નેશનલ / આયુષ્માન યોજનાના કરોડો લાભાર્થીઓને ઝટકો! ખાનગી હોસ્પિટલોમાં હવે 112 બીમારીઓની સારવાર નહીં થાય!

કેન્દ્ર સરકાર આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજનાના નિયમોમાં ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ફેરફારની અસર એવા લાભાર્થીઓ પર પડશે જેઓ અત્યાર સુધી ખાનગી હોસ્પિટલોમાં પણ મફત સારવાર કરાવી શકતા હતા. નવી યાદીમાં મોતિયો, હાઈ રિસ્ક ડિલિવરી, લિવરની બીમારીઓ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સારવારનો સમાવેશ થાય છે. અત્યાર સુધી સરકારી હોસ્પિટલો માટે 23 પેકેજ આરક્ષિત હતાં, જેમાં હવે બીજા 89 પેકેજ ઉમેરવાની દરખાસ્ત છે. નવી વ્યવસ્થા 1 ડિસેમ્બર 2026થી દેશભરમાં લાગુ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.

આયુષ્માન યોજનામાં શું મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે?

કેન્દ્ર સરકારની આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY) હેઠળ અત્યાર સુધી લાભાર્થીઓને સરકારી તેમજ યોજના સાથે જોડાયેલી ખાનગી હોસ્પિટલોમાં મફત સારવારની સુવિધા મળતી હતી. હવે નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી (NHA) દ્વારા કેટલીક સારવારના પેકેજ માત્ર સરકારી હોસ્પિટલો માટે અનામત રાખવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.અત્યાર સુધી 23 સારવાર પેકેજ સરકારી હોસ્પિટલો માટે અનામત હતાં. હવે તેમાં બીજા 89 પેકેજ ઉમેરવાની તૈયારી છે. એટલે કે કુલ 112 સારવાર પેકેજ સરકારી હોસ્પિટલો માટે અનામત રાખવાની દરખાસ્ત છે. આ ફેરફાર લાગુ થયા બાદ સંબંધિત રાજ્યો મંજૂરી આપે તો આ સારવાર ખાનગી હોસ્પિટલોમાં આયુષ્માન યોજના હેઠળ ઉપલબ્ધ નહીં રહે.

મોતિયો, કિડની અને લિવર સહિત કઈ બીમારીઓની સારવાર પર અસર થશે?

નવી દરખાસ્તમાં અનેક વિભાગોની સારવાર અને સર્જરીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં સામાન્ય સારવારથી લઈને મોટા ઓપરેશન સુધીનાં પેકેજ છે. મુખ્ય બીમારીઓ અને સારવાર આ પ્રમાણે છે.

આંખની બીમારીઓ: મોતિયો એટલે કે Cataract અને ગ્લુકોમા (કાળામોતિયા) સંબંધિત સારવારનો સમાવેશ થાય છે. અત્યાર સુધી ખાનગી હોસ્પિટલોમાં પણ આ પ્રકારની સારવાર માટે આયુષ્માન કાર્ડનો ઉપયોગ કરી શકાતો હતો.

મહિલાઓને લગતી બીમારીઓ: હાઈ રિસ્ક ડિલિવરી, ગર્ભાશયનું ઓપરેશન (હિસ્ટરેક્ટોમી) અને MTP જેવી સારવારનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને જોખમી પ્રસૂતિના કેસમાં આ ફેરફારની અસર થઈ શકે છે.

પેટ અને લિવરની બીમારીઓ: આલ્કોહોલિક લિવર ડિસીઝ, હેપેટાઇટિસ, પેનક્રિયાટાઇટિસ અને ડાયેરિયા જેવી બીમારીઓનાં પેકેજ પણ યાદીમાં સામેલ છે.

સર્જરી અને અન્ય સારવાર: ભગંદર (ફિસ્ટુલા), સિસ્ટ એટલે કે ગાંઠ, બાયોપ્સી અને ગંભીર એનિમિયા એટલે કે લોહીની ભારે ઊણપની સારવારનો સમાવેશ થાય છે.

ચેપી અને શ્વાસની બીમારીઓ: મેલેરિયા, ચિકનગુનિયા અને એક્યુટ બ્રોન્કાઇટિસ જેવી બીમારીઓ પણ આ યાદીમાં છે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય: સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ, એન્ઝાયટી, મૂડ ડિસઓર્ડર, ADHD અને અન્ય માનસિક સમસ્યાઓની સારવાર પણ આ દરખાસ્તમાં સામેલ છે.

1 ડિસેમ્બર 2026થી નવા નિયમો લાગુ કરવાની દરખાસ્ત

નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી દ્વારા તમામ રાજ્યોના આરોગ્ય વિભાગોને આ અંગે પત્ર મોકલવામાં આવ્યો છે. તેમાં 1 ડિસેમ્બર 2026થી ટ્રાન્ઝેક્શન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (TMS)માં નવી યાદી લાગુ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે.જોકે આ ફેરફાર દરેક રાજ્યમાં આપમેળે લાગુ થઈ જશે એવું નથી. રાજ્યોને પોતાની સ્થિતિ અને સુવિધા પ્રમાણે નિર્ણય લેવાની છૂટ આપવામાં આવી છે. કેટલાક રાજ્યોએ આ પ્રકારની સારવાર સરકારી હોસ્પિટલો માટે અનામત રાખવાની વ્યવસ્થા અગાઉથી જ અમલમાં મૂકી છે. ગુજરાત પણ આ રાજ્યોમાં સામેલ છે.

આ પણ વાંચોઃ ઘઉં, ચોખા અને શેરડી જ નહીં, ખેડૂતો અન્ય પાકો તરફ પણ વળે તેવું PM મોદી કેમ ઈચ્છે છે?

સરકાર શા માટે કરી રહી છે આ ફેરફાર?

આ ફેરફાર પાછળનો મુખ્ય હેતુ ખાનગી હોસ્પિટલો પર થતો સરકારી ખર્ચ ઘટાડવાનો અને સરકારી હોસ્પિટલોમાં આરોગ્ય સેવાઓ મજબૂત બનાવવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.આયુષ્માન યોજના હેઠળ ખાનગી હોસ્પિટલોને સારવાર માટે સરકાર તરફથી ચુકવણી કરવામાં આવે છે. હવે કેટલીક સારવાર સરકારી હોસ્પિટલોમાં જ ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે તો સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં દર્દીઓની સંખ્યા વધી શકે છે અને ત્યાંની સુવિધાઓનો વધુ ઉપયોગ થઈ શકે છે.જોકે, આ નિર્ણયની સફળતા સરકારી હોસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ ડોક્ટરો, મશીનો, બેડ અને અન્ય સુવિધાઓ પર આધાર રાખશે.

સરકારી હોસ્પિટલોમાં પૂરતી સુવિધા છે કે નહીં તેની તપાસ

નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરતાં પહેલાં રાજ્યો દ્વારા સરકારી હોસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ સુવિધાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. કઈ હોસ્પિટલમાં કઈ બીમારીની સારવાર થઈ શકે છે, કેટલા ડોક્ટરો ઉપલબ્ધ છે અને જરૂરી સાધનો છે કે નહીં તેની માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે.જો સરકારી હોસ્પિટલમાં જરૂરી સારવારની સુવિધા ન હોય તો દર્દીઓ માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ગંભીર બીમારી કે તાત્કાલિક ઓપરેશનની જરૂર હોય તેવા દર્દીઓ માટે હોસ્પિટલની ઉપલબ્ધતા ખૂબ જરૂરી રહેશે.

આયુષ્માન કાર્ડધારકોએ હવે શું ધ્યાન રાખવું?

આયુષ્માન કાર્ડ ધરાવતા લાભાર્થીઓએ આ ફેરફારને ધ્યાનમાં રાખીને સારવાર કરાવતાં પહેલાં હોસ્પિટલમાં કયું પેકેજ ઉપલબ્ધ છે તેની ખાતરી કરી લેવી જોઈએ. ખાસ કરીને મોતિયો, હાઈ રિસ્ક ડિલિવરી કે લિવરની બીમારીની સારવાર કરાવવાની હોય તો સંબંધિત હોસ્પિટલમાં આયુષ્માન કાર્ડ હેઠળ સારવાર મળશે કે નહીં તે જાણી લેવું જરૂરી છે.આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ પાત્ર પરિવારને દર વર્ષે 5 લાખ રૂપિયા સુધીની હોસ્પિટલમાં દાખલ થઈને કરાવવાની સારવાર માટે આરોગ્ય કવચ મળે છે. જોકે, કઈ સારવાર કઈ હોસ્પિટલમાં મળશે તે પેકેજ અને રાજ્યના નિયમો પ્રમાણે નક્કી થાય છે. યોજનાની માહિતી અથવા મદદ માટે 14555 ટોલ ફ્રી હેલ્પલાઇન પર સંપર્ક કરી શકાય છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ