ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / પ્યૂનથી લઇને ઓફિસર સુધી.., વધશે આટલી સેલરી, સમજો કેલ્ક્યુલેશન
Last Updated: 03:00 PM, 7 September 2026
ADVERTISEMENT
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓમાં હાલ 8મા પગાર પંચને લઈને ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે. દેશભરના વિવિધ રાજ્યોમાં આ મુદ્દે બેઠકો ચાલી રહી છે. હાલમાં કર્મચારીઓના પગાર વધારા અંગે સૌથી મોટી ચર્ચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર કેન્દ્રિત છે. કર્મચારીઓ વાસ્તવિક પગાર વધારાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. જો સરકાર 7મા પગાર પંચના ઉદાહરણને અનુસરીને 8મા પગાર પંચમાં પણ 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરે છે, તો કર્મચારીઓને મોટો ફાયદો થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પટાવાળા, શિક્ષકો અને વર્ગ-1 અધિકારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થઈ શકે તે સમજવું જરૂરી છે.
ADVERTISEMENT

સૌ પ્રથમ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજીએ. સરળ ભાષામાં કહીએ તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એક પ્રકારનો ગુણક છે. જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ લાગુ કરવામાં આવે છે ત્યારે નવા મૂળ પગાર નક્કી કરવા માટે જૂના મૂળ પગારને આ ફેક્ટરથી ગુણાકાર કરવામાં આવે છે. 7મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 રાખવામાં આવ્યું હતું. જો 8મા પગાર પંચમાં પણ આ જ ફોર્મ્યુલા અપનાવવામાં આવે તો ગણતરી સીધી રહેશે. નવા મૂળ પગારની ગણતરી કરવા માટે જૂના મૂળ પગારને 2.57થી ગુણાકાર કરવો પડશે. એટલે કે ફોર્મ્યુલા પ્રમાણે નવો બેઝિક પગાર = જૂનો બેઝિક પગાર એટલે કે 7મા CPCનો બેઝિક પગાર × 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર.
ADVERTISEMENT
હવે અલગ-અલગ હોદ્દા પર કામ કરતા કર્મચારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થઈ શકે તે સમજીએ. ગ્રુપ-ડીના કર્મચારીઓ એટલે કે પટાવાળા અથવા MTS માટે 7મા પગાર પંચ હેઠળ લેવલ-1માં પ્રારંભિક મૂળ પગાર ₹18,000 છે. જો 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો તેમનો નવો મૂળ પગાર ₹46,260 થઈ શકે છે. એટલે કે તેમના મૂળ પગારમાં કુલ ₹28,260નો વધારો થઈ શકે છે. આ રીતે ₹18,000નો હાલનો બેઝિક પગાર સીધો ₹46,260 સુધી પહોંચી શકે છે.
ADVERTISEMENT
તે જ રીતે લેવલ-6 પર પોસ્ટ કરાયેલા પ્રાથમિક અથવા TGT શિક્ષકનો હાલનો મૂળ પગાર ₹35,400 છે. જો 8મા પગાર પંચમાં 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો તેમનો નવો મૂળ પગાર ₹90,978 થઈ શકે છે. એટલે કે શિક્ષકના મૂળ પગારમાં ₹55,578નો વધારો થઈ શકે છે. આ ગણતરી પ્રમાણે તેમનો નવો બેઝિક પગાર આશરે ₹91 હજાર થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
ક્લાસ-1 અધિકારીઓ માટે પણ આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે. લેવલ-10ના અધિકારી એટલે કે IAS-SDMનો હાલનો પ્રારંભિક મૂળ પગાર ₹56,100 છે. જો 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો આ મૂળ પગાર વધીને ₹1,44,177 થઈ શકે છે. એટલે કે અધિકારીઓનો પ્રારંભિક મૂળ પગાર ₹1.44 લાખથી વધુ થઈ શકે છે. આ ગણતરી પ્રમાણે અધિકારીના મૂળ પગારમાં કુલ ₹88,077નો વધારો થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
આ પ્રમાણે જો 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો પટાવાળા અથવા MTSનો ₹18,000નો મૂળ પગાર ₹46,260 થઈ શકે છે અને તેમાં ₹28,260નો વધારો થાય છે. પ્રાથમિક અથવા TGT શિક્ષકનો ₹35,400નો મૂળ પગાર ₹90,978 થઈ શકે છે અને તેમાં ₹55,578નો વધારો થઈ શકે છે. જ્યારે લેવલ-10ના IAS-SDM જેવા વર્ગ-1 અધિકારીનો ₹56,100નો મૂળ પગાર વધીને ₹1,44,177 થઈ શકે છે અને તેમાં ₹88,077નો વધારો થઈ શકે છે. જોકે, આ ગણતરી માત્ર મૂળ પગારની છે. કર્મચારીઓને મળતા DA એટલે કે મોંઘવારી ભથ્થું, HRA એટલે કે ઘર ભાડું ભથ્થું અને TA એટલે કે મુસાફરી ભથ્થું ઉમેર્યા બાદ વાસ્તવિક પગાર આનાથી વધારે હોઈ શકે છે. 8મો પગાર પંચ લાગુ થયા બાદ મૂળ પગારમાં વધારા સાથે અન્ય ભથ્થાં પર પણ તેની સીધી અસર થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
8મા પગાર પંચમાં નવું કમિશન લાગુ થયા બાદ મોંઘવારી ભથ્થું એટલે કે DAને શૂન્ય એટલે કે 0 ટકા પર ફરીથી સેટ કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ નવા મૂળ પગારના આધારે DAની ગણતરી કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત નવા બેઝિક પગારના આધારે HRA અને TAમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે કર્મચારીઓના કુલ પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે અને તેમના ઘરે લઈ જવાના પગારમાં પણ વધારો જોવા મળી શકે છે. 8મા પગાર પંચના સંભવિત લાભો માત્ર સરકારી કર્મચારીઓ પૂરતા મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ પેન્શનરોને પણ તેનો ફાયદો મળી શકે છે. આપેલી ગણતરી પ્રમાણે જો 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે તો હાલમાં ₹9,000ની લઘુત્તમ પેન્શન વધીને ₹23,130 થઈ શકે છે. એટલે કે પેન્શનરોને પણ મોટી રાહત મળી શકે છે.
આ પણ વાંચો : LPGની e-KYC ડેડલાઇન આજે ખતમ, તો પછી ગેસ સિલિન્ડર કેવી રીતે મેળવશો?
હાલમાં 2.57ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને આધાર બનાવીને આ તમામ ગણતરી કરવામાં આવી છે. જો સરકાર 7મા પગાર પંચની જેમ 8મા પગાર પંચમાં પણ 2.57નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરે તો ઉપર મુજબ મૂળ પગારમાં વધારો થઈ શકે છે. જોકે, 8મા પગાર પંચમાં અંતિમ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેટલો રહેશે, નવો મૂળ પગાર કેટલો નક્કી થશે અને DA, HRA તથા TAમાં શું ફેરફાર થશે તે સરકારના અંતિમ નિર્ણય બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો