બ્રેકિંગ ન્યુઝ
VTV / ભારત / દેશનું પહેલું માઈક્રોપ્રોસેસર 'વિક્રમ-32' બનશે ગેમ ચેન્જર, જાણો ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ
Last Updated: 06:19 PM, 4 September 2025
ભારતે પોતાનું પહેલું સ્વદેશી માઈક્રોપ્રોસેસર વિક્રમ 3201 તૈયાર કરી લીધું છે. માઈક્રોપ્રોસેસર કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ, વાહન, ડિફેન્સ ઇક્વિપમેન્ટ, સ્માર્ટ ડિવાઇસ વગેરે ઘણું બધું નિયંત્રિત કરી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે માઈક્રોપ્રોસેસર કેમ જરૂરી છે,
ADVERTISEMENT
સ્વદેશી માઈક્રોપ્રોસેસર
ભારત લાંબા સમયથી ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી અને સોફ્ટવેર સેવાઓમાં ગ્લોબલ સેન્ટર રહ્યું છે, પરંતુ હાર્ડવેર, ખાસ કરીને માઈક્રોપ્રોસેસર બનાવવામાં વિદેશો પર નિર્ભર રહેતું આવ્યુ છે. હવે દેશનું પહેલું સ્વદેશી માઈક્રોપ્રોસેસર વિક્રમ 3201 તૈયાર થઈ ગયું છે. આ માત્ર મોટી સિદ્ધિ જ નહીં, પરંતુ આત્મનિર્ભર ભારત તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું પણ છે. હવે ભારતને વિશ્વના નકશા પર અલગ રીતે જોવામાં આવશે.
ADVERTISEMENT
માઈક્રોપ્રોસેસર શું છે?
માઈક્રોપ્રોસેસર એ એક રીતનું મગજ છે જે કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ, ઓટોમોબાઇલ, ડિફેન્સ ઇક્વિપમેન્ટ, સ્માર્ટ ડિવાઇસ અને ઘરેલુ ઉપકરણો સુધી ઘણું બધું નિયંત્રિત કરે છે. તે લાખો-કરોડો નાનાં ટ્રાન્ઝિસ્ટરથી બને છે. જે ડેટાની ગણતરી, નિયંત્રણ અને પ્રોસેસિંગ કરે છે.
ADVERTISEMENT
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો જો હાર્ડવેર શરીર છે તો માઇક્રોપ્રોસેસર તેનું મગજ છે. તે મશીનને કહે છે કે કયું કામ કરવાનું છે અને કેવી રીતે કરવાનું છે. આ કારણસર તે ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે અત્યંત મહત્વનું છે.
ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી માઇક્રોપ્રોસેસર
ADVERTISEMENT
IIT મદ્રાસ અને IIT બોમ્બેના વૈજ્ઞાનિકોએ મળીને ભારતનું પહેલું સ્વદેશી પ્રોસેસર તૈયાર કર્યું છે. તેને શક્તિ (IIT મદ્રાસ) અને મૂસિક (IIT બોમ્બે) નામે વિકસાવવામાં આવ્યુ છે. બંનેએ અલગ-અલગ ક્ષેત્રમાં ઉપયોગી એવા પ્રોસેસર ડિઝાઇન કર્યા છે.
ADVERTISEMENT
લો-પાવર ડિવાઇસથી લઈને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ કંટ્રોલર અને હાઈ-પરફોર્મન્સ સર્વર માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તે ઓપન-સોર્સ આર્કિટેક્ચર RISC-V પર આધારિત છે, એટલે ભારતને વિદેશી લાયસન્સ પર આધાર રાખવાની જરૂર નથી.
ADVERTISEMENT
આ એક મલ્ટી-કોર પ્રોસેસર છે, જેનો ઉપયોગ હાઇ કેપેસિટી કમ્પ્યુટિંગ માટે થશે. ખાસ કરીને AI અને મશીન લર્નિંગ માટે તે ખૂબ મહત્વનું સાબિત થશે.
PM Shri @narendramodi ji receives the first ‘Made-in-India’ Vikram 32-bit microprocessor and innovative test chips at #SemiconIndia2025.
— Sambit Patra (@sambitswaraj) September 2, 2025
Under Modi ji’s visionary leadership, India is rapidly emerging as a powerhouse in semiconductor research and design, truly an era of… pic.twitter.com/QfT0zjCgfc
આ પ્રોસેસર ક્યાં કામ આવશે?
ભારતમાં બનેલા માઇક્રોપ્રોસેસરના ઉપયોગની સંભાવનાઓ અત્યંત વ્યાપક છે:
માઇક્રોપ્રોસેસર કેવી રીતે કામ કરે છે?

ભારત અત્યાર સુધી ક્યાંથી ખરીદતું હતું?
ભારત અત્યાર સુધી મુખ્યત્વે અમેરિકા, તાઇવાન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયામાંથી પ્રોસેસર આયાત કરતું હતું, જેના પર દર વર્ષે અબજો ડૉલર ખર્ચાતા હતા.
ભારત સરકારની યોજનાઓ
ભારત માટે ગેમ-ચેન્જર કેવી રીતે?
ભારત સામેના પડકારો
વધુ વાંચો: શું નવા સ્લેબથી GST કલેક્શનમાં થશે વધારો? તાજેતરમાં જ કરેલું રેકોર્ડબ્રેક કલેક્શન
ભારતનો પહેલો સ્વદેશી માઇક્રોપ્રોસેસર આવનાર સમયમાં માત્ર ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતાનો આધાર જ નહીં, પરંતુ ડિફેન્સ, ઓટોમોબાઇલ, સ્માર્ટ ડિવાઇસ, શિક્ષણથી લઈને સુપર કમ્પ્યુટિંગ સુધી ક્રાંતિ લાવી શકે છે. સરકારના સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને PLI યોજનાઓ આ દિશાને વધુ ગતિ આપશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.