ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / ગરીબી નાબૂદીમાં ભારતએ રચ્યો ઇતિહાસ, પાકિસ્તાનમાં સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ, વિશ્વ બેંકના રીપોર્ટમાં ખુલાસો
Last Updated: 11:35 PM, 12 November 2026
ADVERTISEMENT
ભારતે ગરીબી નાબૂદીમાં મોટી ઉપલબ્ધી હાંસલ કરી છે, જ્યારે પાકિસ્તાનની સ્થિતિ સતત બગડતી રહી છે. વિશ્વ બેંકના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ ભારતમાં અત્યંત ગરીબી દર જે 2011 માં 27.1 ટકા હતો, તે 2023 માં ઘટીને 2.6 ટકા થઈ ગયો છે.
ADVERTISEMENT
ભારતે તેના ગરીબી નાબૂદી પ્રયાસોમાં મોટી સફળતા મેળવી છે, જ્યારે પાકિસ્તાનની સ્થિતિ નોંધપાત્ર રીતે ખરાબ છે. તાજેતરના વિશ્વ બેંકના રિપોર્ટના આંકડાને ટાંકીને યુરોપિયન ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત એક લેખમાં ભારત અને પાકિસ્તાનની આર્થિક નીતિઓની તુલના કરી છે. આ લેખ અનુસાર જ્યારે ભારતે ગરીબી નાબૂદીને તેની આર્થિક નીતિનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય બનાવ્યો, ત્યારે પડોશી દેશ પાકિસ્તાને આ મુદ્દાને ગૌણ ચિંતા તરીકે જુએ છે, જેનો ઉકેલ ઇસ્લામાબાદમાં વધુ શક્તિશાળી સંસ્થાકીય હિતો પુર્તિ થયા પછી જ સુલજાવી શકાશે.
લેખમાં જણાવાયું છે કે તેનું પરિણામ એ આવ્યુ કે જ્યાં ભારતે અત્યાર સુધી ગરીબીમાં સૌથી ઝડપી ઘટાડો હાંસલ કર્યો છે, ત્યારે પાકિસ્તાને વિપરીત પરિણામ પ્રાપ્ત કર્યું છે અને તેની નીતિને ઉલટાવી દીધી છે, જેનાથી તે દક્ષિણ એશિયાના મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં એકલું પડી ગયું છે.
ADVERTISEMENT
આ રિપોર્ટમાં આ મહિને પ્રકાશિત થયેલા વિશ્વ બેંકના "ગરીબી અને સમાનતા રિપોર્ટ"નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ રિપોર્ટ મુજબ ભારતમાં અતિ ગરીબી 2011 માં 27.1 ટકાથી ઘટીને 2023 માં 2.6 ટકા થઈ ગઈ છે, જેની દૈનિક આવક 3 ડોલર છે, અને છેલ્લા 12 વર્ષમાં આશરે 49.6 કરોડ લોકો ગરીબી રેખાથી ઉપર આવ્યા છે. આ કોઇ સરકારના પોતાના દાવા નથી, પરંતુ એક સંસ્થાના અંદાજ છે જેનો આંકડો ઇસ્લામાબાદ પોતાના ફાયદા માટે ટાંકે છે.
રિપોર્ટમાં ભારતમાં ગરીબીમાં આ ઝડપી ઘટાડાનું કારણ રોજગારની તકોમાં વધારો, રોજગારમાં ગ્રામીણ મહિલાઓની ભાગીદારી અને સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓના વિસ્તરણને આભારી છે. રિપોર્ટ મુજબ, 2017 અને 2023 ની વચ્ચે ભારતમાં રોજગારમાં આશરે 13.4 કરોડનો વધારો થયો છે, જે તે જ સમયગાળા દરમિયાન કાર્યકારી વયની વસ્તીમાં થયેલા વધારા કરતા લગભગ બમણો છે. મોટાભાગની વસ્તી સુધી ખાદ્ય સહાયનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો, અને આધાર ઓળખ અને સીધા બેંક ટ્રાન્સફર પર આધારિત વિતરણ પ્રણાલીએ વચેટિયાઓને દૂર કર્યા, જેનાથી 2024 સુધીમાં અંદાજિત ₹3.48 લાખ કરોડની હેરાફેરીને રોકી શકાઇ.
ADVERTISEMENT
આ જ સમયગાળા દરમિયાન પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધ્યું. વિશ્વ બેંકના અહેવાલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે 3 ડોલરની સીમા રેખા પર દેશની અત્યંત ગરીબી 2018-19માં 16.5 ટકાથી વધીને 2024 સુધીમાં 23.0 ટકા થઈ ગઈ, જે 6.4 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. આ આશરે 40 ટકાનો સાપેક્ષ વધારો દર્શાવે છે.
પાકિસ્તાનના યોજના મંત્રાલયનો રાષ્ટ્રીય ગરીબી દર 21.9 ટકાથી વધીને 28.9 ટકા થયો છે. આ સાથે અસમાનતામાં પણ વધારો થયો છે, જેમાં ગિની ગુણાંક 28.4 થી વધીને 32.7 થયો છે, જેનો અર્થ છે કે સૌથી ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે.
ADVERTISEMENT

આ પણ વાંચોઃ નેશનલ / સ્વચ્છતા નં. 1માંથી કેવી રીતે છીનવાયો ઈન્દોરનો તાજ? સામે આવ્યા 5 મોટા કારણ
ADVERTISEMENT
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે વિશ્વ બેંકના મધ્ય પૂર્વ, ઉત્તર આફ્રિકા, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન ક્ષેત્રમાં પાકિસ્તાનમાં આશરે 48 ટકા અત્યંત ગરીબ લોકો છે, તેમ છતાં વિશ્વ બેંકની વસ્તીના ત્રીજા ભાગ કરતા પણ ઓછી વસ્તી છે, અને તેનો ગરીબી દર પ્રાદેશિક સરેરાશ કરતા આશરે 1.6 ગણો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ