બ્રેકિંગ ન્યુઝ
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 04:41 PM, 12 July 2026
1/7
ભારતના હવામાનમાં હાલના દિવસોમાં મિશ્ર સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. દેશના પૂર્વ ભાગને બાદ કરતાં મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હાલ વરસાદ ખેંચાતાં સૂકું વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે. વરસાદની આ અછતને કારણે દેશના ખેડૂતો ચિંતામાં મુકાયા છે અને ચોમાસાની ગતિ પણ અટકી ગઈ છે. પરંતુ આ બધાની વચ્ચે એક ખૂબ જ સારા સમાચાર સામે આવ્યા છે. પશ્ચિમી પ્રશાંત મહાસાગરમાં ઘણી નવી મોસમી સિસ્ટમો બની રહી છે, જે હાલ સાનુકૂળ સ્થિતિમાં છે.
2/7
હવામાનના વિવિધ મોડલ દર્શાવી રહ્યા છે કે જો આ સિસ્ટમ્સ આગળ વધીને બંગાળની ખાડી સુધી પહોંચશે, તો 18 થી 25 July ની વચ્ચે ચોમાસામાં નવો જીવ આવી શકે છે અને જોરદાર વરસાદ પડી શકે છે. જોકે હજુ આ સ્થિતિ સર્જાવામાં 7-8 દિવસ બાકી છે, તેથી હવામાન વૈજ્ઞાનિકો ખૂબ જ બારીકાઈથી આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. આ વર્ષે ચોમાસાની શરૂઆત સામાન્ય રહી હતી, પરંતુ મધ્ય અને ઉત્તર ભારતમાં તે આગળ વધતા અટકી ગયું છે.
3/7
હાલ પૂર્વ ભારતમાં સારો વરસાદ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ પશ્ચિમ, ઉત્તર અને મધ્ય ભારત લાંબા સમયથી કોરા ધાકોર છે. આ સૂકા વાતાવરણની સીધી અસર ખરીફ પાકો, ખાસ કરીને ડાંગર (ચોખા), મકાઈ અને કઠોળ પર પડી રહી છે. આ ઉપરાંત નદીઓ અને જળાશયોના જળસ્તરમાં પણ સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, જે પીવાના પાણી અને સિંચાઈ બંને માટે ચિંતાનો વિષય છે. હવામાન વિભાગ (IMD) ના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસાની ટ્રફ લાઇન (Trough Line) પોતાની સામાન્ય સ્થિતિથી હટી ગઈ છે, જેના કારણે ભેજવાળા પવનો પૂરતા પ્રમાણમાં પહોંચી શકતા નથી.
4/7
આવી સ્થિતિમાં પ્રશાંત મહાસાગરમાંથી આવી રહેલી નવી સંભાવનાઓ આશાનું કિરણ બનીને ઉભરી છે. ત્યાં ટ્રોપિકલ સિસ્ટમ અથવા લો પ્રેશર એરિયા (Low Pressure Area) બનવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. જો આ સિસ્ટમ પશ્ચિમ તરફ આગળ વધે અને ભારતના દરિયાકાંઠાની નજીક બંગાળની ખાડીમાં પ્રવેશ કરે, તો તે ચોમાસાની પ્રક્રિયાને મજબૂત કરી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય અને ભારતીય મોડલ જેવા કે ECMWF, GFS અને IMD આ સંભાવના દર્શાવી રહ્યા છે.
5/7
બીજા એક પોઝિશનલ ન્યૂઝ ઉત્તર ભારત તરફથી આવી રહ્યા છે. એક નવું વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (Western Disturbance) ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં પ્રવેશી રહ્યું છે. આ સિસ્ટમ પંજાબ, જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, હરિયાણા અને પશ્ચિમ-ઉત્તર રાજસ્થાનના ભાગોને પ્રભાવિત કરશે. આગામી 2-3 દિવસમાં આ વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ અથવા વાવાઝોડું આવી શકે છે, જેનાથી તાપમાનમાં ઘટાડો થશે. જો કે આ અસરો મુખ્યત્વે ઉત્તર-પશ્ચિમ પૂરતી સીમિત રહેશે, પરંતુ તેનાથી પાક અને જળ સંગ્રહને મોટો ફાયદો થશે.
6/7
18 થી 25 July નો સમયગાળો દેશ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જો પ્રશાંત મહાસાગરની સિસ્ટમ બંગાળની ખાડીમાં સક્રિય થશે, તો તે નીચલા સ્તરના પવનોને મજબૂત કરશે અને ચોમાસાની ટ્રફ લાઇનને સામાન્ય સ્થિતિમાં લાવી દેશે. આ ફેરફારના કારણે મધ્ય ભારત, ઉત્તર ભારત અને રાજસ્થાન-ગુજરાત જેવા અત્યારે સૂકા ભઠ્ઠ વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થઈ શકે છે.વૈજ્ઞાનિકોના વિશ્લેષણ મુજબ, 'લા-નીના' (La Nina) જેવી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ પણ ભારતના ચોમાસાને સપોર્ટ કરી શકે છે. પરંતુ જો આ પ્રણાલીઓ નબળી પડશે અથવા દિશા બદલશે, તો દુષ્કાળની તીવ્રતા વધી શકે છે.
7/7
ચોમાસાની આ અનિયમિતતા ક્લાઇમેટ ચેન્જના પ્રભાવને પણ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચોમાસાની ગતિ અણધારી બની છે - ક્યારેક ખૂબ વહેલી શરૂઆત, ક્યારેક લાંબો બ્રેક તો ક્યારેક ભારે વિલંબ. વધતા વૈશ્વિક તાપમાનને કારણે પવનોની પેટર્ન બદલાઈ રહી છે, જેના લીધે હવે ચોક્કસ પૂર્વાનુમાન લગાવવું પણ એક મોટો પડકાર બની ગયું છે. હાલ પૂરતું 18-25 July ની આ વિન્ડો પર ખેડૂતો અને સરકાર બંનેની નજર ટકેલી છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ