ધર્મ / Chaitra Navratri 2026: 19 માર્ચથી શરુ નવરાત્રી, અહીંયા જાણો 9 દિવસનું કેલેન્ડર અને ધાર્મિક મહત્વ

હિંદુ ધર્મમાં ચૈત્ર નવરાત્રીને શક્તિ સાધનાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ તહેવાર માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં ચૈત્ર નવરાત્રી ગુરુવાર 19 માર્ચ 2026 ના રોજ શરૂ થશે અને 27 માર્ચ 2026 ના રોજ રામ નવમી સાથે સમાપ્ત થશે. આ નવ દિવસો દરમિયાન લોકો દુર્ગા માતાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરે છે. નવરાત્રીની શરૂઆત કળશ સ્થાપનથી થાય છે જે દેવી શક્તિના આહ્વાનનું પ્રતીક છે.

• ચૈત્ર નવરાત્રી 2026 ની મહત્વપૂર્ણ તારીખ

1. નવરાત્રીનો પ્રારંભ: 19 માર્ચ 2026
2. ઘટસ્થાપન મુહૂર્ત: આશરે 06:52 થી 07:43 સવારે
3. અષ્ટમી: 26 માર્ચ 2026
4. રામ નવમી: 27 માર્ચ 2026

નવરાત્રીનો પહેલો દિવસ ખુબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કેમ કે આ દિવસે ઘરો અને મંદિરોમાં કળશ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.

• તારીખ: દેવી પૂજાનું મહત્વ

1. 19 માર્ચ: માતા શૈલપુત્રી - આધ્યાત્મિક યાત્રાની શરૂઆત
2. 20 માર્ચ: માતા બ્રહ્મચારિણી - તપ અને ધ્યાન
3. 21 માર્ચ: માતા ચંદ્રઘંટા - હિંમત અને રક્ષણ
4. 22 માર્ચ: માતા કુષ્માંડા - ઉર્જા અને સર્જનાત્મક શક્તિ
5. 23 માર્ચ: માતા સ્કંદમાતા - જ્ઞાન અને માતૃત્વ
6. 24 માર્ચ: માતા કાત્યાયની - શત્રુઓનો વિનાશ
7. 25 માર્ચ: માતા કાલરાત્રિ - નકારાત્મક શક્તિઓનો અંત
8. 26 માર્ચ: માતા મહાગૌરી - પવિત્રતા અને શાંતિ
9. 27 માર્ચ: માતા સિદ્ધિદાત્રી - સિદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક શક્તિ

• ચૈત્ર નવરાત્રિનું ધાર્મિક મહત્વ

ચૈત્ર નવરાત્રિને વસંત નવરાત્રિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તે સમય છે જ્યારે પ્રકૃતિમાં નવું જીવન શરૂ થાય છે. વૃક્ષો પર નવા અંકુર ફૂટે છે અને વાતાવરણમાં સકારાત્મક ઉર્જા ફેલાય છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ આ નવ દિવસો દરમિયાન દેવી શક્તિ પૃથ્વી પર ખાસ સક્રિય રહે છે અને ભક્તોની પ્રાર્થનાનો તરત ફળ આપે છે.

• નવરાત્રી દરમિયાન ઘટસ્થાપન કેમ કરાય છે?

નવરાત્રીની શરૂઆત કળશ સ્થાપિત કરવાથી થાય છે. કળશને દેવી શક્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે અને તેના દ્વારા દેવીનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે. ઘટસ્થાપન દરમિયાન સામાન્ય રીતે નીચે મુજબની બાબતોનો ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.

1. જવને માટીના વાસણમાં વાવવામાં આવે છે.
2. તેના પર પાણી ભરેલો કળશ મૂકવામાં આવે છે.
3. નાળિયેર અને કેરીના પાન મૂકવામાં આવે છે.
4. જવનું અંકુર ફૂટવું એ સમૃદ્ધિ અને શુભતાનું નિશાન માનવામાં આવે છે.

• ચૈત્ર નવરાત્રી અને હિન્દુ નવું વર્ષ

ચૈત્ર નવરાત્રીના પહેલા દિવસને હિન્દુ નવા વર્ષ (વિક્રમ સંવત)ની શરૂઆત માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માં વિક્રમ સંવત 2083 આ દિવસે શરૂ થશે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, ભગવાન બ્રહ્માએ આ દિવસે બ્રહ્માંડની રચના શરૂ કરી હતી. આથી આ તારીખને સૃષ્ટિની શરૂઆત માનવામાં આવે છે. ભારતના વિવિધ ભાગોમાં આ દિવસને અલગ અલગ નામોથી ઉજવવામાં આવે છે:

1. મહારાષ્ટ્ર: ગુડી પડવા
2. દક્ષિણ ભારત: ઉગાદી
3. કાશ્મીર: નવરેહ

• રામ નવમી: નવરાત્રીનો સમાપન

ચૈત્ર નવરાત્રી રામ નવમી સાથે સમાપ્ત થાય છે. રામ નવમી એ ભગવાન રામના જન્મની ઉજવણી મનાય છે. રામાયણ અનુસાર ભગવાન રામનો જન્મ આ દિવસે અયોધ્યામાં રાજા દશરથના પુત્ર તરીકે થયો હતો. આ દિવસે, મંદિરોમાં વિશેષ પૂજા, રામાયણ પાઠ અને ભજન-કીર્તનનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

• નવરાત્રી દરમિયાન ઉપવાસનું મહત્વ

ઘણા લોકો નવરાત્રી દરમિયાન નવ દિવસના ઉપવાસ રાખે છે. આ દરમિયાન સાત્વિક ભોજનનું સેવન કરવામાં આવે છે. જેમાં માંસ અને દારૂનું સેવન કરવામાં આવતું નથી. ધ્યાન અને પૂજા કરવામાં આવે છે. ઉપવાસનો હેતુ માત્ર ધાર્મિક વિધિ જ નહીં પરંતુ શરીર અને મનને શુદ્ધ કરવાનો પણ છે.

• કન્યા પૂજનનું મહત્વ

આઠમા કે નવમા દિવસે કન્યા પૂજન કરવામાં આવે છે. જેમાં નવ યુવતીઓની નવદુર્ગાના અવતાર તરીકે પૂજા કરવામાં આવે છે. તેમને હલવો, ચણા, પૂરીની પ્રસાદ ચઢાવવામાં આવે છે. આ પરંપરાને સ્ત્રીઓ માટે આદરનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. આ દિવસે, ભક્તો ગરીબોને ભોજન કરાવે છે, જે ફળદાયી માનવામાં આવે છે. ભારતમાં નવરાત્રી દરમિયાન તહેવારોનું આયોજન કરવામાં આવે છે, જેમાં લોકો ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લે છે.

• નવરાત્રીનું સાંસ્કૃતિક મહત્વ

ભારતમાં નવરાત્રી માત્ર એક ધાર્મિક તહેવાર જ નહીં પણ એક સાંસ્કૃતિક ઉજવણી પણ છે. દેશના વિવિધ ભાગોમાં તે અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. જેમાં ગુજરાત: ગરબા અને દાંડિયા, પશ્ચિમ બંગાળ: દુર્ગા પૂજા અને ઉત્તર ભારત: રામલીલા કરવામાં આવે છે. આ રીતે, નવરાત્રી ભારતીય સંસ્કૃતિ અને આસ્થાનો મુખ્ય ઉત્સવ બની જાય છે.

• નવરાત્રી દરમિયાન શું કરવું

1. દેવી દુર્ગાની પૂજા કરો
2. દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ કરો
3. સાત્વિક ભોજન કરો
4. ધ્યાન અને આધ્યાત્મિક અભ્યાસ કરો

• નવરાત્રી દરમિયાન શું ન કરવું

1. ક્રોધ
2. માંસ અને દારૂ
3. નકારાત્મક વિચારો

વધુ વાંચો : 25 માર્ચે બુધ ચાલશે દક્ષીણમાર્ગી ચાલ, આ 3 રાશિઓનું ચમકી જશે

ચૈત્ર નવરાત્રી માત્ર ધાર્મિક તહેવાર નથી પરંતુ આધ્યાત્મિક ઉર્જા, આત્મશુદ્ધિ અને શક્તિ જાગૃતિનો સમય માનવામાં આવે છે. આ નવ દિવસો. જેમાં દરમિયાન દેવીના નવ સ્વરૂપો આપણને જીવનના નવ મહત્વપૂર્ણ ગુણો શીખવે છે હિંમત, સંયમ, ધીરજ, કરુણા, જ્ઞાન અને શક્તિ. ભક્તિ અને શ્રદ્ધાથી દેવીની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિના જીવનમાં સકારાત્મક પરિવર્તન આવે છે.

(DISCLAIMER : ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.)

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ