ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 01:50 PM, 12 November 2026
ADVERTISEMENT
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે આગામી સમયમાં પગાર અને પેન્શનને લઈને મોટા સમાચાર સામે આવી શકે છે. 8મા પગાર પંચની રચના બાદથી જ લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો તેના નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે. હવે કર્મચારી સંગઠનોએ એવી કેટલીક માંગણીઓ રજૂ કરી છે, જે સ્વીકારવામાં આવે તો કર્મચારીઓના પગારમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹18,000થી વધારીને ₹69,000 કરવાની સાથે પેન્શન 50 ટકાથી વધારીને 67 ટકા કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત વાર્ષિક પગાર વધારો બમણો કરીને 6 ટકા, HRAમાં વધારો અને નિવૃત્તિ સમયે મળતા રજાના પૈસા વધારવાની દરખાસ્ત પણ રજૂ કરવામાં આવી છે.
ADVERTISEMENT

કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના મુખ્ય સંગઠન નેશનલ કાઉન્સિલ (સ્ટાફ સાઇડ) જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી (NC-JCM) દ્વારા 8મા પગાર પંચ સમક્ષ આ ભલામણો રજૂ કરવામાં આવી છે. જો આ માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવે તો તેનો લાભ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, પેન્શનરો અને પરિવાર પેન્શનરોને મળી શકે છે. જોકે, હાલમાં આ માત્ર કર્મચારી સંગઠનોની માંગણીઓ છે. 8મા પગાર પંચની ભલામણો અને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી બાદ જ નક્કી થશે કે ખરેખર કેટલો પગાર અને પેન્શન વધશે.
ADVERTISEMENT
NC-JCMએ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર હાલના ₹18,000થી વધારીને ₹69,000 કરવાની માંગ કરી છે. આ માટે 3.833ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એટલે એવો ગુણાંક, જેના આધારે જૂના મૂળ પગારને નવા પગારમાં બદલવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત પગાર મેટ્રિક્સના કેટલાક લેવલને એકસાથે જોડવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે. ઉદાહરણ તરીકે, લેવલ 2 અને લેવલ 3ને મર્જ કરીને નવો પગાર ધોરણ બનાવવાની દરખાસ્ત છે, જેમાં લઘુત્તમ પગાર ₹83,200 રાખવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
ADVERTISEMENT
પેન્શનરો માટે પણ કર્મચારી સંગઠને મોટી માંગ કરી છે. હાલમાં નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીને મળતા છેલ્લા પગારના 50 ટકા પ્રમાણે પેન્શનની ગણતરી થાય છે. તેને વધારીને 67 ટકા કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત પરિવાર પેન્શન પણ હાલના 30 ટકાથી વધારીને 50 ટકા કરવાની માંગ છે. આ દરખાસ્તને સમજવા માટે એક ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે. જો કોઈ કર્મચારીનો પેન્શનપાત્ર પગાર ₹1 લાખ હોય અને 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે ગણતરી કરવામાં આવે તો પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા હેઠળ અંદાજિત માસિક પેન્શન ₹1.34 લાખ અને પરિવાર પેન્શન ₹1 લાખ થઈ શકે છે. જોકે, આ આંકડા માત્ર દરખાસ્ત સમજાવવા માટે આપવામાં આવ્યા છે. તેને નક્કી થયેલું પેન્શન માનવું નહીં.
ADVERTISEMENT
હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓને દર વર્ષે તેમના મૂળ પગાર પર 3 ટકાનો વધારો મળે છે. કર્મચારી સંગઠનનું કહેવું છે કે મોંઘવારી અને જીવનજરૂરી વસ્તુઓના વધતા ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને આ વધારો 6 ટકા કરવો જોઈએ. આ દરખાસ્તને સમજવા માટે લેવલ 4ના કર્મચારીનું ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે. 2.1ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે કર્મચારીનો સુધારેલો મૂળ પગાર ₹53,550 ગણવામાં આવ્યો છે. જો દર વર્ષે 6 ટકાનો વધારો મળે તો 10 વર્ષ પછી તેનો મૂળ પગાર ₹90,472 થઈ શકે છે. જ્યારે હાલના 3 ટકાના વધારાના દરે 10 વર્ષ પછી પગાર ₹69,871 થશે. આ ગણતરી મુજબ બંને વચ્ચે 10 વર્ષમાં કુલ અંદાજિત ₹11,03,290નો પગાર તફાવત થઈ શકે છે. એટલે કે વાર્ષિક પગાર વધારાનો દર વધે તો લાંબા ગાળે કર્મચારીઓને મોટો ફાયદો થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
કર્મચારીઓના હાઉસ રેન્ટ એલાઉન્સ (HRA)માં વધારો કરવાની પણ દરખાસ્ત રજૂ કરવામાં આવી છે. હાલમાં શહેરની કેટેગરી પ્રમાણે કર્મચારીઓને 30 ટકા, 20 ટકા અને 10 ટકા HRA મળે છે. NC-JCMએ તેને વધારીને અનુક્રમે 40 ટકા, 35 ટકા અને 30 ટકા કરવાની માંગ કરી છે. જો આ દરખાસ્ત સ્વીકારવામાં આવે તો X કેટેગરીના શહેરોમાં રહેતા કર્મચારીઓના HRAમાં 10 ટકાનો, Y કેટેગરીમાં 15 ટકાનો અને Z કેટેગરીમાં 20 ટકાનો વધારો થઈ શકે છે. આ ફેરફારથી અલગ-અલગ શહેરોમાં રહેતા કર્મચારીઓને ઘરભાડાના ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે.
ADVERTISEMENT
નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીઓને મળતા રજાના પૈસામાં પણ વધારો કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ નિવૃત્તિ સમયે તેમની જમા થયેલી મહત્તમ 300 દિવસની રજાનું રોકડ વળતર મેળવી શકે છે. NC-JCMએ આ મર્યાદા વધારીને 600 દિવસ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. રજાના રોકડીકરણની ગણતરી કર્મચારીના માન્ય પગારના આધારે કરવામાં આવે છે, જેમાં મૂળ પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થું (DA)નો સમાવેશ થાય છે. જો આ દરખાસ્ત મંજૂર થશે તો નિવૃત્તિ સમયે કર્મચારીઓને હાલની સરખામણીએ વધુ રકમ મળી શકશે.
આ પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ ઉપરાંત કર્મચારી સંગઠને જૂની પેન્શન યોજના (OPS) ફરીથી લાગુ કરવાની માંગ પણ કરી છે. સાથે જ કર્મચારીઓ માટે પ્રમોશનની વધુ તકો ઊભી કરવી, બાળકોના શિક્ષણ ભથ્થામાં વધારો કરવો અને આરોગ્ય સંબંધિત સુવિધાઓ વધુ સારી બનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. જોકે, 8મા પગાર પંચને લઈને કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં આશા વધી રહી છે, પરંતુ હાલમાં રજૂ કરાયેલી તમામ બાબતો માત્ર દરખાસ્તો છે. લઘુત્તમ પગાર, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર, પેન્શન, વાર્ષિક ઇન્ક્રિમેન્ટ અને વિવિધ ભથ્થાંમાં ખરેખર કેટલો વધારો થશે તે 8મા પગાર પંચની અંતિમ ભલામણો અને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. તેથી કર્મચારીઓએ હાલ આ માંગણીઓને અંતિમ નિર્ણય તરીકે સમજવી નહીં.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
media professional with nine years of expertise in frontline reporting and crafting compelling special stories.