સંશોધન / હવે પાવર પ્લાન્ટની રાખ બનશે ફાયદાકારક, તૈયાર કરાશે વોટરપ્રૂફ સામગ્રી

કપડાં ધોવા દરમિયાન ‌સ્ટિય‌િરક એસિડ કપડાંમાં જમા થયેલી ગંદકી ધોવાનું કામ કરે છે. તેની મદદથી કપડાંની ગંદકી એવી જ રીતે ઠીક થાય છે જેવી રીતે પાણીમાંથી તેલ અલગ થાય છે. સ્ટિય‌િરક એસિડની આ ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરતા સંશોધકોએ સુપર હાઇડ્રોફોબિક ફ્લાય એશ કણોને વિક‌િસત કર્યા છે. પાણીની નવી સપાટી અને સામગ્રી માટે તાજેતરનાં વર્ષોમાં ‌વિજ્ઞાનીઓએ પ્રકૃતિથી પ્રેરણા મેળવી છે.

ઉદાહરણ તરીકે પીચર પ્લાન્ટનાં પાન સુપર હાઇડ્રોફોબિક હોય છે, જે છોડને પોતાનો શિકાર પકડવામાં મદદ કરે છે. કમળ પણ સુપર હાઇડ્રોફોબિક હોય છે. તેની મદદથી ખુદને સ્વચ્છ રાખે છે. ગુલાબની પાંખડીમાં પણ એ ખાસિયત હોય છે, પરંતુ કમળનાં પત્તાંની જેમ તેમાં પાણીની બુંદ હોતી નથી. તેનાથી પ્રેરાઇને વિજ્ઞાનીઓએ નવી સામગ્રી તૈયાર કરી છે. સંશોધકોએ કહ્યું કે ફ્લાય એશ આધારિત વોટરપ્રૂફ સામગ્રીનું કામ તેને બનાવવામાં વપરાતી સામગ્રી પર નિર્ભર કરે છે.

અભ્યાસ દરમ્યાન સંશોધકોએ જાણ્યું કે જ્યારે અલગ અલગ આકાર અને બનાવટના ફ્લાય એશના કણોનો ઉપયોગ કરાય છે ત્યારે સુપર હાઇડ્રોફોબિક સામગ્રી ઉત્પન્ન થાય છે. તે કમળનાં પત્તાંની જેમ વ્યવહાર કરે છે. બીજી બાજુ જ્યારે એક જ આકાર અને બનાવટની ફ્લાય એશના કણનો ઉપયોગ કરીને સામગ્રી તૈયાર કરાય છે ત્યારે તે ગુલાબની પાંખડીઓની જેમ કામ કરે છે. તેમાં પાણી રોકાઇ જાય છે અને તેમાંથી બનેલી સામગ્રી પાણીનો શોષતી નથી અને તેને નીચે પણ પડવા દેતી નથી.

ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મટીરિયલ સાયન્સ અને મેટલર્જિકલ એન્જિનિયરિંગની ડોક્ટર મુદ્રિકા ખંડેલવાલે કહ્યું કે આપણે ફ્લાય એશને સંશોધિત કરીને તેમાં વોટરપ્રૂફ સામગ્રી બનાવી શકીએ છીએ. ભવિષ્યમાં વ્યાપક રૂપથી લોખંડની સામગ્રીનો પણ તેમાં ઉપયોગ થઇ શકે છે.