ન્યૂઝ અપડેટ્સ
5 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 10:44 PM, 13 November 2026
1/5
રામાયણમાં પક્ષીરાજ જટાયુના બલિદાન વિશે તો સૌકોઈ જાણે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ખુદ જટાયુ માટે કોણે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હતું? જો તેમણે આ બલિદાન ન આપ્યું હોત, તો કદાચ જટાયુ લંકાપતિ રાવણ સાથે યુદ્ધ કરી શક્યા ન હોત. આવો જાણીએ કે આ બલિદાન કોણે અને શા માટે આપ્યું હતું.
2/5
જ્યારે રાવણ માતા સીતાનું અપહરણ કરીને લઈ જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે જટાયુએ પોતાની સંપૂર્ણ શક્તિથી રાવણને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જટાયુએ પોતાના પ્રાણની પરવા કર્યા વગર રાવણ સાથે ભીષણ યુદ્ધ કર્યું હતું. રાવણે ક્રોધમાં આવીને જટાયુની પાંખો કાપી નાખી હતી, છતાં જટાયુએ હાર માની ન હતી. તેમણે પોતાના અંતિમ શ્વાસ સુધી રાવણને રોકવાનો સંઘર્ષ ચાલુ રાખ્યો હતો અને જ્યાં સુધી ભગવાન શ્રી રામ અને લક્ષ્મણજીને એ વાતની જાણ ન કરી દીધી કે રાવણ માતા સીતાનું અપહરણ કરીને કઈ દિશામાં લઈ ગયો છે, ત્યાં સુધી તેમણે પોતાના પ્રાણ ત્યાગ્યા ન હતા. પરંતુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે જો જટાયુને તેમના ભાઈ સંપાતીનો સાથ ન મળ્યો હોત, તો તેઓ રાવણ સાથે યુદ્ધ જ કરી શક્યા ન હોત. વાલ્મીકી રામાયણમાં સંપાતી વિશે વિગતવાર વર્ણન જોવા મળે છે.
ADVERTISEMENT
3/5
રામાયણની ચર્ચા થાય ત્યારે જટાયુ અને અન્ય પાત્રો જેટલા મહત્વપૂર્ણ છે, એટલી જ અગત્યની ભૂમિકા સંપાતીની પણ છે. જટાયુ અને સંપાતી બંને સગા ભાઈઓ હતા અને તેઓ દૈવી પક્ષીની સંતાન હતા. તેમના પિતા અરૂણ ભગવાન સૂર્યના સારથી હતા. એકવાર જટાયુ અને સંપાતી પોતાના પિતાને મળવા માટે આકાશમાં આગળ વધી રહ્યા હતા. જેવી રીતે તેઓ બંને સૂર્યની દિશામાં આગળ વધ્યા, તેમનો સૂર્યનું પ્રચંડ તેજ સહન ન થઈ શક્યું. આ તીવ્ર ગરમીથી જટાયુની પાંખો બળવા લાગી હતી. પોતાના નાના ભાઈ જટાયુના પ્રાણ બચાવવા માટે સંપાતી તરત જ આગળ આવ્યા અને તેમણે પોતાની પાંખો જટાયુની ઉપર ફેલાવી દીધી. આ ભીષણ સૂર્યના તાપથી સંપાતીની પોતાની પાંખો બળી ગઈ, જેના કારણે તેઓ જીવનભર ક્યારેય ઉડી શક્યા નહીં.
4/5
જમીન પર રહેવા મજબૂર બનેલા સંપાતી માત્ર જમીન પર રહીને જ પોતાના ખાવા-પીવાની વ્યવસ્થા કરતા હતા. જ્યારે જટાયુનું અવસાન થયું અને ભગવાન શ્રી રામ તથા હનુમાનજી સહિત સમગ્ર વાનર સેના તે દિશામાં આગળ વધી, જે દિશા જટાયુએ જણાવી હતી, ત્યારે રસ્તે તેમની મુલાકાત સંપાતી સાથે થઈ હતી. સંપાતી લાંબા સમયથી ભૂખ્યા હતા અને જેવી તેમણે વાનર સેના તથા હનુમાનજીને જોયા, તેઓ તેમને શિકાર સમજીને ખાવા માટે દોડ્યા.
ADVERTISEMENT
5/5
તે સમયે જામવંતજીએ સંપાતીને ભગવાન શ્રી રામ અને માતા સીતાના અપહરણ વિશેની તમામ વાતોથી અવગત કરાવ્યા અને તેમને વાનર સેનાને ન ખાવા માટે નમ્રતાપૂર્વક વિનંતી કરી. આ સાથે જામવંતજીએ તેમને જટાયુના મૃત્યુના દુઃખદ સમાચાર પણ આપ્યા. પોતાના ભાઈ જટાયુનું નામ સાંભળતા જ સંપાતી અત્યંત ભાવુક થઈ ગયા અને પોતાના ભાઈનું બલિદાન એળે ન જાય તે માટે તેમણે ભગવાન શ્રી રામ અને વાનર સેનાને પૂરતો સહકાર આપ્યો. ભલે સંપાતી પાસે ઉડવા માટે પાંખો નહોતી, પરંતુ તેમની દ્રષ્ટિ અત્યંત તીક્ષ્ણ અને દૂરગામી હતી. તેમણે પોતાની તેજ નજરથી સમુદ્ર પાર લંકામાં માતા સીતાને જોઈ લીધા હતા. ત્યારબાદ તેમણે આ તમામ મહત્વપૂર્ણ માહિતી હનુમાનજીને આપી અને હનુમાનજીએ શ્રી રામજીને તમામ વિગતો પહોંચાડી, જેના પછી માતા સીતાને પરત લાવવા માટે અંતિમ યુદ્ધની ભવ્ય તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ