અમદાવાદ / ઘરે પત્તા રમવું ગુનો નહીં, ગુજરાત હાઈકોર્ટે 2018ના કેસમાં આપ્યો ચુકાદો, આવા કિસ્સામાં FIRના કરી શકે પોલીસ

ખાનગી ઘરમાં મિત્રો કે પરિવાર સાથે પત્તા રમવાની પ્રવૃત્તિને માત્ર એટલા આધારે જુગારધામ ગણાવી શકાય નહીં કે તેમાં પૈસાની રમત ચાલી રહી હતી. સ્થળને કાયદા હેઠળ ‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ તરીકે સાબિત કરવા માટે ત્યાં જુગાર રમાડવાના બદલામાં ચાર્જ વસૂલાતો હોવો અથવા માલિક-કબજેદારને આર્થિક લાભ મળતો હોવાનો આધાર જરૂરી છે. ગુજરાત હાઇકોર્ટના વર્ષ 2018ના એક ચુકાદામાં આ મહત્વપૂર્ણ કાનૂની મુદ્દો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

અમદાવાદના સેટેલાઇટ વિસ્તારનો મામલો

વર્ષ 2018માં અમદાવાદના સેટેલાઇટ વિસ્તારમાં આવેલા એક ફ્લેટમાં પોલીસે દરોડો પાડ્યો હતો. પોલીસને બાતમી મળી હતી કે ફ્લેટમાં જુગાર રમાઈ રહ્યો છે. દરોડા દરમિયાન પાંચ વ્યક્તિઓ પત્તા રમતી મળી આવી હતી. પોલીસે તેમની પાસેથી રોકડ રકમ અને પત્તા કબજે કર્યા હતા.

આ મામલે આનંદનગર પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુજરાત પ્રિવેન્શન ઑફ ગેમ્બલિંગ ઍક્ટ, 1887ની કલમ 4 અને 5 હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ આરોપીઓએ FIR રદ કરવાની માંગ સાથે ગુજરાત હાઇકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો.

આરોપીઓ તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ખાનગી રહેણાંક મકાનમાં માત્ર પત્તા રમવાની પ્રવૃત્તિથી તે સ્થળને ‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ કહી શકાય નહીં.

‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ સાબિત કરવું જરૂરી

હાઇકોર્ટે મામલાની સુનાવણી દરમિયાન નોંધ્યું હતું કે જુગારધારા હેઠળ કાર્યવાહી કરવા માટે માત્ર પત્તા અને રોકડ મળી આવવી પૂરતી નથી. કોઈ સ્થળને ‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ તરીકે ગણાવવા માટે કાયદામાં નિર્ધારિત તત્ત્વો સાબિત થવા જરૂરી છે.

કોર્ટના અવલોકન મુજબ, જો મકાનના માલિક અથવા કબજેદાર દ્વારા પત્તા રમવા માટે કોઈ ચાર્જ લેવામાં આવતો હોય અથવા સ્થળ પરથી આર્થિક લાભ મેળવવામાં આવતો હોય, તો તે બાબત કાયદાકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. પરંતુ લોકો પોતાના ખાનગી ઘરમાં પૈસા લગાવીને પત્તા રમે છે એટલા માત્રથી આખું મકાન જુગારધામ બની જતું નથી.

પોલીસ ફરિયાદમાં નફાના તત્ત્વનો અભાવ

આ કેસમાં પોલીસની ફરિયાદમાં એવી સ્પષ્ટ વિગતો અથવા પુરાવા દર્શાવવામાં આવ્યા નહોતા કે જેનાથી ફ્લેટને નફાના હેતુથી ચલાવવામાં આવતા જુગારના અડ્ડા તરીકે સ્થાપિત કરી શકાય.

હાઇકોર્ટે આ બાબતને કેસ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી. કોર્ટના મત મુજબ, ફરિયાદમાં જરૂરી કાનૂની તત્ત્વોનો અભાવ હોય ત્યારે માત્ર ઘરમાંથી પત્તા અને રોકડ મળી આવવાના આધારે જુગારધારાની કલમો લાગુ કરવી યોગ્ય નથી.

સર્ચ વોરન્ટની પ્રક્રિયા પર પણ સવાલ

કોર્ટે પોલીસ દ્વારા સર્ચ વોરન્ટ મેળવવાની પ્રક્રિયા અંગે પણ ગંભીર નોંધ કરી હતી. પોલીસને બાતમી મળ્યા બાદ માત્ર આશરે 23 મિનિટમાં વોરન્ટ મેળવી દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો.

કોર્ટે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ધ્યાનમાં લેતા જણાવ્યું હતું કે સક્ષમ અધિકારીએ પૂરતી તપાસ અને વિચારણા કર્યા વિના વોરન્ટ ઇશ્યૂ કર્યું હોવાનું જણાય છે. ઉપરાંત, FIRમાં સ્થળને ‘જુગારખાનું’ અથવા ‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ તરીકે સ્થાપિત કરે તેવી જરૂરી વિગતોનો પણ અભાવ હતો.

FIR અને કાર્યવાહી રદ

સમગ્ર મામલાની કાનૂની સ્થિતિ અને ફરિયાદમાં રહેલી ખામીઓને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત હાઇકોર્ટે આરોપીઓ સામે નોંધાયેલી FIR તથા તેની અનુસંધાનમાં ચાલી રહેલી કાર્યવાહી રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ ચુકાદાનો મુખ્ય કાનૂની સંદેશ એ છે કે ખાનગી સ્થળે પત્તા રમવાની દરેક પ્રવૃત્તિ આપમેળે જુગારધારા હેઠળ ગુનો બની જતી નથી. સ્થળને ‘કોમન ગેમિંગ હાઉસ’ તરીકે સાબિત કરવા માટે કાયદામાં જરૂરી તત્ત્વો, જેમાં સ્થળના ઉપયોગ અને આર્થિક લાભ સંબંધિત બાબતોનો સમાવેશ થાય છે, ફરિયાદ અને પુરાવાથી સ્થાપિત કરવા પડે છે.

આ પણ વાંચોઃ કાયદેસર આવક સામે કરોડોની અપ્રમાણસર મિલકત, કેતકી વ્યાસની ACBએ ધરપકડ કરી

મહત્વની નોંધ

આ ચુકાદાનો અર્થ એવો નથી કે ખાનગી ઘરમાં પૈસા લગાવીને રમાતી દરેક રમત દરેક પરિસ્થિતિમાં કાયદેસર છે. કાયદાની ચોક્કસ જોગવાઈઓ, રમતનું સ્વરૂપ, સ્થળનો ઉપયોગ, આર્થિક લાભ તથા કેસના તથ્યોના આધારે કાનૂની સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. તેથી આ ચુકાદાને સામાન્ય કાનૂની સલાહ તરીકે નહીં પરંતુ સંબંધિત કેસના તથ્યો પર આધારિત હાઇકોર્ટના અવલોકન તરીકે જોવો જોઈએ.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ