ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 08:33 AM, 13 November 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/7
હિંદુ ધર્મમાં છઠ્ઠ પૂજાને આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું મોટું પર્વ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં આ તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે 13 નવેમ્બર, શુક્રવારથી નહાય-ખાય સાથે છઠ્ઠ પૂજાની શરૂઆત થઈ રહી છે. 16 નવેમ્બરે ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપ્યા બાદ આ પર્વનું સમાપન થશે. આ ચાર દિવસ દરમિયાન વ્રત રાખનાર લોકો કડક નિયમોનું પાલન કરે છે. નદી કે તળાવમાં સ્નાન કરવાથી લઈને કદ્દૂ-ભાત, ગોળની ખીર અને ઠેકુઆનો પ્રસાદ બનાવવા સુધી દરેક પરંપરાનું ખાસ મહત્વ છે. તો જાણીએ છઠ્ઠ પૂજાના ચાર દિવસનું આખું સમયપત્રક, પૂજા વિધિ અને કદ્દૂ-ભાત ખાવા પાછળની ધાર્મિક માન્યતા.
આ તસવીર શેર કરો
2/7
વર્ષ 2026માં છઠ્ઠ મહાપર્વની શરૂઆત 13 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ નહાય-ખાયથી થઈ રહી છે. આ પર્વ ચાર દિવસ સુધી ચાલશે અને 16 નવેમ્બરે ઉગતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપ્યા બાદ વ્રત પૂર્ણ થશે. આ દરમિયાન કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીથી સપ્તમી સુધી ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવે છે.છઠ્ઠ પૂજાના મુખ્ય દિવસ એટલે કે 15 નવેમ્બર, રવિવારે સૂર્યોદય સવારે 6:44 વાગ્યે અને સૂર્યાસ્ત સાંજે 5:27 વાગ્યે થશે. જ્યારે ષષ્ઠી તિથિનો પ્રારંભ 14 નવેમ્બરની રાત્રે 11:23 વાગ્યે થશે અને તેની સમાપ્તિ 16 નવેમ્બરની સવારે 2 વાગ્યે થશે. અલગ-અલગ શહેરોમાં સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તના સમયમાં થોડો ફેરફાર થઈ શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/7
છઠ્ઠ મહાપર્વનો પ્રથમ દિવસ નહાય-ખાય તરીકે ઓળખાય છે. 13 નવેમ્બરે વ્રત રાખનારા લોકો નદી, તળાવ અથવા અન્ય પવિત્ર જળાશયમાં સ્નાન કરીને દિવસની શરૂઆત કરે છે. ત્યારબાદ ઘરની સાફ-સફાઈ કરીને શુદ્ધ અને સાત્વિક ભોજન તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ખાસ કરીને કદ્દૂ એટલે કે કોળાનું શાક, ચણાની દાળ અને અરવા ચોખાનો ભાત બનાવવામાં આવે છે. આ ભોજનને કદ્દૂ-ભાત કહેવામાં આવે છે.ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે કદ્દૂ-ભાત ખાઈને છઠ્ઠ વ્રતની શરૂઆત કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. કોળાને પવિત્ર અને સાત્વિક શાકભાજી માનવામાં આવે છે. આ ભોજન હળવું હોવાથી લાંબા ઉપવાસ પહેલાં શરીરને તૈયાર કરવામાં મદદરૂપ થાય છે. આ દિવસે ભોજન બનાવતી વખતે સ્વચ્છતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. વ્રત રાખનાર વ્યક્તિ ભોજન કર્યા બાદ છઠ્ઠ પૂજાના આગળના દિવસોની તૈયારીઓ શરૂ કરે છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/7
છઠ્ઠ મહાપર્વના બીજા દિવસે એટલે કે 14 નવેમ્બરે ખરનાની પરંપરા નિભાવવામાં આવશે. આ દિવસે વ્રત રાખનારા લોકો આખો દિવસ ઉપવાસ કરે છે. સાંજે સ્નાન કરીને પૂજા માટે સ્વચ્છ જગ્યા તૈયાર કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નવા ચોખા અને ગોળમાંથી ખીર બનાવવામાં આવે છે. તેની સાથે રોટલી પણ તૈયાર કરવામાં આવે છે. ભગવાનને ભોગ ધરાવ્યા બાદ આ પ્રસાદ વ્રત રાખનાર વ્યક્તિ ગ્રહણ કરે છે.ખરનાના પ્રસાદનું પરિવારના સભ્યો અને આસપાસના લોકોમાં પણ વિતરણ કરવામાં આવે છે. આ વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ 36 કલાકના નિર્જળા વ્રતની શરૂઆત થાય છે. એટલે કે વ્રત રાખનાર વ્યક્તિ આ સમય દરમિયાન પાણી પણ પીતા નથી. આ વ્રત દરમિયાન નિયમ, સ્વચ્છતા અને સંયમનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ખરનાનો દિવસ છઠ્ઠ મહાપર્વમાં ખૂબ જ મહત્વનો માનવામાં આવે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/7
છઠ્ઠ મહાપર્વના ત્રીજા દિવસે એટલે કે 15 નવેમ્બરે સંધ્યા અર્ઘ્ય આપવામાં આવશે. આ દિવસે વ્રત રાખનારા લોકો પરિવાર સાથે પૂજાની સામગ્રી લઈને નદી, તળાવ અથવા નજીકના ઘાટ પર પહોંચે છે. પૂજાની ટોપલી અને વાંસના સૂપમાં ઠેકુઆ, ફળ, નાળિયેર, શેરડી અને અન્ય પ્રસાદ રાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પાણીમાં ઊભા રહીને અસ્ત થતા સૂર્યદેવને જળ અને દૂધથી અર્ઘ્ય આપવામાં આવે છે.આ દિવસે સૂર્યાસ્તનો સમય સાંજે 5:27 વાગ્યાનો છે. જોકે સ્થાનિક સમય પ્રમાણે થોડો ફેરફાર થઈ શકે છે. છઠ્ઠ પૂજામાં ડૂબતા સૂર્યને અર્ઘ્ય આપવાની પરંપરા ખાસ માનવામાં આવે છે. તેની પાછળ એવી માન્યતા છે કે જીવનમાં ઉગતા સૂર્યની સાથે અસ્ત થતા સૂર્યનું પણ સન્માન કરવું જોઈએ. આ સમયે ઘાટ પર ભક્તિગીતો અને છઠ્ઠી મૈયાના જયઘોષથી આખું વાતાવરણ ભક્તિમય બની જાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/7
છઠ્ઠ મહાપર્વના ચોથા અને અંતિમ દિવસે એટલે કે 16 નવેમ્બરે ઉષા અર્ઘ્ય આપવામાં આવશે. આ દિવસે વહેલી સવારે વ્રત રાખનારા લોકો ફરી એકવાર ઘાટ પર પહોંચશે. સૂર્યોદય પહેલાં જ પૂજાની તમામ તૈયારીઓ કરી લેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પાણીમાં ઊભા રહીને ઊગતા સૂર્યદેવનાં દર્શન કરવામાં આવે છે. સૂર્યનાં પ્રથમ કિરણો દેખાતાં જ તેમને જળ અને દૂધથી અર્ઘ્ય અર્પણ કરવામાં આવે છે.આ સાથે જ છઠ્ઠી મૈયાની પૂજા કરીને પરિવારની સુખ-શાંતિ, સારા સ્વાસ્થ્ય અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. ઉષા અર્ઘ્યની વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ વ્રત રાખનારા લોકો પ્રસાદનું વિતરણ કરે છે અને પાણી ગ્રહણ કરીને 36 કલાકના નિર્જળા વ્રતનું પારણું કરે છે. આ રીતે ચાર દિવસ સુધી ચાલતો છઠ્ઠ મહાપર્વ પૂર્ણ થાય છે. આ પર્વમાં સૂર્યદેવ પ્રત્યેની શ્રદ્ધા, પ્રકૃતિ પ્રત્યેનું સન્માન અને પરિવારની ખુશહાલી માટેની પ્રાર્થનાનો ભાવ જોવા મળે છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/7
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
ટોપ સ્ટોરીઝ
