12 ફોટો ગેલેરી

બિઝનેસ / સોનું અસલી છે કે નકલી? ઘરે બેઠાં જ આ રીતે ચકાસો, આવી જશે idea!

Last Updated: 03:40 PM, 4 November 2026

FOLLOW ON

શેર કરો

સોનું ખરીદવા જઈ રહ્યા છો તો ઘરેણાની ડિઝાઇન અને કિંમતની સાથે તેની શુદ્ધતા પણ તપાસવી જરૂરી છે. બજારમાં સોનાની ભેળસેળથી બચવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

1/12

1. આ રીતે ચેક કરો અસલી-નકલી સોનું

BIS હોલમાર્ક અને HUID કોડથી લઈને ઘરેલુ ટેસ્ટ સુધીની કેટલીક સરળ રીતો તમને સોનાની ઓળખ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, સોનાની સાચી શુદ્ધતા જાણવા માટે માન્યતા પ્રાપ્ત કેન્દ્રમાં તપાસ કરાવવી સૌથી યોગ્ય છે.

આ તસવીર શેર કરો

2/12

2. સોનું અસલી છે કે નકલી? ઘરે બેઠાં આ રીતે કરો તપાસ

ધનતેરસ અને દિવાળી જેવા તહેવારોમાં સોનાની ખરીદી વધી જાય છે. કોઈ નવી જ્વેલરી ખરીદે છે, તો કોઈ જૂના ઘરેણા બદલીને નવી ડિઝાઇન લેવાનું પસંદ કરે છે. પરંતુ સોનું ખરીદતી વખતે માત્ર તેની ચમક અને ડિઝાઇન જોઈને નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી. ઘરેણામાં સોનાની શુદ્ધતા કેટલી છે તે જાણવું પણ એટલું જ જરૂરી છે.ઘરે બેઠાં કેટલીક સરળ રીતોથી સોનાની પ્રાથમિક તપાસ કરી શકાય છે. જોકે આ રીતો સોનાની શુદ્ધતાની ગેરંટી આપતી નથી. ઘરેણા અસલી છે કે નકલી તે જાણવા માટે હોલમાર્ક અને HUID કોડ તપાસવાની સાથે જરૂર પડે ત્યારે નિષ્ણાત પાસે ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ.

આ તસવીર શેર કરો

3/12

3. BIS હોલમાર્ક અને HUID કોડ તપાસો

સોનું ખરીદતી વખતે સૌથી પહેલાં ઘરેણા પર BIS હોલમાર્ક છે કે નહીં તે તપાસો. હોલમાર્કવાળા ઘરેણા પર સામાન્ય રીતે BISનો લોગો, સોનાની શુદ્ધતા દર્શાવતો ગ્રેડ અને છ અંકનો HUID કોડ હોય છે.HUID એટલે Hallmark Unique Identification. આ કોડ દરેક હોલમાર્કવાળા ઘરેણાની અલગ ઓળખ દર્શાવે છે. BIS Care મોબાઈલ એપમાં HUID કોડ નાખીને ઘરેણા અંગેની વિગતો તપાસી શકાય છે. આ રીતે ઘરેણા પર દર્શાવેલી શુદ્ધતા અને હોલમાર્કની માહિતીનો મેળ ચકાસી શકાય છે.

આ તસવીર શેર કરો

4/12

4. ચુંબકથી કરો સોનાની ઓળખ

સોનું સામાન્ય રીતે ચુંબક તરફ ખેંચાતું નથી. આથી મજબૂત ચુંબકને ઘરેણા પાસે લાવીને તપાસ કરી શકાય છે. જો ઘરેણા ચુંબક સાથે ઝડપથી ચોંટી જાય તો તેમાં લોખંડ અથવા નિકલ જેવી ચુંબકીય ધાતુ હોવાની શક્યતા રહે છે.પરંતુ આ ટેસ્ટથી સોનાની શુદ્ધતાની ખાતરી મળતી નથી. કારણ કે ઘણી અન્ય ધાતુઓ પણ ચુંબક તરફ ખેંચાતી નથી. એટલે ઘરેણા ચુંબક સાથે ન ચોંટે તો તે અસલી સોનું જ છે એવું માનવું નહીં.

આ તસવીર શેર કરો

5/12

5. પાણીમાં નાખીને જુઓ

સોનાનું ઘનત્વ ઘણી સામાન્ય ધાતુઓ કરતાં વધારે હોય છે. તેથી સોનાનું ઘરેણા પાણીમાં નાખવામાં આવે તો તે સામાન્ય રીતે ડૂબી જાય છે. આ માટે એક પારદર્શક ગ્લાસમાં પાણી ભરીને ઘરેણાને ધીમેથી તેમાં નાખો.જો ઘરેણા પાણીમાં તરતું જોવા મળે, તો તે અંદરથી ખાલી અથવા બીજી સામગ્રીથી બનેલું હોવાની શક્યતા હોઈ શકે છે. જોકે, ઘરેણાની બનાવટ અને તેમાં રહેલી અન્ય ધાતુઓને કારણે પરિણામ બદલાઈ શકે છે. આ ટેસ્ટ પણ સોનાની શુદ્ધતાની ખાતરી આપતો નથી.

આ તસવીર શેર કરો

6/12

6. વિનેગરથી તપાસવાની રીત

સામાન્ય રીતે સોના પર વિનેગરની ખાસ અસર થતી નથી. આથી કેટલાક લોકો ઘરેણા પર સરકાનાં થોડાં ટીપાં નાખીને તેના રંગમાં ફેરફાર થાય છે કે નહીં તે તપાસે છે. જો ઘરેણાનો રંગ બદલાય તો તેમાં અન્ય ધાતુ અથવા ઉપર ચઢાવેલી કોઈ પરત હોવાની શક્યતા રહે છે. જોકે આ ટેસ્ટ પણ વિશ્વસનીય નથી. સરકો ઘરેણાની પૉલિશ, સપાટી અથવા તેમાં લગાવેલા રત્નને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી કિંમતી ઘરેણા પર આ રીત અજમાવવાનું ટાળવું જોઈએ.

આ તસવીર શેર કરો

7/12

7. સિરામિક ટેસ્ટથી મળે છે પ્રાથમિક સંકેત

સિરામિક ટેસ્ટમાં ઘરેણાને ચમક વગરની સિરામિક સપાટી પર હળવેથી ઘસવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અસલી સોનું સપાટી પર સોનેરી લકીર છોડે છે, જ્યારે અન્ય ધાતુઓ ઘેરા અથવા રાખોડી રંગની લકીર છોડી શકે છે.પરંતુ આ ટેસ્ટમાં ઘરેણા પર ખંજવાળ પડી શકે છે અને તેની પૉલિશ ખરાબ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને હીરા કે અન્ય રત્નો લગાવેલા ઘરેણા પર આ ટેસ્ટ કરવો નહીં.

આ તસવીર શેર કરો

8/12

8. નિષ્ણાતો XRF ટેસ્ટથી કરે છે તપાસ

સોનાની શુદ્ધતા તપાસવા માટે નિષ્ણાતો XRF એટલે કે એક્સ-રે ફ્લોરેસન્સ ટેસ્ટનો ઉપયોગ કરે છે. આ પદ્ધતિમાં એક્સ-રેની મદદથી સોનામાં રહેલી અન્ય ધાતુઓની માત્રા તપાસવામાં આવે છે.આ ટેસ્ટમાં ઘરેણાને ઓગાળવાની જરૂર પડતી નથી. જોકે, આ તપાસ મુખ્યત્વે ઘરેણાની સપાટી પર રહેલી ધાતુઓની માહિતી આપે છે. તેથી અંદરના ભાગમાં રહેલી ભેળસેળ દરેક વખતે સામે આવે એવું જરૂરી નથી.

આ તસવીર શેર કરો

9/12

9. એસિડ અને ટચસ્ટોન ટેસ્ટથી જાણો કેરેટ

આ પદ્ધતિમાં ઘરેણાને ખાસ પથ્થર પર ઘસીને તેની લકીર પર અલગ-અલગ પ્રકારના એસિડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એસિડ સાથે થતી પ્રતિક્રિયાના આધારે સોનાના કેરેટનો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે.આ ટેસ્ટ માટે ખાસ એસિડ અને યોગ્ય અનુભવની જરૂર પડે છે. તેથી ઘરે જાતે આ ટેસ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે નિષ્ણાત પાસે જ તપાસ કરાવવી જોઈએ.

આ તસવીર શેર કરો

10/12

10. ફાયર એસે ટેસ્ટથી મળે છે સચોટ પરિણામ

ફાયર એસે ટેસ્ટ સોનાની શુદ્ધતા તપાસવાની સચોટ પદ્ધતિ માનવામાં આવે છે. તેમાં ઘરેણાનો નાનો નમૂનો લઈને પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. અન્ય ધાતુઓને અલગ કર્યા પછી બાકી રહેલા સોનાનું વજન કરવામાં આવે છે.આ ટેસ્ટથી સોનાની શુદ્ધતા અંગે ચોક્કસ માહિતી મળે છે. જોકે, આ પ્રક્રિયામાં ઘરેણાનો નમૂનો નષ્ટ થઈ જાય છે. તેથી તપાસ કરાવતા પહેલાં તેના વિશે જાણકારી મેળવવી જરૂરી છે.

આ તસવીર શેર કરો

11/12

11. 9. 24, 22, 18 અને 14 કેરેટ સોનામાં શું છે તફાવત?

સોનાની શુદ્ધતા કેરેટમાં માપવામાં આવે છે. કેરેટ જેટલું વધારે હોય, સોનામાં શુદ્ધ ધાતુની માત્રા એટલી વધારે હોય છે.24 કેરેટ સોનાની શુદ્ધતા 999 એટલે કે લગભગ 99.9% હોય છે. 22 કેરેટ સોનાની શુદ્ધતા 916 એટલે કે લગભગ 91.6% હોય છે. 18 કેરેટ સોનાની શુદ્ધતા 750 એટલે કે 75% હોય છે, જ્યારે 14 કેરેટ સોનાની શુદ્ધતા 585 એટલે કે લગભગ 58.5% હોય છે.24 કેરેટ સોનું સૌથી વધુ શુદ્ધ હોય છે, પરંતુ તે નરમ હોવાથી ઘરેણા બનાવવા માટે તેમાં અન્ય ધાતુઓ ભેળવવામાં આવે છે. તેનાથી ઘરેણાને મજબૂતી મળે છે. હીરા અને અન્ય રત્નો લગાવેલા ઘરેણા બનાવવા માટે ઘણીવાર 18 અથવા 14 કેરેટ સોનાનો ઉપયોગ થાય છે.સોનું ખરીદતી વખતે હંમેશાં BIS હોલમાર્ક અને છ અંકનો HUID કોડ તપાસો. BIS Care એપમાં કોડની વિગતો ચકાસો અને વિશ્વાસપાત્ર જ્વેલર પાસેથી જ ખરીદી કરો. ઘરેણાનું બિલ જરૂર લો અને તેમાં વજન, કેરેટ તથા કિંમત જેવી વિગતો તપાસો. જો જૂના ઘરેણાની શુદ્ધતા અંગે શંકા હોય, તો ઘરેલુ ટેસ્ટ પર આધાર રાખવાને બદલે માન્યતા પ્રાપ્ત હોલમાર્કિંગ સેન્ટરમાં તપાસ કરાવો.

આ તસવીર શેર કરો

12/12

12. DISCLAIMER

બિઝનેસને લગતો આ આર્ટિકલ ન્યૂઝ આધારિત છે જેમાં રિસ્કનું પ્રમાણ વધુ હોય શકે છે, કોઈ પણ જગ્યાએ રોકાણ કે બિઝનેસને લગતો વહીવટ કરતી વખતે એક વખત માર્કેટ નિષ્ણાંતની સલાહ લેવી જરૂરી છે, vtvgujarati.com કોઈ પણ મુશ્કેલી માટે બંધનકર્તા રહેશે નહીં જેની ખાસ નોંધ લેવી.

આ તસવીર શેર કરો

સંકળાયેલા મુદ્દાઓ

Gujarati smachar Gold Purity Gold Hallmark