ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / દેશમાં દિવાળીએ દીપોત્સવની ઉજવણી પણ અહીંના મૌદગિલ-શ્રીમાળી બ્રાહ્મણો શા માટે મનાવે છે શોક? જાણો પરંપરા
Last Updated: 10:21 AM, 5 November 2026
ADVERTISEMENT
દિવાળીનો તહેવાર નજીક છે, તેમ દેશભરમાં ઘરો માટીના દીવાઓ અને રંગબેરંગી રોશનીથી શણગારવામાં આવે છે. લોકો એકબીજાને મીઠાઈઓ વહેંચે છે અને આનંદપૂર્વક તહેવાર ઉજવે છે. જોકે, રાજસ્થાનના જોધપુરમાં કેટલાક એવા પરિવારો છે જેઓ આ દિવસે ઉજવણી કરવાને બદલે શોક રાખે છે. આ પરિવારો મૌદગિલ અને શ્રીમાળી બ્રાહ્મણ સમુદાયના છે. આ પરંપરા પાછળનું કારણ લંકાના રાજા રાવણ સાથેનો એક વિશિષ્ટ સંબંધ હોવાનું માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ લોકો રાવણને પોતાના જમાઈ અને પૂર્વજ માને છે.
ADVERTISEMENT
રાવણની સાસરી માનવામાં આવે છે જોધપુરનું મંડોર
સ્થાનિક માન્યતાઓ અનુસાર, જોધપુર નજીક આવેલું મંડોર એ રાવણની પત્ની મંદોદરીનું પિયર માનવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે મંદોદરીનો જન્મ આ જ વિસ્તારમાં થયો હતો અને રાવણ સાથેના તેમના લગ્ન પણ અહીં જ થયા હતા. આ સંબંધને કારણે, રાવણને આ પ્રદેશના જમાઈ માનવામાં આવે છે. પરિણામે, આ વિસ્તારના કેટલાક પરિવારો માટે રાવણનું મૃત્યુ માત્ર એક પૌરાણિક ઘટના નથી; તેને પરિવારના કોઈ સભ્યના અવસાન સમાન ગણવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
રાવણ સાથે પોતાના સંબંધ માને છે અહીંના બ્રાહ્મણ
મૌદગિલ અને શ્રીમાળી બ્રાહ્મણ સમુદાયોના કેટલાક પરિવારો માને છે કે તેમના પૂર્વજોએ રાવણ અને મંદોદરીના લગ્નવિધિ સંપન્ન કરાવ્યા હતા. કેટલીક પરંપરાઓ અનુસાર, જે બ્રાહ્મણો રાવણની સાથે લગ્નમાં ગયા હતા, તેઓ તેમના પરિવારો સહિત મંડોરમાં સ્થાયી થયા. આ કારણસર, આ સમુદાયોના કેટલાક સભ્યો પોતાને રાવણના વંશ અને પરિવાર સાથે જોડાયેલા માને છે. તેઓ રાવણને માત્ર રામાયણના ખલનાયક તરીકે જ નહીં, પરંતુ એક વિદ્વાન પંડિત અને ભગવાન શિવના અનન્ય ભક્ત તરીકે પણ જુએ છે. જોધપુરમાં રાવણને સમર્પિત એક મંદિર પણ છે, જ્યાં તેમની પૂજા કરવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
આ પણ વાંચોઃ NHRCના આદેશ બાદ META વિરુદ્ધ FIR નોંધાઈ, આ કેસમાં દિલ્હી પોલીસે હાથ ધરી કાર્યવાહી!
દશેરા અને દિવાળી પર કેવી રીતે રાખે છે શોક?
ADVERTISEMENT
દેશના અન્ય ભાગોમાં દશેરા દરમિયાન રાવણના પૂતળાં બાળવામાં આવે છે, પરંતુ આ સમુદાયના કેટલાક પરિવારો આવા કાર્યક્રમોથી દૂર રહે છે. સ્થાનિક પરંપરા મુજબ, રાવણનું પૂતળું બાળ્યા પછી, આ લોકો સ્નાન કરે છે અને શોકના પ્રતીકરૂપે પોતાનું 'જનોઇ' બદલે છે; ત્યારબાદ જ તેઓ ભોજન ગ્રહણ કરે છે. દિવાળી દરમિયાન પણ, આમાંના કેટલાક પરિવારો ઉત્સવોમાં ભાગ લેવાને બદલે શોક પાળે છે. વધુમાં, 'પિતૃ પક્ષ' દરમિયાન, તેઓ રાવણ, તેના પિતા વિશ્રવા અને તેના દાદા મહર્ષિ પુલસ્ત્યના નામે 'તર્પણ' અને 'પિંડદાન' જેવી મૃતકો માટેની વિધિઓ કરે છે.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ