બ્રેકિંગ ન્યુઝ
Last Updated: 11:24 AM, 18 May 2026
હોર્મુઝમાં નાકાબંધીને કારણે વૈશ્વિક તેલ સંકટ વધુ ઘેરાઇ રહ્યું છે, પરંતુ તેનું સમાધાન ક્યાંય દેખાતો નથી. જોકે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે શરૂઆતમાં કેટલાક દેશો પર લાગવામાં આવેલા તેલ નિકાસ પ્રતિબંધો હટાવી લીધા હતા. જેમાં રશિયા પણ સામેલ હતું. પરિણામે, ભારતે રશિયા પાસેથી કોઈપણ મુશ્કેલી વિના તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેનાથી સ્થાનિક તેલની અછત ટળી. જ્યારે ભારતે વૈશ્વિક તેલના સૌથી ખરાબ આંચકાનો સફળતાપૂર્વક સામનો કર્યો, ત્યારે તકની આ બારી હવે બંધ થતી દેખાય છે. આ કારણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપતી છૂટને લંબાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
ADVERTISEMENT
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આ નિર્ણય ફક્ત કાગળ પર જ લાગે છે, પરંતુ તે ભારતના ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે મોટો ફટકો છે. હકીકતમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ટેન્કરોની અવરજવર ધીમી પડી ગઈ છે, અને વીમા ખર્ચમાં વધારો થયો છે. યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પહેલા વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, જે આશરે 72 ડોલર પ્રતિ બેરલ હતા, તે હવે 105 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધુ થઈ ગયા છે.
ભારતની પાસે ઓપ્શન શું છે?
ADVERTISEMENT
ભારત હવે બેવડી મુશ્કેલ છે. મિડલ ઇસ્ટમાં તેલનો પ્રવાહ સ્થિર રહે છે, ત્યારે રશિયન તેલ પર ફરીથી પ્રતિબંધ લાગવાનો ભય ફરી એકવાર મંડરાઈ રહ્યો છે, ભારતમાં ફ્યુલના ભાવમાં લગભગ 3 રુપિયાનો વધારો થઈ ચૂક્યો છે. પરિણામે, હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે: શું ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ હજુ વધુ વધશે? તો પછી, ખરેખર ભારત પાસે કયા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ રહેશે?

ADVERTISEMENT
રશિયા તેલ પર નિર્ભર છે ભારત
યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ બાદ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે રશિયન તેલ નિકાસ પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા, પરંતુ ભારત અને ચીને તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેના કારણે રશિયા બંને દેશોને ડિસ્કાઉન્ટેડ ક્રૂડ સપ્લાય કરવા લાગ્યું. લગભગ બે વર્ષ સુધી, આ મોંઘવારી સામે ભારતનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ કવચ હતું. ભારતે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની મોટી માત્રા ખરીદ્યું. રિફાઇનિંગ કંપનીઓએ સારું નફો મેળવ્યો. સમયની સાથે-સાથે રશિયા ભારતના સૌથી મોટા ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયર તરીકે ઉભરી આવ્યું. ત્યારબાદ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યો. પર્સિયન ગલ્ફ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ તણાવ વધતાં, તેલના ભાવમાં વધારો થયો. સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક, કુવૈત અને યુએઈ તરફથી સપ્લાયમાં રુકાવટ આવી શકે છે.
ADVERTISEMENT
રશિયા તેલ પર નિર્ભર છે ભારત
યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ બાદ અમેરિકાને રશિયન તેલ નિકાસ પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો. પરંતુ ભારત અને ચીને સતત તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેના કારણે રશિયા બંને દેશોને ડિસ્કાઉન્ટેડ ક્રૂડ સપ્લાય કરતું રહ્યું. લગભગ બે વર્ષ સુધી આ ભારત માટે મોંઘવારીથી બચવા માટે સૌથી મોટુ કવચ બની રહ્યુ છે. ભારતે મોટી માત્રામાં રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું અને રિફાઇનિંગ કંપનીઓએ સારુ માર્જિન કમાવ્યું. સમયની સાથે સાથે રશિયા ભારતના ક્રૂડ ઓઇલના સૌથી મોટા સપ્લાયર બની ગયું. ત્યારબાદ, અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યો. પર્સિયન ગલ્ફ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ તણાવ વધતાં તેલના ભાવમાં વધારો થયો. સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક, કુવૈત અને યુએઈ તરફથી સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પડી શકે છે .
ADVERTISEMENT

તેલની કિંમત આસમાન પર
ADVERTISEMENT
જો રિફાઇનિંગ કંપનીઓને પ્રતિબંધોના ડરથી રશિયા પાસેથી તેમની ખરીદી ઘટાડવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે, તો તેમને મધ્ય પૂર્વના સપ્લાયર્સ તરફ પાછા ફરવું પડી શકે છે - એવા સમયે જ્યારે તે પ્રદેશ પોતે અસ્થિર છે અને કિંમતો આસમાને પહોંચી રહી છે. આનાથી ભારતના તેલ આયાત બિલમાં ઝડપી વધારો થઈ શકે છે. આ સાથે જ એકવાર તેલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઉંચા રહે છે, તો આખરે દબાણ ગ્રાહકો સુધી પહોંચે છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ, LPG સિલિન્ડર, વિમાન ભાડા અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં મોંઘવારી વધે છે.
આ પણ વાંચોઃ DA ને લઇ મોટી અપડેટ, 8માં પગારપંચમાં થઇ રહી છે મર્જરની વાત
શું પગલુ ભરી શકાય?
ભારતને હવે સંતુલન જાળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. તે ટેક્સ ઘટાડા અથવા સબસિડી દ્વારા કેટલાક દબાણને શોષી શકે છે, પરંતુ આ નાણાકીય ખર્ચ પર આવશે. તે રાજ્ય સંચાલિત તેલ કંપનીઓને થોડા સમય માટે નુકસાન સહન કરવા માટે કહી શકે છે, પરંતુ આ કંપનીઓની બેલેન્સ શીટને નબળી પાડશે અથવા વૈકલ્પિક રીતે, તે રિટેલ ઇંધણના ભાવ ફરી એકવાર વધવાની મંજૂરી આપી શકે છે. પોલિટિકલી રીતે કોઈ પણ ઓપ્શન સરળ નથી. ખાસ કરીને કારણ કે, મહિનાઓના દબાણ પછી, મોંઘવારી હાલમાં જ સ્થિર થવા લાગી છે. ત્યાં ચિંતાનું બીજું કારણ એ છે કે જો તેલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહેશે અને સપ્લાય ખરાબ થતી રહેશે, તો ભારત ફરી એકવાર શાંતિથી ભૂતકાળના સંકટો દરમિયાન અગાઉ જોવામાં આવેલા ફ્યૂલ બચવાની રીતને ફરીથી સ્થાપિત કરી શકે છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.