તમારા કામનું / નાના વેપારીઓ તથા સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ માટે આશીર્વાદરૂપ છે આવકવેરાની કલમ 44AD અને 44ADA, જાણો ફાયદા

નાના વેપારીઓ અને સર્વિસ પ્રોવાઇડર માટે આવકવેરો એટલે કે income tax ને લગતા નિયમો ઘણીવાર બોજરૂપ લાગે છે. તે એક સમય માંગી લે તેવી જટિલ પ્રક્રિયા છે. જે ક્યારેક તેમને પોતાના મુખ્ય વ્યવસાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં પણ આડે આવે છે.

પરંતુ હવે નાના વેપારીઓ કે સર્વિસ પ્રોવાઇડરની આ મુશ્કેલીને ઓછી કરવા માટે આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 હેઠળ કલમ 44AD અને કલમ 44ADA જેવી "Presumptive Taxation Scheme" (અનુમાનિત કરવેરા યોજના) રજૂ કરવામાં આવી છે. આ કલમો નાના કરદાતાઓને સરળતાથી તેમનો આવકવેરો ભરવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ તેનો લાભ લેતી વખતે કેટલીક સાવચેતી રાખવી અને નિયમોનું પાલન કરવું અત્યંત જરૂરી છે. ચાલો જાણીએ કે શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ.

સૌથી પહેલા તો જાણીએ કલમ 44AD વિશે

કલમ 44AD: નાના વેપારીઓ માટે સરળતા

કોણ લાભ લઈ શકે?

કલમ 44AD એ રહેવાસી વ્યક્તિઓ (Resident Individuals), હિન્દુ અવિભક્ત કુટુંબ (HUF) અને ભાગીદારી પેઢીઓ (Limited Liability Partnership - LLP સિવાય) માટે છે જેઓ Eligible ધંધો કરે છે.

પાત્રતા અને મર્યાદા:

આ કલમ હેઠળ નાણાકીય વર્ષ 2023-24 (આકારણી વર્ષ 2024-25) થી અમલી થયેલા સુધારા મુજબ, જો વ્યવસાયનું કુલ ટર્નઓવર અથવા કુલ આવક (Gross Receipts) રૂ. 3 કરોડ સુધી હોય તો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકાય છે. શરત એ છે કે કુલ ટર્નઓવર આવકના 5% થી વધુ રોકડ વ્યવહારનો ના હોવો જોઈએ. જો રોકડ વ્યવહારો 5% થી વધી જાય તો મર્યાદા રૂ. 2 કરોડ રહે છે. આ કલમ હેઠળ કમિશન, બ્રોકરેજ અથવા એજન્સીના વ્યવસાયો આવરી લેવાતા નથી.

આવકની ગણતરી:

આ કલમ હેઠળ કુલ ટર્નઓવર અથવા કુલ આવકના 8% ને નફો માનવામાં આવે છે અને તેના પર ટેક્સ ભરવાનો રહે છે. જોકે ટેક્સ પેયર 8% થી વધુ નફો પણ જાહેર કરી શકે છે. ડિજિટલ માધ્યમો (જેમ કે ચેક, બેંક ટ્રાન્સફર, UPI વગેરે) દ્વારા મળતી આવક માટે 6% ને નફો માનવામાં આવે છે.આમાં પણ ટેક્સ પેયર 6% થી વધુ નફો પણ જાહેર કરી શકે છે. આનાથી ડિજિટલ વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન મળે છે.

ફાયદા:

• હિસાબો રાખવાની જરૂર નથી: આ યોજના હેઠળ, ટેક્સ પેયરને વિગતવાર હિસાબ-કિતાબ (Books of Accounts) જાળવવાની જરૂર નથી. જે નાના વ્યવસાયો માટે મોટો રાહતનો વિષય છે.
• ઓડિટમાંથી મુક્તિ: કલમ 44AB હેઠળ ટેક્સ ઓડિટ કરાવવાની જરૂરિયાતમાંથી મુક્તિ મળે છે, સિવાય કે કેટલીક ચોક્કસ શરતો પૂરી થાય.
• સરળ રિટર્ન ફાઇલિંગ: ITR-4 (સુગમ) ફોર્મ દ્વારા સરળતાથી ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન ફાઇલ કરી શકાય છે.
• મુશ્કેલીમુક્ત કર પાલન: નાના વેપારીઓ તેમના મુખ્ય વ્યવસાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે, કારણ કે કર પાલનનો બોજ ઓછો થાય છે.

આ પણ વાંચો: જો જો ! આવી ભૂલ તમે ના કરતાં નહીં તો લોન મળવામાં પડશે ફાંફાં

કલમ 44ADA: નાના સર્વિસ પ્રોવાઇડર / પ્રોફેશનલ્સ માટે સરળતા

કોણ લાભ લઈ શકે?

કલમ 44ADA એ રહેવાસી વ્યક્તિઓ, HUF અને ભાગીદારી પેઢીઓ (LLP સિવાય) માટે છે જેઓ ચોક્કસ વ્યવસાયો (Specified Professions) માં રોકાયેલા છે. આમાં વકીલો, ડોકટરો, એન્જિનિયરો, આર્કિટેક્ટ્સ, એકાઉન્ટન્ટ્સ, ટેકનિકલ કન્સલ્ટન્ટ્સ, ઇન્ટિરિયર ડેકોરેટર્સ અને કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કર બોર્ડ (CBDT) દ્વારા સૂચિત કરાયેલ અન્ય વ્યવસાયોનો સમાવેશ થાય છે.

પાત્રતા અને મર્યાદા:

નાણાકીય વર્ષ 2023-24 (આકારણી વર્ષ 2024-25) થી અમલી થયેલા સુધારા મુજબ, જો વ્યવસાયની કુલ આવક (Gross Receipts) રૂ. 75 લાખ સુધી હોય અને રોકડ આવક 5% થી વધુ ન હોય, તો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકાય છે. જો રોકડ આવક 5% થી વધી જાય, તો મર્યાદા રૂ. 50 લાખ રહે છે.

આવકની ગણતરી:

આ કલમ હેઠળ, કુલ આવકના 50% ને નફો માનવામાં આવે છે અને તેના પર કર ભરવાનો રહે છે. જોકે, કરદાતા 50% થી વધુ નફો પણ જાહેર કરી શકે છે.

ફાયદા:

• હિસાબો રાખવાની જરૂર નથી: કલમ 44AD ની જેમ જ, અહીં પણ વિગતવાર હિસાબો જાળવવાની જરૂર નથી.
• ઓડિટમાંથી મુક્તિ: ટેક્સ ઓડિટમાંથી મુક્તિ મળે છે.
• સરળ ગણતરી: આવકની ગણતરી સરળ બને છે, કારણ કે કુલ આવકના 50% સીધા નફા તરીકે ગણવામાં આવે છે.
• ફ્રીલાન્સર્સ માટે આશીર્વાદરૂપ: ફ્રીલાન્સર્સ અને કન્સલ્ટન્ટ્સ માટે આ એક ખૂબ જ અનુકૂળ યોજના છે.

આ પણ વાંચો: લોન વગર કાર કઈ રીતે લેવી? માત્ર બચત કરો અને ઘરે લઈ આવો તમારી ડ્રીમ કાર

કલમ 44AD અને 44ADA હેઠળ સાવચેતી અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો:

જ્યારે આ કલમો નાના કરદાતાઓ માટે આશીર્વાદરૂપ છે, ત્યારે તેનો લાભ લેતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે:

1. 5 વર્ષનો નિયમ (ફક્ત 44AD માટે)

• જો તમે કલમ 44AD હેઠળ એકવાર અનુમાનિત કરવેરા યોજનાનો વિકલ્પ પસંદ કરો છો, તો તમારે સતત પાંચ આકારણી વર્ષો સુધી આ યોજના હેઠળ જ રહેવું પડશે.
• જો તમે કોઈ નાણાકીય વર્ષમાં આ યોજનામાંથી બહાર નીકળો છો (એટલે કે, 8% અથવા 6% થી ઓછો નફો દર્શાવો છો) અને તમારી કુલ આવક મૂળભૂત કર મુક્તિ મર્યાદા કરતાં વધી જાય છે, તો તમારે તે વર્ષ માટે અને ત્યારબાદના પાંચ આકારણી વર્ષો માટે હિસાબો રાખવા પડશે અને ટેક્સ ઓડિટ પણ કરાવવું પડશે. આ નિયમ 44ADA માટે લાગુ પડતો નથી, પ્રોફેશનલ્સ ગમે ત્યારે આ યોજનામાંથી બહાર નીકળી શકે છે.

2.વાસ્તવિક નફાની ગણતરી:

• જો તમારો વાસ્તવિક નફો કલમ 44AD માં નિર્ધારિત 8% (અથવા 6%) કરતા ઓછો હોય, પરંતુ તમે તે નફાને ઓછો દર્શાવવા માંગતા હો, તો તમારે કલમ 44AA મુજબ હિસાબ-કિતાબ રાખવા પડશે અને જો તમારી કુલ આવક મૂળભૂત કર મુક્તિ મર્યાદા કરતાં વધી જાય તો કલમ 44AB મુજબ ટેક્સ ઓડિટ પણ કરાવવું પડશે.
• તેવી જ રીતે, 44ADA હેઠળ જો તમારો વાસ્તવિક નફો 50% કરતા ઓછો હોય અને તમે તે ઓછો નફો દર્શાવવા માંગતા હો, તો તમારે હિસાબો રાખવા પડશે અને જો તમારી કુલ આવક મૂળભૂત કર મુક્તિ મર્યાદા કરતાં વધુ હોય તો ઓડિટ કરાવવું પડશે.

3.ખર્ચાઓની બાદબાકી નહીં:

• આ કલમો હેઠળ તમે નફો અનુમાનિત ધોરણે જાહેર કરો છો, તેથી કલમ 30 થી 38 હેઠળ આવરી લેવાયેલા કોઈપણ વ્યવસાયિક ખર્ચની અલગથી બાદબાકીની મંજૂરી નથી. આમાં ઘસારા (depreciation) નો પણ સમાવેશ થાય છે. જોકે, ઘસારાની ગણતરી સંપત્તિના Written Down Value (WDV) નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ભાગીદારી પેઢી માં ભાગીદારો ને મળવા પાત્ર પગાર / મહેનતાણું પણ અલગ થી ખર્ચ તરીકે બાદ નથી મળતું.
• જો કે, કલમ 80C થી 80U હેઠળ ઉપલબ્ધ વ્યક્તિગત કપાત (જેમ કે LIC, PF, મેડિક્લેમ પ્રીમિયમ વગેરે) નો લાભ લઈ શકાય છે.

4.એડવાન્સ ટેક્સ:

• આ કલમોનો વિકલ્પ પસંદ કરનાર કરદાતાઓએ નાણાકીય વર્ષના 15 માર્ચ સુધીમાં તેમનો 100% એડવાન્સ ટેક્સ ચૂકવવો ફરજિયાત છે. જો આ કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો કલમ 234C હેઠળ વ્યાજ લાગી શકે છે.

5.પાત્રતાની શરતોનું પાલન:

• ટર્નઓવર/આવકની મર્યાદા (રૂ. 3 કરોડ/રૂ. 75 લાખ) અને રોકડ વ્યવહારોની 5% મર્યાદાનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. જો આ મર્યાદાઓ ઓળંગાઈ જાય તો તમે આ યોજના માટે પાત્ર રહેતા નથી અને તમારે સામાન્ય જોગવાઈઓ હેઠળ હિસાબ-કિતાબ અને ઓડિટ કરાવવું પડી શકે છે.

આ પણ વાંચો: પોતાનો બિઝનેસ શરૂ કરવો છે? તો ભૂલથી પણ આ 4 વાતોને ઇગ્નોર ન કરતા, નહીંતર...!

ટર્નઓવર/આવક સાબિત કરવા માટે જરૂરી પુરાવા:

જોકે આ કલમો હેઠળ હિસાબ-કિતાબ રાખવાની જરૂર નથી, પરંતુ આવકવેરા અધિકારી માંગે ત્યારે તમારું ટર્નઓવર અથવા કુલ આવક સાબિત કરવા માટે તમારી પાસે પૂરતા પુરાવા હોવા જોઈએ. આ માટે નીચેના દસ્તાવેજો ઉપયોગી થઈ શકે છે:

• ઇન્વોઇસ/બિલની નકલો: તમે ગ્રાહકોને આપેલા તમામ વેચાણ બિલ/ઇન્વોઇસની નકલો.
• રોકડ મેમો/રસીદ બુક: રોકડ વ્યવહારો માટે જારી કરાયેલા રોકડ મેમો અથવા રસીદોની નકલો.
• બેંક સ્ટેટમેન્ટ: તમારા વ્યવસાય અથવા વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા બેંક ખાતાઓના સંપૂર્ણ બેંક સ્ટેટમેન્ટ, જે ડિજિટલ અને ચેક દ્વારા મળતી આવક દર્શાવે છે.
• POS મશીનના રેકોર્ડ્સ: જો તમે POS મશીનનો ઉપયોગ કરતા હો, તો તેના દૈનિક, માસિક અને વાર્ષિક વેચાણના રેકોર્ડ્સ.
• GST રિટર્ન્સ: જો તમે GST હેઠળ નોંધાયેલા હો, તો તમારા GSTR-1, GSTR-3B જેવા GST રિટર્ન્સ, જે તમારા ટર્નઓવરનો પુરાવો આપે છે.
• ચુકવણી (PAYMENT) ગેટવેના રેકોર્ડ્સ: જો તમે ઓનલાઈન ચુકવણી (PAYMENT) ગેટવે (જેમ કે PayU, Razorpay, Google Pay Business વગેરે) નો ઉપયોગ કરતા હો, તો તેના ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ્સ.
• વેચાણ રજીસ્ટર/સારાંશ: ભલે વિગતવાર હિસાબ ન હોય, તમે દૈનિક/સાપ્તાહિક/માસિક વેચાણનો એક સરળ સારાંશ (Summary) રાખી શકો છો.
• ખરીદીના બિલ/ઇન્વોઇસ: જોકે ખર્ચની બાદબાકી નથી મળતી, પરંતુ ખરીદીના બિલ વ્યવસાયના કદ અને પ્રવૃત્તિનો અંદાજ આપવામાં મદદ કરી શકે છે

આ પણ વાંચો: અનિલ અંબાણીના આ શેરે રોકાણકારોને બનાવ્યા માલામાલ, શેરમાં 5400% નો ઉછાળો

તારણ:

કલમ 44AD અને 44ADA ખરેખર નાના વેપારીઓ અને સેવા પ્રદાતાઓ માટે આવકવેરા પ્રણાલીને સરળ બનાવે છે. આ કલમો અનુપાલનનો બોજ ઘટાડીને તેમને તેમના વ્યવસાયના વિકાસ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સક્ષમ બનાવે છે. જોકે, આ યોજનાઓનો લાભ લેતી વખતે તેના નિયમો અને શરતો, ખાસ કરીને 5 વર્ષનો નિયમ (ફક્ત 44AD માટે), વાસ્તવિક નફાની સ્થિતિમાં ઓડિટની જરૂરિયાત અને ટર્નઓવર સાબિત કરવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો વિશે સ્પષ્ટ સમજણ હોવી અનિવાર્ય છે. સહેજ પણ બેદરકારી કરવેરા અધિકારી દ્વારા નોટિસ અથવા દંડ તરફ દોરી શકે છે. તેથી, આ કલમોનો વિકલ્પ પસંદ કરતા પહેલા કોઈ અનુભવી કર સલાહકારની મદદ લેવી હંમેશા હિતાવહ છે. યોગ્ય કાળજી અને આયોજન સાથે, આ કલમો નાના વ્યવસાયો અને પ્રોફેશનલ્સ માટે ખરેખર ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

( Disclaimer: આ આર્ટીકલમાં વ્યક્ત થયેલા વિચારો લેખકના મૌલિક વિચારો છે. vtvgujarati.com કોઈ પણ મુશ્કેલી માટે બંધનકર્તા રહેશે નહીં જેની ખાસ નોંધ લેવી.)

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લે સ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઈને અથવા આ લાઈન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ