાની મંજૂરી મળી હતી. આ સાથે, કર્મચારીઓને ઓફિસ સમય પછી સંદેશાઓને અવગણવાનો અધિકાર પણ આપવામાં આવ્યો હતો. આ નીતિ કર્મચારીઓમાં લોકપ્રિય હતી, કારણ કે તેનાથી તેમને તેમના પરિવાર અને અંગત જીવન માટે વધુ સમય મળતો હતો.

ન્યુઝીલેન્ડ

2018 માં, ન્યુઝીલેન્ડની એક ટ્રસ્ટ કંપનીએ તેના કર્મચારીઓ માટે ચાર દિવસના અઠવાડિયાનો ટ્રાયલ શરૂ કર્યો. આ પ્રયોગના આઠ અઠવાડિયા પછી, એવું જાણવા મળ્યું કે કર્મચારીઓનો તણાવ ઓછો થયો અને તેમની ઉત્પાદકતા વધી. આ પછી, કંપનીએ આ નીતિ કાયમી ધોરણે લાગુ કરી.

વધુ વાંચો : દુનિયાનો અંત નિશ્ચિત! બાબા વેંગાની નવી ભવિષ્યવાણીમાં વધુ એક તબાહીનો અંદેશો, જીવવું મુશ્કેલ

ભારતમાં પરિસ્થિતિ

ભારતમાં ચાર દિવસના કાર્ય સપ્તાહ વિશે ઘણી ચર્ચા થઈ રહી છે, પરંતુ તેનો હજુ સુધી મોટા પાયે અમલ થયો નથી. નવા શ્રમ સંહિતા 2025 હેઠળ, સરકારે પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે કર્મચારીઓને અઠવાડિયામાં ચાર દિવસ કામ કરવાનો અને ત્રણ દિવસની રજાનો વિકલ્પ મળી શકે છે, જો તેઓ અઠવાડિયામાં 48 કલાકનો ક્વોટા પૂર્ણ કરે. આનો અર્થ એ છે કે ચાર દિવસમાં 12-12 કલાકની શિફ્ટ થઈ શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતીય બજારમાં આ મોડેલને લાગુ કરવા માટે કંપનીઓએ પોતાનો અભિગમ બદલવાની જરૂર છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લે સ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઈને અથવા આ લાઈન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ