ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / રેલવે ટ્રેકની નજીક ઘર બનાવવાના નિયમો જાણો, નહીં તો પ્રોપર્ટી ગેરકાયદે ઠરી શકે
6 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 02:48 PM, 13 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/6
પોતાનું ઘર બનાવવું એ દરેકનું સ્વપ્ન હોય છે. કેટલાક લોકો ઘર બનાવવા માટે શહેરમાં જમીન ખરીદે છે, તો વળી અન્ય લોકો ગામડામાં પોતાની પૈતૃક જમીન પર ઘરનું નિર્માણ કરે છે. જોકે, જો તમારો પ્લોટ રેલવે લાઇન નજીક આવેલો હોય, તો બાંધકામ શરૂ કરતા પહેલાં અમુક મહત્વપૂર્ણ નિયમો વિશે જાણકારી હોવી અત્યંત આવશ્યક છે.આમ કરવામાં નિષ્ફળતાને કારણે રેલ્વે પાસેથી NOC મેળવવામાં મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/6
કેટલાક કિસ્સાઓમાં, બાંધકામની મંજૂરી કદાચ મળે જ નહીં. આનાથી એ પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે: રેલ્વે ટ્રેક નજીક ઘર બાંધતી વખતે ચોક્કસ કેટલું અંતર રાખવું જરૂરી છે? ભારતીય રેલવેના નિયમોમાં રેલવેની જમીનને અડીને ખાનગી અને સરકારી ઇમારતોના નિર્માણ અંગેની જોગવાઈઓનો સમાવેશ થાય છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર રેલવેની જમીનની સુરક્ષા કરવાનો જ નહીં, પરંતુ જમીન સંબંધિત ભવિષ્યના વિવાદોને રોકવાનો પણ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/6
ભારતીય રેલવે વર્ક્સ મેન્યુઅલનો ફકરો 827 રેલવેની જમીન નજીક ઇમારતોના નિર્માણ અંગેના નિયમોની રૂપરેખા આપે છે. તેમાં રેલવેની જમીનની સીમા અને ઇમારતની સૌથી નજીકની ધાર વચ્ચે આશરે 30 મીટરની ખુલ્લી જગ્યા છોડવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. જોકે, આ અંતર નક્કી કરવામાં સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આ નિયમને સમજવા માટે એક ખાસ બાબત ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે: અંતર રેલવેના પાટાથી નહીં, પરંતુ રેલવેની જમીનની સીમાથી માપવામાં આવે છે. તેથી, જો તમારો પ્લોટ રેલવે લાઇન નજીક આવેલો હોય, તો તમારે સૌપ્રથમ એ ચોક્કસપણે જાણી લેવું જોઈએ કે રેલવેની જમીનની વાસ્તવિક સીમા ક્યાં આવેલી છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/6
આનો જવાબ થોડો જટિલ છે. રેલવેના નિયમો અનુસાર, રેલવેની જમીનની સીમાથી 30 મીટરની અંદર કોઈ પણ ઈમારતનું નિર્માણ કરવા માટે રેલવે પાસેથી 'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC) મેળવવું આવશ્યક છે. જોકે, આનો અર્થ એવો નથી કે આ 30 મીટરના વિસ્તારમાં દરેક જગ્યાએ બાંધકામ કરવું સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે. રેલવે વર્ક્સ મેન્યુઅલ એ પણ નોંધે છે કે, શહેરો અને નગરોમાં જમીન ઘણી મોંઘી હોય છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં લેતા, દરેક પ્લોટ-માલિક પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં કે તેઓ રેલવેની સીમાથી 30 મીટર સુધીનો જમીનનો સમગ્ર હિસ્સો ખાલી રાખે. આવા સ્થળોએ, સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને પૂરતી ખુલ્લી જગ્યા છોડવી એ સામાન્ય પ્રથા છે. એ સુનિશ્ચિત કરવું પણ આવશ્યક છે કે રસ્તા સુધીની અવરજવર કે પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા ભવિષ્યમાં રેલવેની જમીન પર નિર્ભર ન રહે. તેથી, રેલવે લાઇન નજીક જમીન ખરીદતા કે ઘરનું બાંધકામ કરતા પહેલાં, સંબંધિત રેલવે અધિકારીઓ અને સ્થાનિક વિકાસ સત્તામંડળ પાસેથી નિયમોની ચકાસણી કરી લેવી હિતાવહ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/6
આ પાછળનો ઉદ્દેશ્ય રેલવેની જમીનને સુરક્ષિત કરવાનો અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવાનો છે. ધારો કે કોઈ વ્યક્તિ રેલવેની સીમાને અડીને જ ઘર બનાવે છે, તો ભવિષ્યમાં ક્યારેક તેમને પોતાના ઘર સુધી આવવા-જવા માટે અથવા વરસાદી પાણી અને ગંદા પાણીના નિકાલ માટે રેલવેની જમીનનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. જો આવી રીતે જમીનનો ઉપયોગ ધીમે ધીમે નિયમિત બની જાય, તો જમીનના ઉપયોગ અંગે વિવાદો ઊભા થઈ શકે છે. તેથી જ રેલવે ઈચ્છે છે કે ઈમારતોના નિર્માણ દરમિયાન જ અવરજવરના રસ્તા અને પાણીના નિકાલ જેવી આવશ્યક સુવિધાઓની વ્યવસ્થા રેલવેની જમીનની બહાર કરવામાં આવે.
આ તસવીર શેર કરો
6/6
જો તમારો પ્લોટ રેલવે લાઇન નજીક આવેલો હોય, તો બાંધકામ શરૂ કરતા પહેલા રેલવેની જમીનની સીમા નક્કી કરી લો. ત્યારબાદ, સંબંધિત રેલવે વિભાગ પાસેથી તપાસ કરો કે તમારા કિસ્સામાં 'નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC) ની જરૂર છે કે નહીં. આ ઉપરાંત, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, નગરપાલિકા અથવા સ્થાનિક વિકાસ સત્તામંડળના મકાન બાંધકામ અંગેના નિયમોની પણ ચકાસણી કરો. ધ્યાનમાં રાખો કે જમીનની માત્ર નોંધણી કરાવવાનો અર્થ એ નથી કે તેના પર કોઈપણ પ્રકારનું બાંધકામ કરવાની પરવાનગી મળી ગઈ છે. ભવિષ્યની કાનૂની જટિલતાઓથી બચવા માટે રેલવેના નિયમો અને સ્થાનિક બાંધકામ અંગેના નિયમોનું પાલન કરીને ઘરનું નિર્માણ કરવું એ શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
5 ફોટોઝ
8th Pay Commission / DA, પગાર, પેન્શન અને ઇન્ક્રિમેન્ટમાં શું બદલાશે? જાણો અપેક્ષાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ
