ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / દિવાળી પર અયોધ્યામાં 30 લાખથી દીવડાઓથી બનશે નવો રેકોર્ડ, 2100થી ડ્રોન રામાયણ પ્રસ્તુત કરાશે
Last Updated: 07:42 PM, 6 November 2026
ADVERTISEMENT
આ વર્ષે, પ્રકાશનો તહેવાર પરંપરા અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો અનોખો સંગમ જોશે. 2,100 સ્વદેશી ડ્રોન રામાયણની મુખ્ય ઘટનાઓને જીવંત બનાવશે. આમાં ભગવાન રામ, લક્ષ્મણ અને હનુમાનની શૌર્યપૂર્ણ મુદ્રામાં છબીઓ, રાવણનો વધ, પુષ્પક વિમાન અને રામ દરબારનો સમાવેશ થશે. વધુમાં, મહર્ષિ વાલ્મીકિ, ગોસ્વામી તુલસીદાસ અને હનુમાનના વિવિધ સ્વરૂપોને પણ આકાશમાં પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવશે.
ADVERTISEMENT
પ્રકાશના ઉત્સવની તૈયારીઓનું એક મુખ્ય લક્ષણ ગંગા-જમુની સંસ્કૃતિ છે. રામાયણના દ્રશ્યો પર આધારિત ટેબ્લો બનાવવામાં મુસ્લિમ કારીગરો પણ યોગદાન આપી રહ્યા છે. દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશ પ્રવાસન વિભાગ દ્વારા આયોજિત આ ઉત્સવ માટે સરયુ નદીના 56 ઘાટોને પ્રકાશિત કરવા માટે 35,000 સ્વયંસેવકો તૈયારી કરી રહ્યા છે. મલ્ટીમીડિયા પ્રોજેક્શન, લેસર શો, 100 થી વધુ કલાકારો દ્વારા લાઇવ પર્ફોર્મન્સ અને મ્યુઝિકલ ગ્રીન ફટાકડા શો પણ હાઇલાઇટ્સ હશે.
1.71 લાખથી 30 લાખ દીવા સુધી, દીપોત્સવ ૫૬ ઘાટ પર પ્રગટાવવામાં આવશે.
ADVERTISEMENT
ઉત્તર પ્રદેશના પર્યટન અને સંસ્કૃતિ મંત્રી જયવીર સિંહે જણાવ્યું હતું કે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની પ્રેરણાથી 2017 માં પ્રકાશના ઉત્સવની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ આવૃત્તિમાં લગભગ 1.71 લાખ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ, દર વર્ષે આ કાર્યક્રમનો વિસ્તાર થતો ગયો છે. આ વખતે, 56 ઘાટ પર 30 લાખથી વધુ દીવા પ્રગટાવવાની યોજના ચાલી રહી છે.
મંત્રીના મતે, દીવાઓની વધતી સંખ્યા માત્ર કાર્યક્રમની ભવ્યતા જ નહીં, પણ ભગવાન શ્રી રામ પ્રત્યે લોકોની શ્રદ્ધા અને ભક્તિનું પણ પ્રતીક છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે દસમી આવૃત્તિ જાહેર ભાગીદારી અને ભવ્યતાના સંદર્ભમાં નવા રેકોર્ડ બનાવશે.
ADVERTISEMENT
દીપોત્સવની વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવા માટે, 900 ઘાટ સંયોજકો, 112 ઘાટ પ્રભારીઓ અને 27 સુપરવાઇઝર સાથે 35,000 સ્વયંસેવકોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, થીમ-આધારિત સજાવટ, આંતરરાષ્ટ્રીય રામલીલા, દીપોત્સવ મેળો અને પ્રદર્શનોનું પણ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ કાર્યક્રમો ભારત અને વિદેશના પ્રવાસીઓને અયોધ્યાના સાંસ્કૃતિક વારસા અને આધ્યાત્મિક પરંપરાઓનો પરિચય કરાવશે .
દીપોત્સવના અત્યાર સુધીના રેકોર્ડ્સ
ADVERTISEMENT
અયોધ્યામાં પ્રકાશનો ઉત્સવ 2017 માં શરૂ થયો હતો. પ્રથમ આવૃત્તિમાં, 1.71 લાખ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ 2018 માં 3.01 લાખ, 2019 માં 4.04 લાખ, 2020 માં 6.06 લાખ અને 2021 માં 9.41 લાખ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા.
2022 માં, દીવાઓની સંખ્યા વધીને ૧૫.૭૬ લાખ થઈ. ત્યારબાદ ૨૦૨૩માં ૨૨.૨૩ લાખ, ૨૦૨૪માં ૨૫.૧૨ લાખ અને ૨૦૨૫માં ૨૬.૧૧ લાખ દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા. હવે, ૨૦૨૬માં દસમી આવૃત્તિમાં, ૩૦ લાખથી વધુ દીવા પ્રગટાવવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
ADVERTISEMENT
આકાશમાં રામ દરબાર જોવા માટે 2,100 ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
દિવાળીની પૂર્વસંધ્યાએ, પ્રવાસન વિભાગ અયોધ્યામાં એક ભવ્ય એરિયલ ડ્રોન શોનું આયોજન કરશે. આ વખતે, 2,100 રંગબેરંગી સ્વદેશી ડ્રોન એકસાથે આકાશમાં પ્રકાશના વિવિધ પેટર્ન બનાવશે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ડ્રોનની સંખ્યા લગભગ બમણી કરવામાં આવી છે. આ શ્રદ્ધા, આધ્યાત્મિકતા અને આધુનિક ટેકનોલોજીના સંગમને પ્રદર્શિત કરશે.
ADVERTISEMENT
આ ડ્રોન શોમાં રાવણના વધ, પુષ્પક વિમાન અને રામ દરબારના દ્રશ્યો દર્શાવવામાં આવશે, જેમાં ભગવાન રામ, લક્ષ્મણ અને હનુમાન શૌર્યપૂર્ણ મુદ્રામાં હશે. આ ઉપરાંત, મહર્ષિ વાલ્મીકિ, ગોસ્વામી તુલસીદાસ અને હનુમાનના વિવિધ સ્વરૂપોને આકાશમાં જીવંત કરવામાં આવશે. રામ મંદિર, દીપોત્સવ અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર અને પ્રવાસન વિભાગના પ્રતીકો પણ ડ્રોન દ્વારા પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે.
આ શોને અનોખો બનાવવા માટે, દ્રશ્ય રચનાની સાથે સંગીત, વોઇસ-ઓવર અને સંગીતમય વર્ણનનું એક ખાસ સંયોજન ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યું છે. રામાયણની ઘટનાઓ સાથે સુમેળમાં ધ્વનિ અને પ્રકાશ, પ્રેક્ષકોને વાર્તાના વિવિધ તબક્કાઓમાં ડૂબાડી દેશે. 9 નવેમ્બરના રોજ અયોધ્યાના સ્થાનિક રહેવાસીઓ માટે એક ખાસ ડ્રોન શોનું પણ આયોજન કરવામાં આવશે.
1000 કલાકારો દેશની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાનું પ્રદર્શન કરશે.
ભવ્ય દીપોત્સવ શોભાયાત્રામાં રામાયણના સાત અધ્યાયો પર આધારિત આકર્ષક ઝાંખીઓ રજૂ કરવામાં આવશે. આ ઝાંખીઓ ભગવાન શ્રી રામના જીવન અને રામાયણની મુખ્ય ઘટનાઓને આબેહૂબ રીતે દર્શાવશે. દેશભરના વિવિધ રાજ્યોના લગભગ 1,000 કલાકારો અયોધ્યાના વિવિધ સ્થળોએ લોકનૃત્ય, સંગીત અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો રજૂ કરશે.
થીમ આધારિત સજાવટ સાથે સમગ્ર રામનગરીને એક નવો દેખાવ આપવામાં આવ્યો છે. શહેરના મુખ્ય સ્થળોએ સેલ્ફી પોઈન્ટ, રેતી કલા અને કલાત્મક સ્થાપનો બનાવવામાં આવ્યા છે. QR કોડ આધારિત સાઇનેજ, લાઇટિંગ થાંભલાઓ પર ખાસ બ્રાન્ડિંગ અને LED પેનલથી સજ્જ સ્માર્ટ લાઇટિંગ પણ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી છે.
યુવાનોને આકર્ષવા માટે, પ્રકાશનો ઉત્સવ પરંપરાને આધુનિક મનોરંજન સાથે જોડે છે. રામ કી પૈડી ખાતે મલ્ટીમીડિયા પ્રોજેક્શન અને લેસર શો યોજાશે, જેમાં 100 થી વધુ કલાકારો દ્વારા લાઇવ પર્ફોર્મન્સ આપવામાં આવશે. પરંપરાગત દીવાઓના પ્રકાશ સાથે આધુનિક ટેકનોલોજીનું આ મિશ્રણ ઉત્સવને વધુ ખાસ બનાવશે.
ગ્રીન ફટાકડા અને આંતરરાષ્ટ્રીય રામલીલા ખાસ આકર્ષણો હશે
પર્યાવરણીય સંરક્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને, આ વર્ષે પ્રદૂષણમુક્ત ગ્રીન ફટાકડા પ્રદર્શન યોજાશે. પ્રવાસન અને સંસ્કૃતિ મંત્રી જયવીર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોના અનુકરણ હેઠળ કોરિયોગ્રાફ્ડ એરિયલ ગ્રીન ફટાકડા શો સરયુ નદીના કિનારે યોજાશે. આમાં સંગીતની ધૂન સાથે સુમેળમાં ફટાકડાના અદભુત પ્રદર્શનો દર્શાવવામાં આવશે.
અયોધ્યાના રામકથા પાર્ક ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય રામલીલા પણ રજૂ કરવામાં આવશે. દેશ અને વિદેશના વિવિધ રાજ્યોના કલાકારો ભાગ લેશે. આસામ, કેરળ અને બંગાળના કલાકારો પોતપોતાની સાંસ્કૃતિક શૈલીમાં પ્રદર્શન રજૂ કરશે. શ્રીલંકા, દક્ષિણ આફ્રિકા, થાઇલેન્ડ અને ઇન્ડોનેશિયાના બાલીના કલાકારો ભગવાન શ્રી રામના જીવનના દ્રશ્યો રજૂ કરશે.
વિવિધ દેશોની કલા અને પરંપરાઓનો આ સંગમ રામલીલા મંચ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક એકતાને પ્રોત્સાહન આપશે. વધુમાં, અયોધ્યાના ક્વીન હો મેમોરિયલ પાર્ક ખાતે 5 થી 9 નવેમ્બર દરમિયાન પાંચ દિવસીય દીપોત્સવ મેળો અને પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. મુલાકાતીઓ વિવિધ ઉત્પાદનો, કલા અને સંસ્કૃતિ જોઈ શકે છે.
મહિલાઓની સુરક્ષાથી લઈને પીવાના પાણી સુધીની વ્યવસ્થા
દીપોત્સવ 2026 દરમિયાન ભક્તો અને પ્રવાસીઓની સુવિધા માટે, મહિલા સુરક્ષા, સ્વચ્છતા, સાઇનબોર્ડ, પીવાનું પાણી, શૌચાલય અને માહિતી સુવિધાઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ભીડ વ્યવસ્થાપન, ટ્રાફિક અને પાર્કિંગ માટે પણ વ્યાપક વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. કાર્યક્રમનું સુચારુ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે, વહીવટીતંત્રે વિવિધ સ્થળોની જવાબદારી મેજિસ્ટ્રેટ અને અધિકારીઓને સોંપી છે.
નયા ઘાટ ખાતે સરયુ આરતી સ્થળ પર અધિક જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ (વહીવટ) વિશુ રાજા અને ઉપ-જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ પવન કુમાર શર્મા એકંદર વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કરશે. આ દરમિયાન, અધિક જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ ઇન્દ્રકાંત દ્વિવેદી શહેરની ટ્રાફિક વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કરશે. વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિકતા સ્થળોએ ભીડને નિયંત્રિત કરવાની અને ભક્તો અને VIP લોકોની સરળ અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાની છે.
આ પણ વાંચોઃ દિલ્હી-એનસીઆરમાં પીક પર પ્રદૂષણ, બગડતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે GRAP-3 લાગુ
જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ શશાંક ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું હતું કે દીપોત્સવ દરમિયાન ભક્તો અને મહેમાનોની સુવિધા અને સલામતી વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિકતા છે. તમામ મુખ્ય સ્થળોએ અધિકારીઓને જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે. સંબંધિત વિભાગોને સંકલન કરવા અને તમામ વ્યવસ્થાઓ સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે, જેથી ઉત્સવ દરમિયાન કોઈ અસુવિધા ન થાય.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
Vishal Khamar is Senior Sub-Editor at VTV Gujarati with 15+ years of digital journalism experience. He covers crime and civic issues.
વધુ વાંચો