વિશ્વ / SpaceX ફાલ્કન 9 રોકેટનો કાટમાળ ચંદ્ર પર અથડાયો, આઈન્સ્ટાઈન ક્રેટર નજીક નવા ખાડાની આશંકા

SpaceXના ફાલ્કન 9 રોકેટનો એક છૂટો પડેલો ભાગ આખરે ચંદ્ર પર અથડાયો હોવાની માહિતી સામે આવી છે. આ રોકેટનો ભાગ તે મિશન સાથે જોડાયેલો હતો, જેમાં બે ચંદ્ર લેન્ડર્સને અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર આ ટુકડો છેલ્લા લગભગ એક વર્ષથી તેના મૂળ માર્ગથી ભટકી ગયો હતો અને આગાહી મુજબ બુધવારે ચંદ્રની સપાટી સાથે અથડાયો હતો. જોકે આ ઘટનાની સત્તાવાર પુષ્ટિ હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી, પરંતુ અવકાશ ટ્રેકિંગ સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રોકેટનો બાકીનો ભાગ ચંદ્ર પર જ તૂટી પડ્યો છે.

આ ટુકડો કદમાં એક સ્કૂલ બસ જેટલો મોટો

મળતી માહિતી મુજબ રોકેટનો આ ટુકડો કદમાં એક સ્કૂલ બસ જેટલો મોટો હતો. તેનું અંદાજિત વજન ચાર મેટ્રિક ટન એટલે કે લગભગ 4,000 કિલોગ્રામ હતું. આ ટુકડો આશરે 5,400 માઇલ પ્રતિ કલાક એટલે કે લગભગ 8,700 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ચંદ્ર સાથે અથડાયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. એટલી ભારે ઝડપે થયેલી અથડામણના કારણે ચંદ્રની સપાટી પર એક નવો ખાડો બન્યો હોવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વૈજ્ઞાનિકોએ આગાહી કરી હતી કે આ અથડામણ બાદ ચંદ્રની સપાટી પરથી ધૂળનો મોટો વાદળ ઊડ્યો હશે. આ ધૂળ સૂર્યપ્રકાશમાં ચમકી પણ હશે, પરંતુ પૃથ્વી પરથી નરી આંખે તે દૃશ્ય જોવું લગભગ અશક્ય હતું. તેથી આ ઘટનાનો સીધો દૃશ્ય પુરાવો હજુ સુધી મળ્યો નથી.

અવકાશ કાટમાળની સમસ્યા તરફ ધ્યાન દોરે

આ ઘટના ફરી એકવાર ચંદ્ર પર વધતા અવકાશ કાટમાળની સમસ્યા તરફ ધ્યાન દોરે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચંદ્ર પર વિવિધ દેશોના મિશન વધ્યા છે અને ભવિષ્યમાં અમેરિકા તથા ચીન વચ્ચે ચંદ્ર પર અવકાશયાત્રીઓ મોકલવાની સ્પર્ધા વધુ તેજ બનવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવી સ્પર્ધા વધતા ચંદ્ર પર અવકાશ કાટમાળની સમસ્યા પણ ગંભીર બની શકે છે. આ પહેલા વર્ષ 2022માં પણ એક ચીની રોકેટ ચંદ્ર મિશન પૂર્ણ થયા બાદ અજાણતાં ચંદ્ર પર ક્રેશ થયું હતું. વૈજ્ઞાનિકોને એવી પણ આશંકા છે કે છેલ્લા ઘણા દાયકાઓ દરમિયાન અનેક રોકેટોના ટુકડા ચંદ્ર પર અથડાયા હશે, પરંતુ તેની સત્તાવાર નોંધ કે જાણકારી ઉપલબ્ધ નથી.

કંપની નાસા સાથે મળીને કામ

SpaceXના જુલિયાના સ્કીમેને જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ટાળવા માટે કંપની નાસા સાથે મળીને કામ કરી રહી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ અથડામણ કોઈપણ રીતે ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં આવી નહોતી. તેમણે સમજાવ્યું કે સૌર પ્રવૃત્તિ અને ગુરુત્વાકર્ષણના સંયુક્ત પ્રભાવને કારણે અવકાશમાં ભટકતો રોકેટનો ભાગ અજાણતાં ચંદ્ર સાથે અથડામણના માર્ગ પર પહોંચી ગયો હતો. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર આ અથડામણનું અંદાજિત સ્થળ ચંદ્રની પશ્ચિમી એટલે કે સૂર્યપ્રકાશિત બાજુએ આવેલા આઈન્સ્ટાઈન ક્રેટર નજીક હતું. આ વિસ્તાર ચંદ્રની આગળ અને પાછળની બાજુની ધાર પાસે આવેલો હોવાથી પૃથ્વી પરથી તેને જોવો ખૂબ જ મુશ્કેલ છે.

નાના-નાના ટુકડાઓમાં વિખેરાઈ ગયો

અવકાશ નિષ્ણાત જોનાથન મેકડોવેલે જણાવ્યું હતું કે તેમના અંદાજ મુજબ રોકેટનો ભાગ આઈન્સ્ટાઈન ક્રેટર નજીક અથડાયા બાદ નાના-નાના ટુકડાઓમાં વિખેરાઈ ગયો હશે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જો અંતિમ યાત્રા દરમિયાન કોઈ એસ્ટરોઇડ આ રોકેટ સાથે અથડાયું હોત તો પણ તેના ટુકડાઓ લગભગ એ જ વિસ્તારમાં ચંદ્ર પર પડ્યા હોત.

આ પણ વાંચો : શેખ હસીનાના કાર્યક્રમમાં જોડાવવું ભારે પડ્યું, વિદ્રોહીઓએ ક્રિકેટરના ઘર પર ફોડ્યો પેટ્રોલ બોમ્બ

હાલ સમગ્ર વિશ્વની નજર નાસાના લુનર રિકોનેસન્સ ઓર્બિટર (LRO) પર છે. મેકડોવેલના જણાવ્યા મુજબ આ ઘટના અંગેની દૃશ્ય પુષ્ટિ ત્યારે જ મળશે જ્યારે નાસાનું ઓર્બિટર ક્રેશ સ્થળ પરથી પસાર થઈને ઇમ્પેક્ટ ક્રેટરની તસવીરો પૃથ્વી પર મોકલશે. નાસાને એવી અપેક્ષા છે કે આગામી અઠવાડિયા પહેલાં આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવાની શક્યતા નથી. ત્યારબાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે સ્પેસએક્સના ફાલ્કન 9 રોકેટના કાટમાળથી ચંદ્ર પર નવો ખાડો બન્યો છે કે નહીં.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ