હિસ્ટ્રી / એક સમયે મજબૂત સંબંધ ધરાવતા અમેરિકા-ઈરાન કેવી રીતે બન્યા 'કટ્ટર દુશ્મન'?, જાણો ઈતિહાસ

ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધમાં હવે અમેરિકાની એન્ટ્રીથી પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધવાનો છે. અમેરિકાએ કરેલા હુમલાનો વળતો જવાબ પણ ઈરાન આપી શકે છે, જો આમ થશે તો યુદ્ધ વધુ ઉગ્ર બનશે. ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકાએ ઈઝરાયલના સમર્થન આપીને ઈરાન પર ધડાધડ એરસ્ટ્રાઈક કરી હતી. ઈરાનનમાં મિસાઈલનો વરસાદ કરીને પરમાણું ઠેકાણાને નિશાન બનાવીને નષ્ટ કર્યા છે. ઈરાને આ હુમલાની પુષ્ટિ કરીને કહ્યું છે કે, 'આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે'. બીજી તરફ, ઈરાન સાથે જોડાયેલા હૂથી બળવાખોરોએ પણ એમ કહીને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા ઈરાન પર ફરી હુમલો કરશે તો તેઓ અમેરિકન જહાજોને નિશાન બનાવશે.

ઈરાનમાં ભારે જાનહાની પહોંચી

ઈઝરાયલે 13 જૂન 2025ના રોજ ઈરાન પર મોટો હવાઈ હુમલો કર્યો, ત્યારથી મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ છે. આ હુમલામાં ઈરાનને ભારે જાનહાનિ પહોંચી છે. ઈરાનના અત્યાર સુધીમાં 865 લોકોના મોત થયા છે જ્યારે 3,000થી વધુ લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. ઈઝરાયલના આ હુમલા પછી ઈરાને પણ બદલો લેવાની તજવીજ શરૂ કરી દીધી છે. ઈરાને ઈઝરાયલની રાજધાની તેલ અવીવ સહિત 10થી વધુ સ્થળોને નિશાન બનાવી ભારે બોમ્બમારો કર્યો છે. ઈરાનની બેલિસ્ટિક મિસાઈલો હાઈફા શહેર સહિત અનેક સ્થળોએ પડી છે. એક અહેવાલ મુજબ ઈરાનના આ હુમલામાં 11 ઈઝરાયલી નાગરિકો ઘાયલ થયા છે.

એક સમયે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે મજબૂત સંબંધ હતા

હાલમાં જ ઇઝરાયલે હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, જેનાથી ઇરાનને ભારે નુકસાન થયું હતું. અમેરિકાએ પણ આ યુદ્ધમાં એન્ટ્રી કરી દીધી છે. ત્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કેવી રીતે દુશમની વધી. અને બંન્ને દેશો વચ્ચે તણાવ કેવી રીતે વધી ગયો. એક સમયે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે મજબૂત સંબંધો હતા. 1953માં, અમેરિકા સમર્થિત બળવાથી ઈરાનના વડા પ્રધાનને પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા. શાહના યુગમાં પરમાણુ સહયોગ જોવા મળ્યો હતો. 1948માં ઇઝરાયલને માન્યતા આપ્યા પછી ઈરાન અને ઇઝરાયલ સાથી બન્યા હતા. જો કે 1979ની ક્રાંતિએ બધું બદલી નાખ્યું હતું. બન્ને દેશ વચ્ચે ખટાશ વધી ગઈ અને જેણે હાલના તણાવને આકાર આપ્યો છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો દાયકાઓથી તણાવપૂર્ણ રહ્યા છે. ઓગસ્ટ 1953માં જ્યારે અમેરિકાએ લોકશાહી-પ્રેમી વડા પ્રધાન મોહમ્મદ મોસાદ્દેગને ઉથલાવી પાડવામાં મદદ કરી હતી. ત્યારે અમેરિકાએ ઈરાનના શાહના લાંબા, દમનકારી શાસનને ટેકો આપ્યો, જેમની સુરક્ષા સેવાઓએ દાયકાઓ સુધી ઈરાની નાગરિકો પર જુલમ ગુજાર્યો હતો. આ પછી નવેમ્બર 1979માં ઈરાની વિદ્યાર્થીઓએ તેહરાનમાં યુએસ દૂતાવાસ પર કબજો કર્યો ત્યારથી બંને દેશો ખાસ કરીને એકબીજા પ્રત્યે દુશ્મનાવટભર્યા રહ્યા છે, જેના પરિણામે આર્થિક પ્રતિબંધો લાગ્યા અને રાષ્ટ્રો વચ્ચે ઔપચારિક રાજદ્વારી સંબંધો તોડી નાખવામાં આવ્યા. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટે 1984થી ઈરાનને આતંકવાદના રાજ્ય પ્રાયોજક તરીકે સૂચિબદ્ધ કર્યું છે, અને આરોપ લગાવ્યો છે કે ઈરાની સરકાર આતંકવાદીઓને તાલીમ, ભંડોળ અને શસ્ત્રો પૂરા પાડે છે. અમેરિકા-ઈરાન સંબંધોમાં કેટલીક મુખ્ય ઘટનાઓ બંન્ને દેશોના વિચારો વચ્ચેના તફાવતોને પ્રકાશિત કરે છે.

અમેરિકાએ મોસાદ્દેગને સત્તામાંથી બહાર ફેકી દીધો

ઈરાની સંસદે 1951માં નવા વડા પ્રધાન, મોસાદ્દેગની પસંદગી કરી, જેમણે તે સમયે કાયદા ઘડનારાઓને એંગ્લો-ઈરાની ઓઈલ કંપનીનો કબજો લેવાના પક્ષમાં મતદાન કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા. કંપનીના બ્રિટિશ માલિકોને હાંકી કાઢ્યા અને કહ્યું કે, 'તેઓ ઓઈલના નફાને ઈરાની લોકોમાં રોકાણમાં ફેરવવા માંગે છે.' અમેરિકાને વૈશ્વિક ઓઈલ પુરવઠામાં વિક્ષેપનો ડર હતો અને ઈરાન સોવિયેત પ્રભાવનો શિકાર બનવાની ચિંતા હતી. બ્રિટિશ લોકોને સસ્તા ઈરાની ઓઈલના નુકસાનનો ડર હતો. આ કારણે રાષ્ટ્રપતિ ડ્વાઇટ આઇઝનહાવરે નક્કી કર્યું કે અમેરિકા અને યુકે માટે મોસાદ્દેગથી છુટકારો મેળવવો શ્રેષ્ઠ રહેશે. સીઆઈએ-બ્રિટીશ સંયુક્ત ઓપરેશન , ઓપરેશન એજેક્સ, ઈરાનના શાહ, દેશના રાજાને મોસાદ્દેગને બરતરફ કરવા અને બળજબરીથી તેમને પદ પરથી હાંકી કાઢવા માટે રાજી કર્યા હતા. મોસાદ્દેગની જગ્યાએ સીઆઈએ દ્વારા પસંદ કરાયેલા વધુ પશ્ચિમી-મૈત્રીપૂર્ણ વડા પ્રધાનની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

ક્રાંતિકારીઓએ શાહને હાંકી કાઢ્યા

અમેરિકા-ઈરાન સંબંધોમાં 25 વર્ષથી વધુ સમય સુધી સ્થિરતા રહ્યા પછી, ઈરાની જનતા શાહ મોહમ્મદ રેઝા પહેલવીના સરમુખત્યારશાહી શાસન હેઠળ વિકસિત સામાજિક અને આર્થિક પરિસ્થિતિઓથી નાખુશ થઈ ગઈ હતી. ઘણા ઈરાનીઓ ગરીબીમાં રહેતા હતા ત્યારે પહલવીએ પોતાને સમૃદ્ધ બનાવ્યા અને સૈન્યને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે અમેરિકન સહાયનો ઉપયોગ કર્યો હતો. શાહની સુરક્ષા સેવા, SAVAK દ્વારા ઘણીવાર અસંમતિને હિંસક રીતે દબાવવામાં આવતી હતી. જાન્યુઆરી 1979માં, શાહ કેન્સરની સારવાર લેવા માટે ઈરાન છોડીને ગયા. બે અઠવાડિયા પછી, આયાતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખોમેની ઇરાકના દેશનિકાલમાંથી પાછા ફર્યા અને રાજાશાહી નાબૂદ કરવા અને ઇસ્લામિક સરકારની ઘોષણા કરવા માટે એક ઝુંબેશનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

ઓક્ટોબર 1979માં, રાષ્ટ્રપતિ જિમી કાર્ટર શાહને અદ્યતન તબીબી સારવાર મેળવવા માટે અમેરિકા આવવાની મંજૂરી આપવા સંમત થયા હતા. રોષે ભરાયેલા ઈરાની વિદ્યાર્થીઓએ 4 નવેમ્બરના રોજ તેહરાનમાં યુએસ દૂતાવાસ પર હુમલો કરી નાખ્યો હતો અને અમેરિકનોને બંધક બનાવી નાખ્યા હતા. આનાથી કાર્ટરને 7 એપ્રિલ, 1980ના રોજ ઈરાન સાથે યુએસ રાજદ્વારી સંબંધો તોડવા મજબૂર બનવું પડ્યું હતું. બે અઠવાડિયા પછી, યુએસ સૈન્યએ બંધકોને બચાવવા માટે એક મિશન શરૂ કર્યું હતું, જે નિષ્ફળ ગયું હતું, વિમાન ક્રેશ થતાં 8 યુએસ સૈનિકોના મોત થયા હતા. આ પછી ઇજિપ્તમાં જુલાઈ 1980માં શાહનું અવસાન થયું, જો કે, 444 દિવસની કેદ પછી, 20 જાન્યુઆરી, 1981 સુધી બંધકોને મુક્ત કરવામાં આવ્યા ન હતા.

અમેરિકાએ ઇરાકનો ચુપચાપ પક્ષ લીધો

ઇરાકે સપ્ટેમ્બર 1980માં ઇરાન પર આક્રમણ કર્યું, જેનાથી બંને દેશો વચ્ચે ક્ષેત્રીય દુશ્મનાવટ અને ધાર્મિક મતભેદોમાં વધારો થયો હતો. ઇરાક સુન્ની મુસ્લિમો દ્વારા શાસિત હતું પરંતુ ત્યાં શિયા મુસ્લિમ બહુમતી વસ્તી હતી. ઈરાનનું નેતૃત્વ અને વસ્તી મોટાભાગે શિયાઓ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન અમેરિકાને ચિંતા હતી કે આ સંઘર્ષ મધ્ય પૂર્વીય ઓઈલના પ્રવાહને મર્યાદિત કરશે અને તે સુનિશ્ચિત કરવા માંગતો હતો કે આ સંઘર્ષ તેના નજીકના સાથી સાઉદી અરેબિયાને કોઈપણ જાતની અસર કરે નહીં. અમેરિકાએ ઈરાની વિરોધી શાસન સામેની લડાઈમાં ઈરાકી નેતા સદ્દામ હુસૈનને ટેકો આપ્યો હતો. પરિણામે, ઈરાક દ્વારા ઈરાન વિરુદ્ધ રાસાયણિક હથિયારોના ઉપયોગ પ્રત્યે અમેરિકાએ મોટે ભાગે આંખ આડા કાન કરી લીધા હતા.

અમેરિકા ગુપ્ત રીતે ઈરાનને હથિયાર વેચ્યાં

1984માં ઈરાનને આતંકવાદનું પ્રાયોજક રાજ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યા બાદ અમેરિકાએ શસ્ત્ર પ્રતિબંધ મુકી દીધો હતો. તેના કારણે ઈરાક સાથેના યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાની સૈન્યને શસ્ત્રો, વિમાનો અને વાહનોની માંગમાં વધારો થયો હતો. રીગન વહીવટીતંત્રે નક્કી કર્યું કે આ પ્રતિબંધ ઈરાનને શીત યુદ્ધના અમેરિકાના હરીફ સોવિયેત યુનિયન પાસેથી ટેકો મેળવવા માટે દબાણ કરશે. ઔપચારિક રીતે પ્રતિબંધ સમાપ્ત કરવાને બદલે, યુએસ અધિકારીઓ 1981થી ઈરાનને ગુપ્ત રીતે હથિયાર વેચવા સંમત થયા હતા. ટેન્ક-વિરોધી મિસાઇલોની છેલ્લી શિપમેન્ટ ઓક્ટોબર 1986માં આવી હતી. નવેમ્બર 1986માં, એક લેબનીઝ મેગેઝિને આ સોદાનો પર્દાફાશ કરીને મોટા ખુલાસા કર્યા હતા. આ ખુલાસાએ યુ.એસ.માં ઈરાન-કોન્ટ્રા કૌભાંડને વેગ આપ્યો હતો, જેમાં રીગનના અધિકારીઓએ ઈરાન પાસેથી શસ્ત્રો માટે પૈસા એકઠા કર્યા અને તે ભંડોળ ગેરકાયદેસર રીતે નિકારાગુઆમાં સમાજવાદી વિરોધી બળવાખોરો કોન્ટ્રાસને મોકલવામાં આવ્યા હતા.

યુએસ નેવીએ ઈરાન એર ફ્લાઇટ 655ને તોડી પાડ્યું

8 જુલાઈ, 1988ની સવારે, પર્સિયન ગલ્ફના પેટ્રોલિંગ કરી રહેલ માર્ગદર્શિત મિસાઈલ ક્રુઝર યુએસએસ વિન્સેન્સ, ઈરાની ગનબોટ સાથેની અથડામણ દરમિયાન ઈરાની પ્રાદેશિક પાણીમાં પ્રવેશ્યું હતું. ગોળીબાર દરમિયાન અથવા તે પછી તરત જ, વિન્સેન્સ ક્રૂએ પસાર થઈ રહેલા નાગરિક એરબસ પેસેન્જર જેટને ઈરાની F-14 ફાઇટર સમજી લઈને તેને તોડી પાડ્યું હતું, જેમાં સવાર તમામ 290 લોકોના મોત થયા હતા. આ ઘટના પર

અમેરિકાએ દુઃખદ અને ખેદજનક અકસ્માત ગણાવ્યો હતો, જો કે ઈરાનનું માનવું હતું કે વિમાનને તોડી પાડવું ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવ્યું હતું. 1996માં, અમેરિકા ઈરાનને વળતર તરીકે 131.8 મિલિયન યુએસ ડૉલર ચૂકવવા સંમત થયું હતું.

અમેરિકાએ સંપર્ક સ્થાપિત કરવાની પ્રયત્ન કર્યો

ઓગસ્ટ 1997માં, એક મધ્યમ સુધારક, મોહમ્મદ ખાતામી, ઈરાનની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી જીત્યા હતા. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બિલ ક્લિન્ટને તકનો અહેસાસ થયો. તેમણે ત્યાંના સ્વિસ રાજદૂત દ્વારા તેહરાનને એક મેસેજ મોકલ્યો હતો, જેમાં સરકાર-થી-સરકાર સીધી વાટાઘાટોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. આના થોડા સમય પછી, જાન્યુઆરી 1998ની શરૂઆતમાં, ખાતામીએ એક ઇન્ટરવ્યુ આપ્યો જેમાં તેમણે અમેરિકન લોકો પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કર્યો હતો, આતંકવાદની નિંદા કરીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે પ્રોફેસરો, લેખકો, વિદ્વાનો, કલાકારો, પત્રકારો અને પ્રવાસીઓના આદાન-પ્રદાનની ભલામણ કરી હતી. જોકે, સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની સહમત ન હતા, તેથી ક્લિન્ટનના કાર્યકાળનો અંત આવતાં પરસ્પર સંમતિનો કોઈ ફાયદો થયો નહીં. 2002માં તેમના સ્ટેટ ઓફ ધ યુનિયન સંબોધનમાં, રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબલ્યુ. બુશે ઈરાન, ઇરાક અને ઉત્તર કોરિયાને આતંકવાદને ટેકો આપતા અને સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રોનો પીછો કરતા 'દુષ્ટતાની ધરી' તરીકે વર્ણવ્યા હતા, જેનાથી સંબંધો વધુ તણાવપૂર્ણ બની ગયા હતા.

ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમે ચિંતા વધારી દીધી

ઓગસ્ટ 2002માં, એક દેશનિકાલ કરાયેલા બળવાખોર જૂથે જાહેરાત કરી કે ઈરાન બે સ્થાપનો પર ગુપ્ત રીતે પરમાણુ શસ્ત્રો પર કામ કરી રહ્યું છે જે અગાઉ જાહેર કરવામાં આવ્યા ન હતા. તે પરમાણુ અપ્રસાર સંધિની શરતોનું ઉલ્લંઘન હતું , જેના પર ઈરાને હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં દેશોએ આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકો સમક્ષ તેમની પરમાણુ-સંબંધિત સુવિધાઓ જાહેર કરવાની જરૂર હતી. તે અગાઉના ગુપ્ત સ્થળોમાંથી એક, નાટાન્ઝ, યુરેનિયમને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે સેન્ટ્રીફ્યુજ રાખતું હતું, જેનો ઉપયોગ નાગરિક પરમાણુ રિએક્ટરમાં થઈ શકે છે અથવા શસ્ત્રો માટે વધુ સમૃદ્ધ બનાવી શકાય છે. આશરે 2005થી શરૂ કરીને, યુએસ અને ઇઝરાયલી સરકારના સાયબર હુમલાખોરોએ સાથે મળીને નટાન્ઝ સેન્ટ્રીફ્યુજને દુર્ભાવનાપૂર્ણ સોફ્ટવેરના કસ્ટમ-મેઇડ ટુકડાથી નિશાન બનાવ્યા હતા જે સ્ટક્સનેટ તરીકે જાણીતું બન્યું હતું. ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને ધીમો પાડનાર તે પ્રયાસ, પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા તરફ ઈરાનની પ્રગતિને રોકવાના ઘણા યુએસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયાસોમાંથી એક હતો, જે મોટે ભાગે અસફળ રહ્યા હતા.

ઈરાને બુશ વહીવટીતંત્રને પત્ર લખ્યો

મે 2003માં, વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીઓએ ઈરાનમાં સ્વિસ દૂતાવાસ દ્વારા રાજ્ય વિભાગનો શાંતિથી સંપર્ક કર્યો હતો, અને ચાર મોટા મુદ્દાઓ પર વાતચીત કરવાની માંગ કરી હતી, જેમાં પરમાણુ શસ્ત્રો, આતંકવાદ, પેલેસ્ટિનિયન પ્રતિકાર અને ઇરાકમાં સ્થિરતાનો સમાવેશ હતો. બુશ વહીવટીતંત્રના કટ્ટરપંથીઓને કોઈ મોટા સમાધાનમાં રસ નહોતો, જોકે વિદેશ સચિવ કોલિન પોવેલ સંવાદની તરફેણ કરતા હતા અને અન્ય અધિકારીઓએ અલ-કાયદા અંગે ઈરાન સાથે મુલાકાત કરી હતી. 2005માં જ્યારે ઈરાની કટ્ટરપંથી મહમૂદ અહમદીનેજાદ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા, ત્યારે આ તક ગુમાવી દીધી. બીજા વર્ષે, અહમદીનેજાદે રાષ્ટ્રપતિ બુશને લખેલા 18 પાનાના પત્રમાં વોશિંગ્ટનને પોતાનો સંદેશ આપ્યો. આ પત્રને વ્યાપકપણે ફગાવી દેવામાં આવ્યો હતો.

ઈરાન પરમાણુ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા

ઈરાનની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓને કાબૂમાં રાખવાના એક દાયકાના અસફળ પ્રયાસો પછી, ઓબામા વહીવટીતંત્રે 2013થી સીધો રાજદ્વારી અભિગમ અપનાવ્યો હતો. બે વર્ષની ગુપ્ત, સીધી વાટાઘાટો, શરૂઆતમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે અને પછી અન્ય પરમાણુ શક્તિઓ સાથે, સંયુક્ત વ્યાપક કાર્ય યોજનામાં પરિણમી, જેને ઘણીવાર ઈરાન પરમાણુ કરાર કહેવામાં આવે છે. ઈરાન, અમેરિકા, ચીન, ફ્રાન્સ, જર્મની, રશિયા અને યુનાઇટેડ કિંગડમે 2015માં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તેણે ઈરાનની યુરેનિયમ સમૃદ્ધ કરવાની ક્ષમતાને ગંભીર રીતે મર્યાદિત કરી દીધી હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોને કરાર સાથે ઈરાનના પાલનનું નિરીક્ષણ અને અમલ કરવા આદેશ આપ્યો હતો. જેના બદલામાં, ઈરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય અને યુએસ આર્થિક પ્રતિબંધોમાંથી રાહત આપવામાં આવી હતી. જોકે નિષ્ણાંતો નિયમિતપણે પ્રમાણિત કરતા હતા કે ઈરાન કરારની શરતોનું પાલન કરી રહ્યું છે, જો કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ મે 2018માં કરારમાંથી ખસી ગયા હતા.

વધુ વાંચો : અમેરિકાએ આવી રીતે ઈરાન પર કર્યો ભીષણ હુમલો, વીડિયો આવ્યો સામે

અમેરિકાના ડ્રોનથી ઈરાની મેજર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીની હત્યા

3 જાન્યુઆરી, 2020ની તારીખે એક અમેરિકન ડ્રોને મિસાઇલ છોડી જેમાં ઈરાનના ચુનંદા કુદ્સ ફોર્સના નેતા મેજર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીનું મોત થયું હતું. વિશ્લેષકો સુલેમાનીને ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ ખામેની પછી બીજા સૌથી શક્તિશાળી વ્યક્તિ માનતા હતા. તે સમયે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, 'સુલેમાની આ પ્રદેશમાં અમેરિકન સંપત્તિઓ પર તાત્કાલિક હુમલો કરવાનું નિર્દેશન કરી રહ્યા હતા, પરંતુ અધિકારીઓએ આ દાવાને સમર્થન આપવા માટે સ્પષ્ટ પુરાવા આપ્યા નથી.' ઈરાને ઈરાકમાં બે અમેરિકન ઠેકાણાઓ પર બેલિસ્ટિક મિસાઈલો છોડીને આનો વળતો જવાબ આપ્યો હતો.

વધુ વાંચો : ઈરાનમાં 865 લોકોના મોત, ખામેનેઈની સેનાએ તેલ અવીવ સહિત ઘણા શહેરોમાં કર્યો ભીષણ બોંબમારો

ઇઝરાયલ પર ભીષણ હવાઈ હુમલા

7 ઓક્ટોબર, 2023ના રોજ ઇઝરાયલ પર હમાસના એક પછી એક હુમલાએ ઇઝરાયલ તરફથી ભયાનક લશ્કરી પ્રતિક્રિયાને ઉશ્કેરી હતી જે આજે પણ ચાલુ છે અને આ પ્રદેશમાં ઇરાનના પ્રોક્સીઓ, ખાસ કરીને હુમલાઓના ગુનેગાર હમાસ અને લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહને ગંભીર રીતે નબળા પાડી દીધા હતા.

વધુ વાંચો : 'કાબુ બહાર જઈ સ્થિતિ', ઈઝરાયેલ ઈરાન જંગમાં અમેરિકાની એન્ટ્રીથી વધ્યું UNનું ટેન્શન, ગુટેરેસે કરી અપીલ

ટ્રમ્પ ફરીવાર રાષ્ટ્રપતિ બન્યા અને...

આ પછી અમેરિકામાં ટ્રમ્પ ફરી એકવાર રાષ્ટ્રપતિ બન્યા અને ઈરાન સાથે નવો પરમાણુ કરાર કરવાની અને તેહરાન સાથે અન્ય વ્યવસાયિક સોદાઓ કરવાની તક જોઈ. પોતાના બીજા કાર્યકાળ માટે શપથ લીધા પછી, ટ્રમ્પે સ્ટીવ વિટકોફ, એક રિયલ એસ્ટેટ રોકાણકાર અને રાષ્ટ્રપતિના મિત્ર, ને મધ્ય પૂર્વ માટે ખાસ દૂત તરીકે સેવા આપવા અને વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કરવા માટે નિમણૂક કર્યા હતા. વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે પરમાણુ કરાર માટે વાટાઘાટો એપ્રિલમાં શરૂ થઈ હતી, પરંતુ બંને દેશો કોઈ કરાર પર પહોંચી શક્યા ન હતા. તેઓ વાટાઘાટોના નવા રાઉન્ડની યોજના બનાવી રહ્યા હતા ત્યારે 13 જૂનના રોજ ઇઝરાયલે એક પછી એક હવાઈ હુમલાઓ કરીને ઈરાન પર હુમલો કર્યો, જેના કારણે વ્હાઇટ હાઉસને તેના વલણ પર ફરીથી વિચાર કરવા મજબૂર બનવું પડ્યું હતું.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ