ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / રાત્રિના સમયે ટિકિટ વગર મુસાફરી કરતી મહિલા મુસાફરને TTE ટ્રેનમાંથી ઉતારી શકે કે નહીં? જાણો નિયમો અને અધિકારો!
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 10:28 AM, 20 November 2026
1/7
સોશિયલ મીડિયા પર હાલમાં એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં એક TTE એક મહિલા મુસાફરને ટ્રેનમાંથી નીચે ઉતારી રહ્યા છે. આ વીડિયોને જોઈને લોકોના મનમાં અનેક સવાલો ઉભા થયા છે: શું ટિકિટ વગર મુસાફરી કરતી મહિલાને ટ્રેનમાંથી નીચે ઉતારી શકાય છે તે પણ રાત્રિના સમયે? શું રેલવે કર્મચારી કોઈ મહિલાને ખાસ કરીને એવી મહિલાને જે એકલી મુસાફરી કરી રહી હોય અથવા જેની સાથે નાના બાળકો હોય મુસાફરી દરમિયાન વચ્ચેથી જ ટ્રેનમાંથી ઉતરી જવા માટે મજબૂર કરી શકે છે? જોકે માન્ય ટિકિટ વિના ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવી એ નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે રેલવે કર્મચારીઓને કોઈપણ મુસાફર સાથે મનસ્વી કે દાદાગીરીભર્યું વર્તન કરવાની સત્તા મળી જાય છે. રેલવેના ચોક્કસ નિયમો અને કાયદાકીય જોગવાઈઓ અસ્તિત્વમાં છે, જેમાં મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં મહિલા મુસાફરોના અધિકારો શું છે અને TTEની સત્તાની મર્યાદા કેટલી છે, તે આપણે સરળ શબ્દોમાં સમજીએ.
2/7
ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી કરવા માટે માન્ય ટિકિટ હોવી આવશ્યક છે. જો કોઈ મુસાફર ટિકિટ વગર ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતો જણાય, તો રેલવે કર્મચારીઓ નિયમો અનુસાર, લાગુ પડતું ભાડું અને તેની સાથે દંડ વસૂલી શકે છે. રેલવે અધિનિયમ, 1983ની કલમ 138 હેઠળ, યોગ્ય ટિકિટ કે પાસ વગર મુસાફરી કરતા મુસાફર પાસેથી નિર્ધારિત ભાડા ઉપરાંત વધારાની રકમ વસૂલવામાં આવી શકે છે. જો કોઈ મુસાફર ભાડું ચૂકવવાનો ઇનકાર કરે અથવા ચૂકવણી કરવામાં અસમર્થ હોય, તો રેલવે તંત્ર કાયદા અનુસાર આગળની કાર્યવાહી કરી શકે છે. જોકે, મુસાફરને ટ્રેનમાંથી ઉતારવાની પ્રક્રિયામાં પણ નિર્ધારિત નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું આવશ્યક છે. TTE પોતાની મરજીથી મુસાફરને મુસાફરી દરમિયાન વચ્ચેથી ટ્રેનમાંથી ઉતારી દેવાનો નિર્ણય લઈ શકતા નથી.
ADVERTISEMENT
3/7
આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે. જો કોઈ મહિલા ટ્રેનમાં એકલી મુસાફરી કરતી હોય અને રાત્રિના સમયે ટિકિટ વિના પકડાય, તો તેની સુરક્ષાને અગ્રતા આપવી જોઈએ. જોકે, એ સમજવું પણ જરૂરી છે કે મહિલા હોવાને કારણે ટિકિટ હોવાની આવશ્યકતામાંથી મુક્તિ મળતી નથી. રેલવેના નિયમો અનુસાર, મહિલા મુસાફરે ટિકિટનું ભાડું અને દંડ બંને ચૂકવવા પડી શકે છે. જો તે ચૂકવણી કરવામાં અસમર્થ હોય, તો રેલવેએ તેની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ અને આગળની કાર્યવાહી કરતી વખતે નિર્ધારિત કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવું જોઈએ. કોઈ મહિલાને અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિમાં ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે, નિર્જન કે નાના સ્ટેશન પર છોડી દેવી એ ગંભીર બાબત હોઈ શકે છે.
4/7
રેલવે અધિનિયમની કલમ 139ની બીજી જોગવાઈ એવા સ્થળો પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે જ્યાં એકલી મુસાફરી કરતી મહિલા અથવા પુરુષ વાલી વિના મુસાફરી કરતા બાળકને ટ્રેનમાંથી ઉતારી શકાય છે. (1) મુસાફરી શરૂ થઈ હોય તે સ્ટેશન: જે સ્ટેશનથી તેણે મુસાફરી શરૂ કરી હતી, ત્યાં તેને ટ્રેનમાંથી ઉતારી શકાય છે. (2) જંક્શન અથવા ટર્મિનલ સ્ટેશન: તેને કોઈ મુખ્ય રેલવે જંક્શન અથવા ટર્મિનલ સ્ટેશન પર ટ્રેનમાંથી ઉતારી શકાય છે. (3)જિલ્લા મુખ્યાલય પરનું સ્ટેશન: મહિલાને એવા સ્ટેશન પર પણ ઉતારી શકાય છે જ્યાં જિલ્લાનું મુખ્યાલય આવેલું હોય.- બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, મહિલાને કોઈ નાના, અજાણ્યા કે નિર્જન સ્ટેશન પર ઉતારવાની મંજૂરી નથી. વધુમાં, તેમને ઉતારવાની પ્રક્રિયા માત્ર દિવસ દરમિયાન જ કરી શકાય છે.
ADVERTISEMENT
5/7
અહીં એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો સમજવો જરૂરી છે: રેલવે એક્ટની કલમ 139 હેઠળ, મહિલા મુસાફરને ટ્રેનમાંથી ઉતારવા માટે મહિલા પોલીસ અધિકારીની હાજરી હોવી ફરજિયાત નથી. તેથી, એવો દાવો કરવો ખોટો ગણાશે કે કાયદા મુજબ, મહિલા પોલીસ અધિકારીની ગેરહાજરીમાં TTE માટે કોઈ મહિલાને ટ્રેનમાંથી ઉતારવા પર સખત પ્રતિબંધ છે. તેમ છતાં, મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા અને ગરિમા જાળવવી એ રેલવે કર્મચારીઓની જવાબદારી છે. કોઈપણ પ્રકારનું દબાણ, ગેરવર્તણૂક કે અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરવું સંપૂર્ણપણે અનુચિત છે.
6/7
જો કોઈ મહિલા ટિકિટ વિના મુસાફરી કરતી પકડાય, તો તેણે સૌપ્રથમ TTE સાથે શાંતિથી વાત કરવી જોઈએ. જો તેની પાસે ટિકિટ ન હોય, તો તેણે રેલવેના નિયમો અનુસાર મુસાફરીનું ભાડું અને અન્ય વધારાના શુલ્ક ચૂકવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. જો કોઈ કારણસર તે ચૂકવણી કરવામાં અસમર્થ હોય અને તેને રાત્રિ દરમિયાન કોઈ નાના કે નિર્જન સ્ટેશન પર ઉતરી જવાનું કહેવામાં આવે, તો તે રેલવેના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સમક્ષ ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં, મહિલા મુસાફર રેલવે હેલ્પલાઇન નંબર 139 પર સંપર્ક કરી શકે છે. સુરક્ષા સંબંધિત કટોકટીના કિસ્સામાં, રેલવે સુરક્ષા હેલ્પલાઇન નંબર 182 નો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે.
ADVERTISEMENT
7/7
રેલવે અધિનિયમ, 1989ની કલમ ૫૫ મુજબ, માન્ય ટિકિટ વિના અથવા રેલવે અધિકારીની પરવાનગી વગર ટ્રેનમાં મુસાફરી કરવી ગેરકાયદેસર છે. કલમ 138 માં એવી જોગવાઈ છે કે, જો કોઈ વ્યક્તિ યોગ્ય ટિકિટ વિના મુસાફરી કરે, તો તેની પાસેથી ભાડું અને વધારાનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે. આ ઉપરાંત કલમ 139 એકલી મુસાફરી કરતી મહિલા અથવા કોઈ પુરુષ મુસાફર સાથે ન હોય તેવા બાળકને ટ્રેનમાંથી ક્યારે અને કયા સ્થળે ઉતરવાનું કહેવામાં આવી શકે, તે અંગે વિશેષ સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. તેથી, એ સમજવું જરૂરી છે કે ટિકિટ વિના મુસાફરી કરવી એ નિયમો વિરુદ્ધ છે. જો કે, રેલવે કર્મચારીઓએ પણ એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે તેમની કાર્યવાહી કાયદાના દાયરામાં જ રહે. મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે કોઈ બાંધછોડ કરી શકાય નહીં.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ