ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / બિઝનેસ / ₹1 લાખ માસિક પગાર ધરાવતા કર્મચારીને 10 વર્ષની નોકરી બાદ કેટલા રૂપિયા મળશે? જાણો ગણતરીનો સંપૂર્ણ હિસાબ!
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 02:20 PM, 16 November 2026
1/7
નોકરી કરતા લોકો માટે ગ્રેચ્યુઇટી એક મોટો આર્થિક લાભ છે. લાંબા સમય સુધી એક જ કંપનીમાં કામ કર્યા બાદ નોકરી છોડતી વખતે કે નિવૃત્તિ સમયે આ રકમ મળે છે. ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ તમારા છેલ્લા પગાર અને નોકરીના વર્ષો પર આધાર રાખે છે. ખાસ વાત એ છે કે પગાર વધવાની સાથે ગ્રેચ્યુઇટીની રકમમાં પણ વધારો થાય છે. હવે નવા લેબર કોડના નિયમો બાદ કોન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે પણ ગ્રેચ્યુઇટીના નિયમોમાં ફેરફાર થયા છે.
2/7
ગ્રેચ્યુઇટી એ કંપની દ્વારા કર્મચારીને લાંબા સમય સુધી નોકરી કરવા બદલ આપવામાં આવતી રકમ છે. આ રકમ કર્મચારીના પગાર અને તેણે કંપનીમાં કેટલા વર્ષ કામ કર્યું છે તેના આધારે નક્કી થાય છે. નોકરી છોડતી વખતે, નિવૃત્તિ સમયે અથવા અન્ય નક્કી કરેલી સ્થિતિમાં કર્મચારીને આ રકમ મળે છે.સામાન્ય રીતે કોઈ કંપની, ફેક્ટરી કે સંસ્થામાં લાગુ પડતા કાયદા હેઠળ આવરી લેવાયેલા કર્મચારીએ ઓછામાં ઓછી 5 વર્ષની સતત નોકરી પૂરી કરેલી હોવી જોઈએ. ત્યારબાદ કર્મચારી રાજીનામું આપે, નિવૃત્ત થાય કે અન્ય પાત્ર સ્થિતિમાં નોકરી પૂરી થાય તો તેને ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે.જોકે, કર્મચારીનું નોકરી દરમિયાન મૃત્યુ થાય અથવા અકસ્માત કે બીમારીના કારણે દિવ્યાંગતા આવે તો 5 વર્ષની નોકરીની શરત લાગુ પડતી નથી. આવા કિસ્સામાં કર્મચારીના નોમિની અથવા પરિવારના હકદાર સભ્યને ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે.
ADVERTISEMENT
3/7
દેશમાં 21 નવેમ્બર 2025થી ચાર નવા લેબર કોડ લાગુ થયા છે. તેમાં સોશિયલ સિક્યોરિટી કોડ, 2020નો પણ સમાવેશ થાય છે. આ કાયદા હેઠળ ફિક્સ્ડ ટર્મ એમ્પ્લોયમેન્ટ એટલે કે નક્કી સમયના કરાર પર સીધા કંપની દ્વારા રાખવામાં આવેલા કર્મચારીઓ માટે ગ્રેચ્યુઇટીના નિયમોમાં રાહત આપવામાં આવી છે.આવા કર્મચારીઓને એક વર્ષની સેવા પૂરી થયા બાદ ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે. એટલે કે હવે દરેક કિસ્સામાં 5 વર્ષ નોકરી કરવાની રાહ જોવી જરૂરી નથી. જોકે, આ રાહત સીધા કંપની દ્વારા નિશ્ચિત સમયના કરાર પર રાખવામાં આવેલા કર્મચારીઓ માટે છે. કોન્ટ્રાક્ટર મારફતે કામ કરતા કર્મચારીઓ માટે આ જ નિયમ લાગુ પડે એવું નથી.નવા નિયમમાં ફિક્સ્ડ ટર્મ કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો થવા પર પણ ગ્રેચ્યુઇટી મેળવવાની જોગવાઈ છે. કર્મચારીએ કરાર મુજબ એક વર્ષની સેવા પૂરી કરી હોય તો તેને કામ કરેલા સમયના આધારે ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે.
4/7
ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી કરવા માટે મુખ્યત્વે કર્મચારીના છેલ્લા પગાર અને નોકરીના વર્ષોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે દર વર્ષની પાત્ર સેવા માટે 15 દિવસના પગાર જેટલી રકમ ગણવામાં આવે છે.ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી માટેનું ફોર્મ્યુલા આ પ્રમાણે છે.ગ્રેચ્યુઇટીનું ફોર્મ્યુલા છેલ્લો પગાર × 15 × નોકરીનાં વર્ષ ÷ 26 અહીં છેલ્લો પગાર એટલે ગ્રેચ્યુઇટી માટે ગણતરીમાં આવતો છેલ્લો માસિક પગાર.આ ફોર્મ્યુલામાં 15નો અર્થ દર વર્ષની સેવા સામે 15 દિવસનો પગાર અને 26નો અર્થ મહિનાના 26 કામકાજના દિવસ થાય છે. એટલે કે મહિનાના પગારને 26થી ભાગીને 15 વડે ગુણવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નોકરીનાં પાત્ર વર્ષો પ્રમાણે રકમ ગણવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
5/7
હવે આ ગણતરીને એક ઉદાહરણથી સમજીએ. માની લો કે કોઈ કર્મચારીનો ગ્રેચ્યુઇટી માટે ગણતરીમાં આવતો છેલ્લો માસિક પગાર ₹1 લાખ છે અને તેણે એક જ કંપનીમાં 10 વર્ષની પાત્ર સેવા પૂરી કરી છે.આ સ્થિતિમાં ગણતરી આ પ્રમાણે થશે.₹1,00,000 × 15 × 10 ÷ 26 = ₹5,76,923 એટલે કે આ કર્મચારીને 10 વર્ષની નોકરી બાદ આશરે ₹5.77 લાખ ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે.હવે જો કોઈ કર્મચારીનો ગણતરીમાં આવતો છેલ્લો માસિક પગાર ₹50,000 હોય અને તેણે પણ 10 વર્ષની સેવા પૂરી કરી હોય તો તેની ગ્રેચ્યુઇટી આ પ્રમાણે થશે.₹50,000 × 15 × 10 ÷ 26 = ₹2,88,461.54એટલે કે ₹50,000 પગાર ધરાવતા કર્મચારીને 10 વર્ષની નોકરી બાદ આશરે ₹2.88 લાખ ગ્રેચ્યુઇટી મળી શકે છે.ધ્યાનમાં રાખવા જેવી વાત એ છે કે આ બંને ઉદાહરણમાં ₹1 લાખ અને ₹50,000ને ગ્રેચ્યુઇટી માટે ગણતરીમાં આવતા પગાર તરીકે માનવામાં આવ્યા છે. માત્ર CTC અથવા હાથમાં મળતા પગારને આધારે આ ગણતરી થતી નથી.
6/7
ઘણા કર્મચારીઓને એવું લાગે છે કે ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી આખા માસિક પગાર અથવા CTCના આધારે થાય છે, પરંતુ એવું નથી. સામાન્ય રીતે તેમાં બેઝિક સેલેરી અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA)ને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.જોકે, 21 નવેમ્બર 2025થી નવા લેબર કોડ લાગુ થયા બાદ પગારની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર થયો છે. હવે ગ્રેચ્યુઇટી માટે કાયદામાં નક્કી કરેલી 'વેજિસ'ની વ્યાખ્યા પ્રમાણે પગાર ગણવામાં આવે છે. જો કર્મચારીના કુલ મહેનતાણામાંથી બાકાત રાખવામાં આવેલા ભથ્થાંનો હિસ્સો 50 ટકાથી વધી જાય તો વધારાની રકમને પણ વેજિસમાં ઉમેરવામાં આવે છે.આથી દરેક કર્મચારીની ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી માત્ર બેઝિક સેલેરી જોઈને કરવી યોગ્ય નથી. તેના પગારના અલગ-અલગ ભાગ અને નવા નિયમો પણ ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે.
ADVERTISEMENT
7/7
કર્મચારીઓ માટે ગ્રેચ્યુઇટીની મહત્તમ મર્યાદા પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. હાલ લાગુ જોગવાઈઓ મુજબ સામાન્ય રીતે ગ્રેચ્યુઇટીની મહત્તમ રકમ ₹20 લાખ છે. એટલે કે ફોર્મ્યુલા પ્રમાણે ગણતરી કર્યા બાદ પણ કાયદા હેઠળ લાગુ મહત્તમ મર્યાદાથી વધુ રકમ મળતી નથી.આથી જો કોઈ કર્મચારીનો પગાર વધારે હોય અને તેણે લાંબા સમય સુધી નોકરી કરી હોય તો તેની ગણતરી કરેલી ગ્રેચ્યુઇટી ₹20 લાખથી વધી શકે છે, પરંતુ સામાન્ય કાયદાકીય મર્યાદા લાગુ પડશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
જોવા જેવું
7 ફોટોઝ
WhatsApp Zaps Feature / WhatsAppનું Zaps ફીચર મચાવશે ધમાલ! ફોટો અને વીડિયો જોયા બાદ આપોઆપ થઈ જશે ગાયબ
ટોપ સ્ટોરીઝ