ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / 'સાડી પર લોહી જ લોહી', સોનિયા ગાંધીના ખોળામાં હતી ઈન્દિરાની લાશ, જણાવી 31 ઓક્ટોબર 1984ની કહાની
Last Updated: 07:05 PM, 7 November 2026
ADVERTISEMENT
31 ઓક્ટોબર, 1984 ની સવાર. દિલ્હીમાં બધું રાબેતા મુજબ ચાલી રહ્યું હતું. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી તેમના ઘરની બાજુમાં આવેલી તેમની ઑફિસ જવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક ફટાકડાના અવાજો સંભળાયા. ઘરની અંદર રહેલા સોનિયા ગાંધી શરૂઆતમાં મૂંઝવણમાં મુકાઈ ગયા. પછી, ગભરાટમાં, બાથરૂમના દરવાજા તરફ દોડી ગઈ. તે રડી રહી હતી અને બગીચા તરફ ઈશારો કરી રહી હતી. સોનિયા બહાર દોડી ગઈ અને જોયું કે એક સફેદ એમ્બેસેડર કાર ધીમે ધીમે આવી રહી છે, જે ઇન્દિરા ગાંધીને અંદર લઈ જઈ રહી છે. થોડીવાર પછી, સોનિયા કારની અંદર હતી. તેની સામે તેના સાસુ, ઇન્દિરા ગાંધીનો મૃતદેહ હતો. તેમની સાડી લોહીથી લથપથ હતી, અને તેમની આંખો ખુલ્લી હતી, અને તે અવાચક હતી. સોનિયાએ તેને "મમ્મી" કહેવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ કોઈ અવાજ આવ્યો નહીં.
ADVERTISEMENT
સોનિયા ગાંધીએ તેમના પુસ્તકમાં કર્યું ભયાનક દ્રશ્યનું વર્ણન
સોનિયા ગાંધીએ તેમના પુસ્તક "બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ" માં આ ભયાનક દ્રશ્યનું વર્ણન કર્યું છે. ધ ગાર્ડિયનમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અંશમાં, તેઓ તે દિવસની દરેક ઘટનાનું વર્ણન કરે છે. ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા પછી હોસ્પિટલમાં પહોંચ્યાથી લઈને તેમના બાળકો રાહુલ અને પ્રિયંકાને ઘરે લાવવા સુધી, તેઓ આ ભયાનક અનુભવ શેર કરે છે. તેઓ સમજાવે છે કે હોસ્પિટલમાં ડૉક્ટરના હાવભાવથી તેમને ભવિષ્યનો અહેસાસ થયો હતો. તેઓ ઘણા કલાકો સુધી આશા અને ભય વચ્ચે ફસાયેલા રહ્યા. બપોરે 2 વાગ્યે ઇન્દિરા ગાંધીને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા, પરંતુ તે દિવસનું દુઃખ ત્યાં જ સમાપ્ત થયું નહીં. જ્યારે રાજીવ ગાંધીને વડા પ્રધાન તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા, ત્યારે સોનિયા ભાંગી પડી હતી. તેમને ડર હતો કે તેમના પતિનું પણ એવું જ પરિણામ આવશે.
ADVERTISEMENT
સોનિયા બાથરૂમના દરવાજા તરફ દોડ્યાં
સોનિયા ગાંધીએ પોતાના પુસ્તકમાં આગળ લખ્યું છે કે ઇન્દિરા ગાંધી તેમના ઘરની નજીક તેમની ઓફિસ જવા નીકળી ગયા હતા. તેઓ સ્નાન કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે ફટાકડા જેવો અવાજ સાંભળ્યો. અવાજ અસામાન્ય હતો. તેઓ થીજી ગયા. તે જ સમયે, બાળકોની આયા, ઓંગમુ, બાથરૂમનો દરવાજો ખખડાવવા લાગી. તે ઉન્માદથી રડી રહી હતી. જ્યારે સોનિયાએ દરવાજો ખોલ્યો, ત્યારે તે અવાચક થઈ ગઈ અને ફક્ત બગીચા તરફ ઈશારો કર્યો. સોનિયા તરત જ અકબર રોડ તરફ જતા રસ્તા પર દોડી ગઈ. તેણે એક સફેદ એમ્બેસેડર કાર આવતી જોઈ. તે ભય અને ગભરાટથી ભરાઈ ગઈ અને થોડીવાર માટે થોભી ગઈ. પછી તેણે ઈન્દિરા ગાંધીને કારમાં લઈ જવામાં આવતા જોયા. તે જોઈને તે ચીસો પાડી. સોનિયા ગાંધીએ તે ક્ષણને યાદ કરતાં લખ્યું કે તેઓ કારની અંદર હતા, ઇન્દિરા ગાંધીની સામે ફ્લોર પર ઝૂકી ગયા હતા. તેમની સાડી લોહીથી ખરડાયેલી હતી, અને તેમની છાતી પર પણ લોહી હતું. તેમની આંખો ખુલ્લી હતી, અને તેમના ચહેરા પર આઘાતનો ભાવ દેખાતો હતો. સોનિયાએ તેમને બોલાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેઓ "મમ્મી, મમ્મી" કહેવા માંગતા હતા, પરંતુ કોઈ અવાજ ન આવ્યો. તેમણે ફરીથી પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ ઇન્દિરા ગાંધીએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં. આગળની સીટ પર બેઠેલા તેમના સહાયકો બૂમો પાડી રહ્યા હતા. ભારે ટ્રાફિક હતો. કાર ધીમે ધીમે ચાલી રહી હતી, અને તેમાં સાયરન પણ નહોતું. તેઓ એક પછી એક લાલ બત્તી પાર કરીને હોસ્પિટલ પહોંચ્યા. ત્યાં પણ અંધાધૂંધી હતી. શરૂઆતમાં, તેમને અંદર પ્રવેશતા અટકાવવામાં આવ્યા. બાદમાં, ઇન્દિરા ગાંધીને સ્ટ્રેચર પર બહાર કાઢવામાં આવ્યા, અને સોનિયાને નજીકના રૂમમાં બેસાડવામાં આવી હતી.
ADVERTISEMENT
રાજીવને વડા પ્રધાન બનાવવામાં આવશે તે સાંભળીને સોનિયા દુઃખી થયા
તે સમયે રાજીવ ગાંધી પશ્ચિમ બંગાળમાં એક ચૂંટણી રેલીમાં હતા. પોલીસે તેમના કાફલાને રોક્યો અને તેમને દિલ્હીથી આવેલા સંદેશની જાણ કરી. તેમને કહેવામાં આવ્યું કે તેમની માતાનો ગંભીર અકસ્માત થયો છે. રાજીવને બીબીસીના એક અહેવાલ પરથી ખબર પડી કે ઇન્દિરા ગાંધી ઘાયલ છે અને તેમની હાલત ગંભીર છે. કોઈએ તેમને તેમના મૃત્યુની સીધી જાણ કરી ન હતી, પરંતુ તેઓ બધું સમજી ગયા હતા. રાજીવ બપોરે 3:30 વાગ્યે હોસ્પિટલમાં પહોંચ્યા. સોનિયાએ તેમને ગળે લગાવ્યા. પછી રાજીવે તેમને કહ્યું કે તેમને વડા પ્રધાન પદના શપથ લેવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. આ સાંભળીને સોનિયાને લાગ્યું કે જાણે છરી તેમના હૃદયમાં વીંધાઈ ગઈ હોય. તેમણે રાજીવને ઓફર નકારવા કહ્યું. સોનિયાએ હાથ જોડીને તેમને વિનંતી કરી કે તેમના બાળકો અને પરિવાર માટે આવું ન કરો. તેમને ડર હતો કે રાજીવને પણ ઇન્દિરા ગાંધીની જેમ મારી નાખવામાં આવશે. આનો જવાબ રાજીવે આપ્યો, "તેઓ મને ગમે તેમ મારી નાખશે.
ADVERTISEMENT
ઈન્દિરાને 30 થી વધુ ગોળીઓના ઘા સાથે ઘરે લવાયા હતા
ADVERTISEMENT
પરિવાર ઇન્દિરા ગાંધીના પાર્થિવ શરીરને ઘરે લાવ્યો. ડાઇનિંગ રૂમ સાફ કરવામાં આવ્યો, અને તેમના શરીરને ફ્લોર પર મૂકવામાં આવ્યું. હિન્દુ પરંપરા અનુસાર, તેમના પગ દક્ષિણ તરફ મુખ કરીને મૂકવામાં આવ્યા. તે સાંજે, લગભગ 6:30 વાગ્યે, રાજીવ ગાંધીએ ભારતના વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા. સોનિયા ગાંધી ખૂબ જ આઘાત પામ્યા. તેમણે લખ્યું કે ઇન્દિરા ગાંધીના શરીર પર 30 થી વધુ ગોળીઓના ઘા હતા. તે દિવસે, તેમને એક ભયનો સામનો કરવો પડ્યો. તેમને લાગ્યું કે રાજીવનો માર્ગ એક દિવસ આ જ ભાગ્ય તરફ દોરી જશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
Hiralal Parmar is a Senior Editor at VTV Gujarati, with 20 years of extensive experience in journalism.