ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
8 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 10:39 AM, 2 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/8
ગુજરાતના પોરબંદરથી લઈને અમદાવાદ, બિહાર, મુંબઈ, મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હીની આ જગ્યાઓ ગાંધીજીના જીવનના અલગ-અલગ તબક્કાની સાક્ષી રહી છે. આ જગ્યાઓની મુલાકાતથી ગાંધીજીના જીવનને માત્ર પુસ્તકોમાં નહીં પરંતુ સ્થળોના ઇતિહાસ સાથે પણ સમજવાની તક મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/8
મહાત્મા ગાંધીની જીવનયાત્રાની શરૂઆત ગુજરાતના પોરબંદરથી થાય છે. ગાંધીજીનો જન્મ 2 ઓક્ટોબર 1869ના રોજ પોરબંદરમાં થયો હતો. તેમનું જન્મસ્થળ આજે કીર્તિ મંદિર સંકુલનો ભાગ છે અને ગાંધી પરિવારનું પૈતૃક ઘર પણ તેની નજીક આવેલું છે. અહીં ગાંધીજીના બાળપણ અને તેમના શરૂઆતના જીવન સાથે જોડાયેલી યાદોને સાચવી રાખવામાં આવી છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/8
ભારત પરત આવ્યા પછી ગાંધીજીએ 1915માં અમદાવાદના કોચરબ વિસ્તારમાં પોતાનો પ્રથમ આશ્રમ સ્થાપ્યો હતો. ત્યારબાદ 17 જૂન 1917ના રોજ આશ્રમને સાબરમતી નદીના કિનારે ખસેડવામાં આવ્યો. સાબરમતી આશ્રમ ગાંધીજીના સામાજિક અને રાજકીય પ્રયોગોનું મહત્વનું કેન્દ્ર બન્યો. 12 માર્ચ 1930ના રોજ ગાંધીજી અહીંથી સાથી સત્યાગ્રહીઓ સાથે દાંડી કૂચ માટે નીકળ્યા હતા.
આ તસવીર શેર કરો
4/8
1917માં ગાંધીજી બિહારના ચંપારણ પહોંચ્યા હતા. અહીં ખેડૂતોને નીલની ખેતી માટે કરવામાં આવતી ફરજિયાત ખેતી અને અન્ય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો. ગાંધીજીએ ખેડૂતોની ફરિયાદો સમજવા માટે તપાસ શરૂ કરી હતી અને આ દરમિયાન શિક્ષણ તથા સ્વચ્છતા સાથે જોડાયેલા કામ પણ કરવામાં આવ્યા હતા. ચંપારણ સત્યાગ્રહ ગાંધીજીના ભારતના શરૂઆતના મહત્વના સત્યાગ્રહોમાં સામેલ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/8
1918માં ગુજરાતના ખેડા જિલ્લામાં પાક નિષ્ફળ જવાને કારણે ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. ખેડૂતો જમીન મહેસૂલમાં રાહતની માંગ કરી રહ્યા હતા. ગાંધીજીએ ખેડૂતોના સત્યાગ્રહને સમર્થન આપ્યું અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સહિતના સ્થાનિક નેતાઓએ પણ આ આંદોલનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ખેડા સત્યાગ્રહે ખેડૂતોને સ્વતંત્રતા આંદોલન સાથે જોડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
આ તસવીર શેર કરો
6/8
ગુજરાતનું દાંડી ગાંધીજીના ઐતિહાસિક મીઠા સત્યાગ્રહ સાથે જોડાયેલું છે. 12 માર્ચ 1930ના રોજ સાબરમતી આશ્રમથી શરૂ થયેલી દાંડી કૂચ 6 એપ્રિલે દાંડી પહોંચી હતી. અહીં ગાંધીજીએ દરિયાના પાણીમાંથી મીઠું બનાવી બ્રિટિશ મીઠાના કાયદાનો ભંગ કર્યો હતો. મીઠા જેવી સામાન્ય જરૂરિયાતની વસ્તુને કેન્દ્રમાં રાખીને કરવામાં આવેલો આ સત્યાગ્રહ સ્વતંત્રતા આંદોલનનો મહત્વનો પ્રસંગ બન્યો.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/8
મુંબઈના ગામદેવી વિસ્તારમાં આવેલું મણિ ભવન 1917થી 1934 દરમિયાન ગાંધીજીની મુંબઈની રાજકીય પ્રવૃત્તિઓનું મહત્વનું કેન્દ્ર રહ્યું હતું. અહીંથી સત્યાગ્રહ, સ્વદેશી, ખાદી અને સવિનય અવજ્ઞા જેવા આંદોલનો સાથે જોડાયેલી અનેક પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવી હતી. મણિ ભવન આજે ગાંધી સ્મારક અને સંગ્રહાલય તરીકે સાચવવામાં આવ્યું છે, જ્યાં ગાંધીજી સાથે જોડાયેલા ફોટોગ્રાફ, પુસ્તકો અને ઐતિહાસિક સામગ્રી જોવા મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
8/8
1936માં ગાંધીજી મહારાષ્ટ્રના વર્ધા નજીક સેવાગ્રામમાં રહેવા લાગ્યા હતા. અહીં તેઓ સાદગીભર્યા ગ્રામ્ય વાતાવરણમાં રહેતા હતા અને બાપુ કુટી સહિતની જગ્યાઓ આજે પણ તેમના જીવનની સાદગીની યાદ અપાવે છે. 1947માં ગાંધીજી દિલ્હી આવ્યા અને જૂના બિરલા હાઉસમાં રહેવા લાગ્યા, જે આજે ગાંધી સ્મૃતિ તરીકે ઓળખાય છે. તેમણે જીવનના અંતિમ દિવસો અહીં વિતાવ્યા અને 30 જાન્યુઆરી 1948ના રોજ પ્રાર્થના સભા માટે જતા સમયે તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
ટોપ સ્ટોરીઝ
