બ્રેકિંગ ન્યુઝ
Last Updated: 09:29 AM, 19 August 2026
અમેરિકામાં ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારી શરૂ થઈ છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતની ચૂંટણી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરીને મતદાર ચકાસણીને વધુ મજબૂત બનાવવાની વાત કરી છે. અમેરિકામાં મતદાર રેકોર્ડ અને નાગરિકતાની ચકાસણીની પ્રક્રિયાની સરખામણી ભારતની SIR સાથે થઈ રહી છે.ટ્રમ્પના આ દાવા અને SAVE America Actને લઈને અમેરિકામાં નવી રાજકીય ચર્ચા છેડાઈ છે. અમેરિકામાં મતદાર રેકોર્ડ અને નાગરિકતાના ડેટા વચ્ચે ચકાસણીની વાત સામે આવી છે. આ પ્રક્રિયાની સરખામણી ભારતમાં ચાલી રહેલી SIR એટલે કે Special Intensive Revision સાથે કરવામાં આવી રહી છે. જોકે બંને દેશોની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે એકસરખી નથી.
ADVERTISEMENT
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાની ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં મતદાર ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવવાની દલીલ કરતા ભારતનું ઉદાહરણ આપ્યું છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા પ્રમાણે ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં મતદારની ઓળખ માટે ફોટો IDનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેમણે આ મુદ્દાને અમેરિકામાં પ્રસ્તાવિત SAVE America Actના સમર્થન સાથે જોડ્યો છે.ટ્રમ્પે ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સાથેની ચર્ચાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ ચર્ચામાં અમેરિકામાં મતદાન વખતે ફરજિયાત ફોટો ID અંગે સવાલ ઉઠ્યો હોવાનું ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે અમેરિકામાં ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
ADVERTISEMENT
અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે અમેરિકામાં ભારતની SIRની સીધી નકલ શરૂ થઈ છે એવું કહેવું યોગ્ય નથી. બંને દેશોમાં ચૂંટણી કાયદા અને મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પદ્ધતિ અલગ છે.પરંતુ બંને પ્રક્રિયામાં એક સામ્ય જોવા મળે છે. મતદાર રેકોર્ડની ચકાસણી કરીને અયોગ્ય અથવા બિનપાત્ર વ્યક્તિઓની ઓળખ કરવી અને મતદાર યાદીને વધુ ચોક્કસ બનાવવાનો હેતુ બંને ચર્ચાઓમાં જોવા મળે છે.ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે 2020ની ચૂંટણી સાથે જોડાયેલા મતદાર રેકોર્ડની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે 12.8 કરોડ રેકોર્ડની તપાસમાં 24 હજારથી વધુ લોકોને બિન-અમેરિકન નાગરિક ગણાવ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે. હવે વધુ 3.2 કરોડ રેકોર્ડની તપાસ કરવાની વાત પણ તેમણે કરી છે.
ADVERTISEMENT

ADVERTISEMENT
ટ્રમ્પ આ આંકડાને 2020ની ચૂંટણી અંગેના પોતાના જૂના દાવા સાથે જોડે છે. જોકે માત્ર મતદાર રેકોર્ડમાં નાગરિકતા અંગે કોઈ વિસંગતતા મળવી એ પોતે જ 2020ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનું પરિણામ ખોટું હતું તેનો પુરાવો નથી.ખાસ કરીને આ રેકોર્ડમાં રહેલા દરેક વ્યક્તિએ ખરેખર મતદાન કર્યું હતું કે નહીં અને જો કર્યું હોય તો તેમણે કોને મત આપ્યો હતો તે અલગ પ્રશ્ન છે. તેથી આ આંકડાને સીધો ચૂંટણી પરિણામ સાથે જોડવો યોગ્ય નથી.2020ની ચૂંટણીમાં જો બાઇડને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને લોકપ્રિય મતમાં 70 લાખથી વધુ મતના અંતરથી હરાવ્યા હતા. ટ્રમ્પે ત્યારથી ચૂંટણીમાં ગેરરીતિના દાવા સતત ઉઠાવ્યા છે. જોકે ચૂંટણી પરિણામ બદલાય તેવા વ્યાપક ગેરરીતિના તેમના દાવાઓને ચૂંટણી અધિકારીઓ, ઓડિટ અને અદાલતી પ્રક્રિયાઓમાં સમર્થન મળ્યું નથી.

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
અમેરિકામાં આ સમગ્ર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં SAVE America Act છે. આ કાયદાનો પ્રસ્તાવ ફેડરલ ચૂંટણી માટે મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવતી વખતે અમેરિકન નાગરિકતાનો દસ્તાવેજી પુરાવો રજૂ કરવાની વ્યવસ્થા કરવા માંગે છે.પ્રસ્તાવ મુજબ મતદાર નોંધણી માટે અમેરિકન પાસપોર્ટ, ચોક્કસ પ્રકારનું સરકારી ID, જન્મ પ્રમાણપત્ર અથવા નાગરિકતાનો અન્ય માન્ય દસ્તાવેજ જેવા પુરાવાનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. જે વ્યક્તિ પાસે સીધો દસ્તાવેજી પુરાવો ન હોય તેના માટે પણ કેટલીક વૈકલ્પિક ચકાસણી પ્રક્રિયાની જોગવાઈ પ્રસ્તાવમાં રાખવામાં આવી છે.કાયદાના પ્રસ્તાવમાં નાગરિક ન હોય તેવી વ્યક્તિની નોંધણીને રોકવા અને મતદાર રેકોર્ડમાં નાગરિકતાની ચકાસણીને વધુ મજબૂત બનાવવાની જોગવાઈઓ છે. જોકે આ કાયદો ભારતની SIR નથી અને બંનેની કાનૂની રચના અલગ છે.
ટ્રમ્પ અને તેમના સમર્થકો માટે મતદાર ઓળખ અને નાગરિકતાની ચકાસણી ચૂંટણીની પારદર્શિતા સાથે જોડાયેલો મહત્વનો મુદ્દો છે. તેમનું કહેવું છે કે માત્ર યોગ્ય અમેરિકન નાગરિકો જ ફેડરલ ચૂંટણીમાં મત આપી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિયમો કડક હોવા જોઈએ.બીજી તરફ વિરોધીઓ અને ટીકાકારોનું કહેવું છે કે મતદાર રેકોર્ડમાં ડેટાની ભૂલો અથવા અધૂરી માહિતી હોઈ શકે છે. જો ચકાસણીની પ્રક્રિયા ખૂબ કડક બનાવવામાં આવે તો કાયદેસર રીતે મત આપવા લાયક લોકો માટે પણ નોંધણી અથવા મતદાન મુશ્કેલ બની શકે છે.આ કારણે અમેરિકામાં ચૂંટણી સુરક્ષા અને મતદાર અધિકાર બંને વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવવું તે અંગે રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે.
ભારતમાં SIRનો મુખ્ય ઉદ્દેશ મતદાર યાદીની વિશેષ રીતે ચકાસણી અને સુધારણા કરવાનો છે. મતદાર યાદીમાં યોગ્ય મતદારોના નામ રહે અને અયોગ્ય નામોની ઓળખ થાય તે માટે પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે છે.અમેરિકામાં ચર્ચાઈ રહેલી વ્યવસ્થા મુખ્યત્વે મતદાર નોંધણી વખતે નાગરિકતાના પુરાવા અને મતદાર રેકોર્ડની ચકાસણીને વધુ કડક બનાવવાની આસપાસ કેન્દ્રિત છે. તેથી તેને ભારતની SIRની સંપૂર્ણ નકલ ગણવી યોગ્ય નથી.હા, બંને મામલામાં એક મોટો સવાલ સમાન છે કે મતદાર યાદી કેટલી ચોક્કસ છે અને તેને ચકાસવાની પ્રક્રિયા કેટલી પારદર્શક હોવી જોઈએ. આ જ કારણથી ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ અમેરિકાની ચૂંટણી વ્યવસ્થાની ચર્ચામાં ભારતનું ઉદાહરણ ખાસ મહત્વનું બન્યું છે.
ટ્રમ્પના તાજેતરના નિવેદનોથી સ્પષ્ટ છે કે તેઓ અમેરિકામાં મતદાર ઓળખ અને નાગરિકતાની ચકાસણીના નિયમોને વધુ કડક બનાવવાના પક્ષમાં છે. ભારતની ચૂંટણી વ્યવસ્થાનો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે આ માંગને વધુ રાજકીય વજન આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.આગામી સમયમાં SAVE America Act અંગે અમેરિકાની રાજનીતિમાં વધુ ચર્ચા થઈ શકે છે. જો આવા નિયમો કાયદો બને તો ફેડરલ ચૂંટણી માટે મતદાર નોંધણીની પ્રક્રિયામાં નાગરિકતાના દસ્તાવેજી પુરાવાનું મહત્વ વધી શકે છે. હાલમાં આ મુદ્દો અમેરિકાની ચૂંટણી રાજનીતિમાં પારદર્શિતા, મતદાર અધિકાર અને ચૂંટણી સુરક્ષા વચ્ચેની મોટી ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની ગયો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.