બ્રેકિંગ ન્યુઝ
5 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 06:37 PM, 18 July 2026
1/5
દુનિયાની સૌથી ઊંચી ઇમારત બુર્જ ખલીફા (Burj Khalifa) ની ઊંચાઈ 828 મીટર છે. હાલમાં સાઉદી અરેબિયા તેના મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ 'જેદ્દાહ ટાવર' (Jeddah Tower) દ્વારા 1 કિલોમીટરથી પણ ઊંચી ઇમારત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પરંતુ શું માણસ આનાથી પણ ઘણી ગુણી ઊંચી ઇમારતો બનાવી શકે છે? આ સવાલનો ઉત્સુકતાપૂર્ણ જવાબ ખુદ બુર્જ ખલીફાના મુખ્ય સ્ટ્રક્ચરલ એન્જિનિયર બિલ બેકરે (Bill Baker) આપ્યો છે. 'અરેબિયન બિઝનેસ' ના રિપોર્ટ અનુસાર, બિલ બેકરનું માનવું છે કે માનવની ઇજનેરી ક્ષમતા હજુ સુધી તેની અંતિમ સીમા પર પહોંચી નથી.
2/5
બિલ બેકરના જણાવ્યા મુજબ, વર્તમાન સમયમાં સૌથી મોટો પડકાર ટેકનોલોજી નથી. એન્જિનિયરો પાસે આવી અતિ-ઊંચી ઇમારતો ડિઝાઇન કરવાની સંપૂર્ણ ક્ષમતા પહેલેથી જ મોજૂદ છે. અસલી સવાલ એ છે કે શું આટલી ઊંચી ઇમારત બનાવવી આર્થિક રીતે ફાયદાકારક સાબિત થશે? અને શું તેમાં રહેતા કે કામ કરતા લોકોને તેનાથી વાસ્તવિક લાભ મળશે? એટલે કે હવે ચર્ચા ઊંચાઈની નહીં પરંતુ તેની જરૂરિયાત અને ઉપયોગિતાની છે.તેમણે ઉમેર્યું કે, આજે ઉપલબ્ધ ટેકનોલોજી અને ભવિષ્યમાં વિકસિત થનારી 'અલ્ટ્રા-હાઈ સ્ટ્રેન્થ કોંક્રિટ' (Ultra-High Strength Concrete) જેવી નવી નિર્માણ સામગ્રીની મદદથી સૈદ્ધાંતિક રીતે ઘણા કિલોમીટર ઊંચા ટાવર બનાવવા શક્ય છે. જો ભવિષ્યમાં નવી મટીરિયલ્સ પહેલા કરતાં વધુ મજબૂત અને હલકી બનશે, તો ઇમારતોની ઊંચાઈ વધારવી વધુ સરળ બનશે.
3/5
બિલ બેકરના મતે, ગગનચુંબી ઇમારતો માટે સૌથી મોટો પડકાર તેનું વજન નથી હોતું, પરંતુ વેગવંતો પવન હોય છે. જેમ-જેમ ઇમારતની ઊંચાઈ વધે છે, તેમ-તેમ પવનનું દબાણ અને તેની તાકાત પણ ભયજનક રીતે વધવા લાગે છે. આનાથી ઇમારતમાં ઝૂકાવ, ધ્રુજારી (કંપન) અને અસ્થિરતાનું જોખમ ઊભું થાય છે. આ જ કારણે 'સુપરટોલ' (Supertall) ઇમારતોની ડિઝાઇન કરતી વખતે 'વિન્ડ લોડ' (Wind Load) ને સૌથી મહત્વનો ફેક્ટર ગણવામાં આવે છે. એન્જિનિયરો બિલ્ડિંગનો આકાર અને બાહ્ય ડિઝાઇન એવી રીતે તૈયાર કરે છે જેથી પવનનો પ્રવાહ તૂટી જાય અને દબાણ ઘટી જાય. બુર્જ ખલીફાની દાદર જેવી (સીડીનુમા) ડિઝાઇન પણ આ જ વિચારનું પરિણામ છે, જેથી તેજ પવન સીધો જ ઇમારતને નુકસાન ન પહોંચાડી શકે.
4/5
સુપરટોલ ઇમારતોને સ્થિર રાખવા માટે એન્જિનિયરોએ 'Buttressed Core' નામની નવી માળખાકીય પ્રણાલી વિકસાવી છે. આ એક ખાસ સ્ટ્રક્ચરલ ડિઝાઇન સિસ્ટમ છે જે બુર્જ ખલીફા માટે જ ખાસ બનાવવામાં આવી હતી. આ ડિઝાઇનમાં ઇમારતની મધ્યમાં એક અત્યંત મજબૂત કોંક્રિટ કોર બનાવવામાં આવે છે, જેની ચારેય બાજુ ત્રણ પાંખો (વિંગ્સ) જેવી સંરચનાઓ હોય છે. આ ત્રણેય હિસ્સા એકબીજાને સપોર્ટ આપે છે, જેને કારણે તેને 'બટ્રેસ્ડ કોર' એટલે કે સપોર્ટ કરતું કેન્દ્રીય માળખું કહેવામાં આવે છે. આ ડિઝાઇન બિલ્ડિંગનું આખું વજન સંતુલિત રીતે પાયા સુધી પહોંચાડે છે અને ધરતીકંપ કે વાવાઝોડા દરમિયાન ઇમારતને સુરક્ષિત રાખે છે.
5/5
ભવિષ્યની ગગનચુંબી ઇમારતોમાં માત્ર ઊંચાઈ જ નહીં પરંતુ ટકાઉ વિકાસ (Sustainable Development) પર ધ્યાન આપવું પડશે. કારણ કે ઊંચાઈ વધવાની સાથે જ લિફ્ટ સિસ્ટમ, ઇમરજન્સી એક્ઝિટ (આપાતકાલીન નિકાસ), મેઇન્ટેનન્સ, ઉર્જાનો વપરાશ, બાંધકામ ખર્ચ અને કાર્બન ઉત્સર્જન જેવા મોટા પડકારો પણ અનેક ગણા વધી જાય છે. છેલ્લે બેકરે નોંધ્યું કે, બુર્જ ખલીફાએ સાબિત કર્યું છે કે એક સુપરટોલ ઇમારત આખા શહેરની ઓળખ બદલી શકે છે. તેના નિર્માણ બાદ દુબઈમાં પ્રવાસન (Tourism), વિદેશી રોકાણ અને વૈશ્વિક ઓળખમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. પરંતુ ભવિષ્યની આવી ઇમારતોની સફળતા માત્ર તેની ઊંચાઈથી નહીં, પરંતુ તે પર્યાવરણ અને માનવ જીવનમાં કેટલું યોગદાન આપે છે તેના પરથી નક્કી થશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.
ટોપ સ્ટોરીઝ